I SA/Rz 581/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Asesor WSA Jacek Boratyn, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 rok oddala skargę.

Przedmiotem skargi M. M. (dalej określana także jako "skarżąca" lub "podatniczka") była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...], Wójt Gminy ustalił M. M. łączne zobowiązanie pieniężne na 2018 r. w kwocie 95 zł. W związku z otrzymaniem zawiadomienia o zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków wskutek przeprowadzonej modernizacji obrębu [...] W. M. postanowieniem z 14 marca 2019 r. wszczął i przeprowadził postępowanie podatkowe w sprawie zmiany zobowiązania podatkowego za 2018 r., ponieważ zmianie uległ stan faktyczny, na podstawie którego ustalono ww. zobowiązanie. Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. zmienił własną decyzję z [...] stycznia 2018 r. ustalając nową wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na kwotę 218 zł, określając termin płatności na 14 dni od dnia doręczenia decyzji zmieniającej. Z ustaleń organu wynikało, że M. M. jest właścicielką zabudowanej budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym nieruchomości o powierzchni 0,0932 ha, oznaczonych w ewidencji gruntów jako tereny mieszkaniowe - B. W wyniku przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków Starosta Powiatu z dniem 23 sierpnia 2018 r. zmienił klasyfikację ww. gruntu rolnego zabudowanego - Br-PsIV, o powierzchni 0,0932 ha, na tereny mieszkaniowe – B, o czym organ podatkowy uzyskał informację w listopadzie 2018 r. Zmiana ta wpłynęła na podstawę wymiaru i wysokość podatku rolnego, który dotychczas od ww. powierzchni wynosił 7 zł, a po zmianie wyniósł 5 zł. Podatek od nieruchomości ustalono zaś w wysokości 213 zł. Budynek mieszkalny ma pow. 175 m2, a stawka podatku wynosi 0,50 zł; łącznie za cały rok 2018 podatek od nieruchomości wyniósł 87,50 zł. Budynek gospodarczy ma pow. 60 m2, a stawka podatku wynosi 3,50 zł; łącznie za 4 miesiące (od września) wyniósł 70 zł. Tereny mieszkaniowe – B mają pow. 932 m2 , a stawka podatku wynosi 0,18 zł; łącznie podatek za 4 miesiące 2018 r. (od września do grudnia) wynosi 55,92 zł. Razem podatek od nieruchomości wyniósł 213 zł. Organ podatkowy I instancji powołał się na przepisy art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 z późn. zm.) wskazując, że podstawę wymiaru podatku rolnego stanowią dane w ewidencji gruntów i budynków. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, a podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów przeliczeniowych. Z kolei opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, a podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów ich powierzchnia, a dla budynków lub ich części – ich powierzchnia użytkowa. Następnie wyjaśnił, że budynek gospodarczy o pow. 60 m2 na działce nr [...] w W. M. położony jest na gruntach sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe, a nie gospodarstwo rolne. Dlatego nie mógł być objęty zwolnieniem określonym w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Dopóki dane w ewidencji gruntów i budynków nie zostaną zmienione, dopóty Wójt będzie związany ich treścią przy wymiarze podatków. W odwołaniu podatniczka podniosła, że podatek za 2018 r. już uregulowała w kwocie 95 zł, zaś doręczona jej decyzja okoliczności tej nie uwzględnia. Zakwestionowała nowy wymiar podatku rolnego. Pomimo zaś zmiany wyłącznie klasyfikacji gruntu dwukrotnie opodatkowaniem objęto budynek mieszkalny, tj. raz w styczniu 2018 r., drugi raz obecnie. Podniosła również, że składając w grudniu 2018 r. na wezwanie organu informację o gruntach i budynkach odmówiono jej wglądu w dokumenty z ewidencji gruntów dotyczące jej nieruchomości. Z kolei w piśmie z 21 maja 2019 r. zarzuciła niewiarygodność złożonemu w aktach dokumentowi z ewidencji gruntów, ponieważ wskazuje, że dotyczy on innej miejscowości "W. C.", a nie "W. M."; ponadto zawiera informacje o powierzchni budynków, których ona nie podawała. Nie powinien zatem stanowić podstawy wydanej decyzji. Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawą wymiaru podatku od nieruchomości są dane z ewidencji gruntów i budynków. Ze złożonego w aktach wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr [...] o pow. 0,0932 ha oznaczona jest symbolem "B" – tereny mieszkaniowe. Znajduje się na niej budynek mieszkalny i gospodarczy. Zgodnie z art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego dane z ewidencji stanowią podstawę wymiaru podatków, a organ podatkowy nie jest uprawniony do zmiany tych danych. Zmiany można dokonywać tylko we właściwym trybie, a dopiero po uzyskaniu takiej zmiany możliwe jest wystąpienie o zmianę decyzji podatkowej ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zmiana wysokości zobowiązania podatkowego była wynikiem modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu ewidencyjnego [...] W. M., a wydany w tej sprawie nowy operat stał się obowiązujący z dniem 23 sierpnia 2018 r. Jeżeli zaś dane w ewidencji są niezgodne ze stanem faktycznym, to podatnik powinien doprowadzić do ich zmiany. W skardze ponowiono zarzuty zawarte w odwołaniu. Podkreślono, że przy wymiarze podatku nie uwzględniono kwoty już uregulowanej, a ponadto działka podatniczki nie jest położona w W. C., jak podano w wypisie z rejestru gruntów. Podczas wizyty w urzędzie Gminy nie udostępniono jej również dokumentów odnoszących się do przeprowadzonej modernizacji gruntów i budynków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna, a kontrolowane decyzje zgodne z prawem. Sąd nie stwierdził przy ich wydawaniu naruszeń prawa, które wymagałyby zastosowania środków określonych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) dalej określanej skrótem "p.p.s.a.". Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynika, że Wójt uzyskał od Starosty informację o zmianach wprowadzonych w ewidencji gruntów i budynków odnoszących się do działki nr [...] położonej w W. M., gdzie dotychczasowe oznaczenie działki o pow. 0,0932 ha "Br-PsIV" – grunty rolne zabudowane, zastąpiono oznaczeniem "B" – tereny mieszkaniowe. Po tym Wójt skierował do M. M. wezwanie do złożenia uaktualnionej informacji o nieruchomościach i obiektach, którą podatniczka złożyła 11 grudnia 2018 r. Podała w niej, że budynek mieszkalny ma pow. 154 m2 o wysokości pow. 2,2 m i 21 m2 o wys. 1,4-2,2 m, budynek gospodarczy łącznie 60 m2 (40 m2 o wysokości pow. 2,2 m + 20 m2 o wys. 1,4-2,2 m). Następnie wszczęto postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego – zmiany decyzji wydanej w styczniu 2018 r. Zmienioną decyzję wymiarową wydano na podstawie aktualnych (zmienionych) danych (zapisów) w ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej informacji o gruntach i nieruchomościach, przy uwzględnieniu okresu, w którym dokonano zmian w ewidencji. Analizując poszczególne przepisy regulujące opodatkowanie podatkiem od nieruchomości, uregulowanym w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170) oraz podatkiem rolnym, uregulowanym w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1256), stwierdzić należy, że dla potrzeb wymiaru i poboru podatków organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości, która zawiera dane o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające z informacji i deklaracji składanych przez podatników, danych zawartych w księgach wieczystych oraz w ewidencji gruntów i budynków. Dane z ewidencji, jak wynika z art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, stanowią podstawę wymiaru podatków. Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie. W myśl art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. Podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji (art. 4 ust. 1 pkt 2). Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku, a wygasa ostatniego dnia miesiąca, w którym przestały istnieć okoliczności uzasadniające ten obowiązek; jeżeli obowiązek podatkowy wygasł w ciągu roku, podatek rolny za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał (art. 6a ust. 1-3). Natomiast w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają m.in. grunty oraz budynki lub ich części. Podstawę opodatkowania stanowi: dla gruntów – powierzchnia; dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1). Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku (art. 6 ust. 1). Jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie (art. 6 ust. 3). Jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek (art. 6 ust. 5). W świetle powyższego stwierdzić należało, że zmiana wpisów (danych) dokonana w ewidencji gruntów i budynków miała decydujący (istotny) wpływ na wymiar podatku od nieruchomości i podatku rolnego. O ile od początku 2018 r. działka podatniczki była oznaczona w ewidencji symbolem "Br-PsIV", oznaczającym grunty rolne zabudowane, które podlegały opodatkowaniu podatkiem rolnym (budynek mieszkalny podatkiem od nieruchomości), o tyle od sierpnia 2018 r. zastąpiono je oznaczeniem "B" – tereny mieszkaniowe, które należało w całości opodatkować podatkiem od nieruchomości, tak co do gruntu jak i znajdujących się na niej budynków. Powierzchnia działki nie uległa zmianie, natomiast zmianie uległy stawki podatku i opodatkowano również powierzchnię budynku gospodarczego, według wielkości powierzchni użytkowej podanej przez podatniczkę w złożonej informacji o nieruchomościach i budynkach. Przy czym podatek rolny został wymierzony za pierwsze 8 miesięcy 2018 r., czego niestety nie zaznaczono wyraźnie w żadnej decyzji. W decyzji I instancji podano kwotę podatku rolnego (5 zł), ale nie wskazano elementów kalkulacyjnych. Uchybienie to, rozpatrywane jako naruszenie wymagania należytego sporządzania uzasadnienia (jego czytelności dla adresata), a więc art. 210 § 1 pkt 6, art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, nie miało ostatecznie jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Podatek za okres od września do grudnia 2018 r. wyliczono przy uwzględnieniu nowego, aktualnego oznaczenia nieruchomości w ewidencji. Zostało to szczegółowo opisane w tabeli zawartej w uzasadnieniu decyzji I instancji. Wyliczenie podatku w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ostatecznie okazało się prawidłowe. W opisanej sytuacji, tj. na skutek stwierdzenia zmiany treści wpisów w ewidencji gruntów, organ podatkowy zobligowany był wszcząć i przeprowadzić postępowanie w sprawie zmiany wymiaru podatku. Zmiana danych w ewidencji nastąpiła w trakcie roku podatkowego. Wprowadzona zmiana miała istotny wpływ na zakres opodatkowania, w tym zmianę rodzaju podatku od nieruchomości gruntowej, z podatku rolnego na podatek od nieruchomości. Organ podatkowy nie mógł w tym zakresie opierać się na dotychczasowych danych, które uległy dezaktualizacji. Musiał dostosować swoje działania do wymagania określonego w art. 21 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów powołanych ustaw podatkowych nakazujących uwzględnienie określonych zmian mających wpływ na kalkulację zobowiązania (przedmiot i podstawę opodatkowania) zachodzących w czasie roku podatkowego. Uwzględnił też podane przez podatniczkę powierzchnie użytkowe budynków, a nie powierzchnię zabudowy ujętą w ewidencji (pojęcia te nie są ze sobą tożsame). Kwestionowana przez podatniczkę kwota podatku została wyliczona prawidłowo. Decyzja powinna określać wysokość zobowiązania podatkowego za cały okres podatkowy dotyczący danego podatnika, a więc w przypadku skarżącej - całego roku kalendarzowego. To, że nie ujęto w decyzji zapłaconego wcześniej zobowiązania nie stanowi jej wady. Kwestia dopłaty różnicy, a nie całego zobowiązania określonego decyzją ze stycznia 2018 r. i z kwietnia 2019 r., ma charakter wyłącznie techniczny – arytmetyczny. Kontrolowanymi decyzjami nie wymierzono nowego zobowiązania podatkowego za cały rok 2018 r., lecz określono prawidłową jego wysokość na ten rok, zmieniając wcześniejszą decyzję wydaną w styczniu 2018 r. Zapłacie podlegać będzie więc różnica wynikająca z tych decyzji. Zarzucony błąd w zawiadomieniu o zmianie w ewidencji gruntów, wskazujący na inną miejscowość położenia nieruchomości podatniczki, ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej. W dalszej części tego dokumentu, jak tez w wypisie z rejestru gruntów, dane były prawidłowe. Pozostałe dane dotyczące nieruchomości i stanu zabudowy nie były przez podatniczkę podważane. W ocenie Sądu brak było podstaw, aby dokumenty potwierdzające zmiany danych w ewidencji uznać za niewiarygodne. W kwestii natomiast odmowy udostępnienia dokumentów do wglądu podczas wizyty w Urzędzie Gminy wskazać należy, że opisana wizyta miała miejsce przed formalnym wszczęciem postępowania podatkowego. Natomiast w toku postępowania podatkowego podatniczka zawiadamiana była o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (postanowienie z [...] marca 2019 r. i [...] maja 2019 r.) i z prawa tego skorzystała, składając pisma i dokonując przeglądu akt w dniu 21 maja 2019 r. Z podanych względów skargę uznano za niezasadną i podlegającą oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.