I SA/Rz 61/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.NSA Jacek Surmacz /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2021 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] listopada 2020 r., nr [....] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla producenta rolnego oddala skargę.

Przedmiotem skargi A. C. (dalej: Skarżący) jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (dalej: Dyrektor POR ARiMR ) z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...], o odmowie przyznania pomocy dla producenta rolnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 7 października 2020 r. A C. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w wniosek o udzielenie pomocy na podstawie § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań ARiMR, dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Do wniosku dołączono oświadczenie, w którym Wnioskodawca stwierdził, że gospodarstwo, które prowadzi jest zagrożone utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 oraz niewypłaceniem pomocy, o której mowa w § 13 v ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Nadto Wnioskodawca oświadczył, że zrzeka się prawa do pomocy, o której mowa w § 13 v ust. 1 rozporządzenia, tj. w ramach programu udzielenia pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r., suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy, objęły co najmniej 30% danej uprawy. Organ stwierdził, że A. C. nie złożył w 2019 r. wniosku o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r., suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy, objęły co najmniej 30% danej uprawy. Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w odmówił A. C. pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Od tej decyzji odwołanie złożył A. C. Decyzją opisaną na wstępie z dnia [...]listopada 2020 r. Dyrektor POR ARiMR - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że A. C. nie złożył w 2019 r. wniosku o przyznanie pomocy dla producenta, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, zatem nie spełnił on warunków kwalifikowalności do przyznania pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 określonych w § 13z rozporządzenia, co skutkowało odmową przyznania ww. płatności. A. C. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Dyrektora POR ARiMR w z dnia [...]listopada 2020 r. wnosząc o jej uchylenie oraz zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że warunkiem przyznania pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVD - 19, jest uprzednie złożenie w 2019 r. wniosku o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy, objęły co najmniej 30% danej uprawy. Skarżący podniósł, że organy obu instancji uznały, że nie przysługuje mu przedmiotowa pomoc, gdyż nie złożył on stosownego wniosku w 2019 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w odwołaniu, że nie jest przesłanką ustawową dla otrzymania ww. pomocy, złożenie w 2019 r. stosownego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą decyzją organu I instancji nie są dotknięte wadami lub uchybieniami, które w myśl przytoczonych wyżej regulacji obligowałyby Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność wydania decyzji o odmowie przyrznia Skarżącemu pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił § 13z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zgodnie z § 13z ust. 1 rozporządzenia w 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony do dnia 30 listopada na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13z ust. 2). Po myśli § 13z ust. 3 rozporządzenia wniosek, o którym mowa w ust. 2, zawiera: 1) imię i nazwisko, miejsce zamieszkania i adres albo nazwę, siedzibę i adres producenta rolnego ubiegającego się o pomoc; 2) numer identyfikacyjny producenta rolnego ubiegającego się o pomoc nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 3) numer identyfikacyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) albo numer identyfikacji podatkowej (NIP) producenta rolnego ubiegającego się o pomoc, a w przypadku osób fizycznych nieposiadających numeru PESEL - numer paszportu albo innego dokumentu stwierdzającego tożsamość; 4) oświadczenie producenta rolnego o zagrożeniu utraty płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 oraz niewypłaceniem pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1; 5) oświadczenie producenta rolnego o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1. Stosownie do § 13z ust. 4 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z § 13v. Z treści § 13z ust. 3 rozporządzenia wynika, że przedmiotowa pomoc -przysługuje producentowi rolnemu: 1) któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 (§ 13z ust. 1) oraz 2) któremu nie została wypłacona pomoc określona w § 13v ust. 1 rozporządzenia tj. pomoc dla producenta, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy (§ 13z ust. 4). Podkreślenia wymaga, że stosownie do § 13z ust. 5 rozporządzenia producent rolny do wniosku o udzielenie przedmiotowej pomocy tj. pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 - powinien złożyć oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do pomocy, o której mowa w § 13v ust. 1 (tj. pomocy klęskowej). Warunkiem koniecznym do otrzymania pomocy określonej w § 13z rozporządzenia, tj. pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 – jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek. Pierwszą z nich jest zagrożenie producenta rolnego utratą płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Natomiast drugą przesłanką jest złożenie przez producenta rolnego w 2019 r. wniosku, o którym mowa w § 13v ust. 1 rozporządzenia, tj. o przyznanie pomocy dla producenta, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy (wniosku o przyznanie pomocy klęskowej). Powyższe potwierdza także § 13z ust. 4 rozporządzenia, który stanowi że wysokość przedmiotowej pomocy, ustala się zgodnie z § 13v rozporządzenia. Z treści § 13v ust. 7 rozporządzenia wynika, że wysokość pomocy dla producenta, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4 (wniosku o przyznanie pomocy klęskowej), powierzchni uprawy oraz stawki pomocy. Oznacza to jeżeli producent rolny nie złożył w 2019 r. wniosku o przyznanie pomocy klęskowej (określonej w § 13v ust. 1 rozporządzenia), to nie może zostać mu przyznana pomoc dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19 (wskazana w § 13z rozporządzenia). Przedstawiona powyżej wykładnia relewantnych w sprawie przepisów jest wynikiem zastosowania dyrektywy wykładni językowej. Jej wyniki są racjonalne i nie można im przypisać cech absurdalności w kontekście dyrektywy systemowej czy celowościowej. Wykładnia przepisów nie może wkraczać w sferę zagwarantowaną do wyłącznej kompetencji normodawcy. Argumentacja, podnoszona przez Skarżącego, jeśliby ją uwzględnić prowadziłaby do rozszerzenia, wbrew woli normodawcy, kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania pomocy. Sąd poddał dokonaną przez siebie wykładnię (w kontekście decyzji podlegającej sądowej kontroli) próbie standardu konstytucyjności. Omawiane normy nie naruszają zasad konstytucyjnych. To woli ustawodawcy i normodawcy Konstytucja pozostawiła przyjęcie kryteriów (warunków) udzielenia pomocy publicznej. Ograniczenie tej pomocy tylko do producentów, którzy z dwóch przyczyn doznali negatywnych skutków - nie narusza zasad sprawiedliwości czy innych prymatywnych reguł demokratycznego państwa. Sporna – w aspekcie dokonywanej interpretacji przez strony – norma w stosunku do wymienionej ostatnio kategorii producentów nie różnicuje ich sytuacji. Bezsporne jest, że Skarżący nie złożył w 2019 r. wniosku o przyznanie pomocy klęskowej, dlatego nie spełnił on warunku koniecznego do przyznania pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19, określonych w § 13z rozporządzenia. W związku z powyższym organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy odmówiły Skarżącemu przyznania pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. W kontekście poczynionych uwag, nie może zyskać akceptacji Sądu argumentacja Skarżącego, że dla uzyskania wnioskowanej pomocy, nie jest wymagane uprzednie złożenie w 2019 r. wniosku o przyznanie pomocy klęskowej. Błędne jest również stanowisko Skarżącego, że w odniesieniu do wnioskowanej pomocy, warunkiem jej przyznania jest wyłącznie utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Zarzuty podniesione przez Skarżącego w skardze dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego, nie mogły mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Wbrew ocenie Skarżącego organy orzekające w przedmiotowej sprawie odmawiając wnioskowanej pomocy nie naruszyły również jego interesu prawnego. Organy orzekające w przedmiotowej sprawie, mając na uwadze skutki prawne wynikające z § 13z rozporządzenia, tj. brak złożenia w 2019 r. przez Skarżącego jako producenta rolnego wniosku o przyznanie pomocy klęskowej (wskazanej § 13v ust. 1 rozporządzenia) słusznie uznały, że nie spełnił on warunków do przyznania mu wnioskowanej pomocy (określonej w § 13z rozporządzenia) i w konsekwencji w sposób prawidłowy wydały decyzje o odmowie przyznania Skarżącemu pomocy dla producenta rolnego, któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym w związku z epidemią COVID-19. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.