I SA/Rz 577/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2024 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2023 r., nr 1801-IEE.7192.43.2023 w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.

Przedmiotem skargi A.B. (dalej: skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z dnia 17 sierpnia 2023 r. nr 1801-lEE.7192.43.2023, którym utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu z dnia 8 maja 2023 r., nr 1804-SEE.711.5.169.2022, w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną - zajęcie nieruchomości położonej w W., dokonane zawiadomieniem z dnia [..] lutego 2023 r., nr [...], w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], wystawionych przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie. Z przedłożonych sądowi akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 8 maja 2023 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w Jarosławiu oddalił skargę A.B. na czynność egzekucyjną w postaci zajęcia nieruchomości położonej w W., dla której Sąd Rejonowy w [...],Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] - dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia [...] lutego 2023 r., w toku egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach wskazanych powyżej. W wyniku wniesionego zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie - postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2023 r. - utrzymał w mocy powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na to postanowienia A.B. zarzucił, że w sprawie doszło do błędu w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie przerwania biegu terminu przedawnienia, a termin przedawnienia należności podatkowych wynosi 5 lat i w sprawie doszło do przedawnienia dochodzonych należności przed przerwaniem biegu terminu przedawnienia - co powoduje, że wszczęcie procedury egzekucji z nieruchomości było nieuprawnione. Wskazał, że rozpoznając skargę na czynności egzekucyjne organ winien zbadać cały materiał dowodowy, w tym również kwestię przedawnienia. Tytuły wykonawcze wystawiono w latach 2011-2012 zatem należy uznać, że należności uległy przedawnieniu, a tytuły wykonawcze nie mogą stanowić podstawy postępowania egzekucyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia organu oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie odnośnie bezzasadności zarzutów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu (postanowienia), czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego należy do administracyjnych środków zaskarżenia uregulowanych ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jak wynika z art. 54 § 1 tej ustawy, zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 54 § 4 ww. ustawy, skargę na czynności egzekucyjne wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 54 § 5 ww. ustawy, w sprawie skargi postanowienie wydaje organ egzekucyjny. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. W doktrynie jak i w orzecznictwie wyrażono pogląd, że skoro ustawodawca nie określił podstaw prawnych uzasadniających wniesienie skargi na czynności egzekucyjne, to do jej wniesienia wystarczy jedynie niezadowolenie wnoszącego skargę z czynności egzekucyjnej podjętej przez organ egzekucyjny lub egzekutora bądź niezadowolenie z powodu przewlekłości postępowania. Skarga powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym podaniom (art. 63 Kodeksu postępowania administracyjnego). Skarżący powinien wyraźnie określić w skardze, które czynności egzekucyjne były, jego zdaniem, nieprawidłowe. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że w podaniu z dnia 24 marca 2023 r., wniesionym przez skarżącego, wyrażone zostało niezadowolenie z podjęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu, na podstawie zawiadomienia z dnia [...] lutego 2023 r., nr [...], czynności egzekucyjnej - zajęcia nieruchomości zobowiązanego, objętej księgą wieczystą nr [...]. W podaniu tym podniesiono także zarzuty związane z przedawnieniem dochodzonych należności. Skoro jednak podanie zostało wniesione do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Jarosławiu, który w sprawie był jedynie organem rekwizycyjnym to zarzuty związane z przedawnieniem dochodzonych należności. nie mogły podlegać rozpoznaniu w tym postepowaniu. Organem egzekucyjnym w sprawie, który byłby właściwy do oceny przedawnienia dochodzonych należności - czy to w postępowaniu w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, czy też w postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego - był Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie. Organ w postępowaniu w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne nie był zatem uprawniony do oceny okoliczności przedawnienia dochodzonych należności, gdyż środek zaskarżenia w postaci skargi na czynności egzekucyjne nie służy temu celowi. Wyjaśnić należy, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej lub ocenia się zasadność zgłoszonego zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia (por. wyrok NSA z 5 marca 2015 r., II FSK 290/13). Nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 2 kwietnia 2015 r., II FSK 749/13). Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie przysługiwać w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).