I SA/Rz 51/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 29 grudnia 2025 r., nr SKO. 4140.124.2025 w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2025 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia 14 października 2025 r., nr RFPW.3123.07.442.2025, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego A.T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 3) zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz skarżącego A.T. kwoty 400 (czterysta) złotych tytułem bezpodstawnie uiszczonego wpisu od skargi.

Przedmiotem skargi A.T. (dalej: podatnik/skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: SKO) z 29 grudnia 2025 r. nr SKO 4104.124.2025, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: Wójt) z 14 października 2025 r. nr RFPV.3123.07.442.2025, w sprawie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 rok. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z 14 października 2025 r. organ I instancji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, (po uchyleniu poprzedniej decyzji wymiarowej z 23 stycznia 2025 r. przez SKO), ustalił A. T. i B. T. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2025 w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że przedmiotem opodatkowania podatkiem rolnym są grunty rolne sklasyfikowane jako Rll o pow.0,1051 (działka nr [...]), Rllla o pow. 0,3018 ha (działka nr [...]), Br-Ł I o pow.0,0712 ha (działka nr [...]), Łl 0,1005 ha (działka nr [...]), co stanowi 0,8581 ha przeliczeniowego. Wysokość podatku rolnego za 2025 r. wynosi [...] zł. Z kolei przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowią budynki mieszkalne o pow. 1036 m2 ([...] zł), budynki mieszkalne rolników 157,00 m2 ([...] zł), budynki mieszkalne rolników [...] m2 ([...] zł). Wysokość podatku od nieruchomości wynosi [...] zł. Organ I instancji wyjaśnił, że wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 rok ustalono w oparciu o przepisy ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1176 ze zm., dalej: u.p.r.), tj. art. 1, art.2, art., 3 ust.1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i art. 6 u.p.r. oraz ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podakcji i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., dalej: u.p.o.l.), tj. art.2, art. 3 ust. 1, art. 5 u.p.o.l. Wskazał, że wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2025 rok ustalono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej przez podatnika informacji. Organ ustalił, że w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego zawarte są następujące dane: działka nr [...] o powierzchni 0,2087 ha skalsyfikowana jako użytek rolny Rll 0,1051 ha oraz B 0,1036 ha - tereny mieszkaniowe; działka nr [...] o pow. 0,1717 ha, działka nr [...] o pow. 0,3018 ha. Organ I instancji stwierdził, że toczy się postępowanie dotyczące odmowy aktualizacji użytku sklasyfikowanego jako B (tereny mieszkaniowe) na Br (tereny rolne zabudowane) w którym jako strony występują podatnik i Starostwo Powiatowe w [...]. Wskazał też, że w materiale dowodowym sprawy znajdują się wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 27 kwietnia 2022 r. II SA/Rz 1847/21, II SA/Rz 1498/23, z 27 listopada 2024 r. II SA/Rz 1110/24 (uchylające zaskarżone przez podatnika decyzje starosty oraz Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie w przedmiocie odmowy dokonania aktualizacji operatu ewidencji gruntowi budynków). Zaznaczył, że dysponuje również nieprawomocną decyzją Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie (dalej: PWINGiK) orzekającą o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...] na działce nr [...]. Wójt podkreślił, że przy wymiarze podatków organ podatkowy związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów, powierzchni i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie. Nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane w wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Dopóki zatem dane nie zostaną zmienione w ewidencji, są dla organu podatkowego wiążące. Dlatego wymiaru podatku dokonano w oparciu o dane wynikające z ww. ewidencji. Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem podatnik złożył odwołanie do SKO, wnosząc o uchylenie, zmianę decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, naliczenie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w zakresie podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2025 w oparciu o prawidłowe dane, zgodne ze stanem rzeczywistym oraz zwrot nadpłaty za rok 2025 z tytułu podatku od nieruchomości gruntowej. Podatnik zarzucił błędne przyjęcie przez organ I instancji, że działka [...] położona w [...] nie wchodzi w skład gospodarstwa rolnego skarżącego i obciążanie podatnika innym podatkiem niż tylko rolnym oraz że zobowiązanie podatkowe ustala się jedynie w oparciu o ewidencje, a nie w sposób odpowiadający faktycznemu i prawnemu charakterowi nieruchomości oraz nieuwzględnienie treści rozstrzygnięcia decyzji PWINGiK z 3 kwietnia 2025 r., nr GK-II.7221.31.2025, orzekającej o zmianie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe B, na oznaczenie Br-RM. Opisaną na wstępie decyzją z 29 grudnia 2025 r., SKO po rozpatrzeniu odwołania podatnika, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie SKO organ I instancji ustalając wysokość podatku prawidłowo oparł się na zapisach w ewidencji gruntów i budynków oraz dokonał prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Zarówno strona podmiotowa, jak i przedmiotowa tego zobowiązania jest zgodna z danymi wynikającymi z wypisów z ewidencji gruntów i budynków, będącej w posiadaniu organu podatkowego. Dokumenty w postaci wypisu z rejestru gruntów są dla organu podatkowego wiążące zarówno, co do wielkości gruntów danego podatnika jak i sposobu ich klasyfikacji czy danych osobowych podatnika. Ponadto zastosowano właściwe stawki podatkowe wynikające z obowiązującej uchwały Rady Gminy. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił, że organy podatkowe nie są zobowiązane do ustalania w ramach postępowania podatkowego rzeczywistego charakteru spornej nieruchomości, jak również rzeczywistej powierzchni, a jedyną okolicznością faktyczną podlegającą ustaleniu pozostaje sposób sklasyfikowania nieruchomości oraz ich powierzchnia w ewidencji gruntów i budynków. Nie jest możliwe opodatkowanie ww. nieruchomości biorąc pod uwagę nieprawomocne decyzje zapadłe przed organem właściwym w zakresie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy, ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. Przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2024 r.poz.1151, dalej: p.g.k.). W skardze do tut. Sądu na ww. decyzję organu odwoławczego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego: 1. art. 21 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2025 r., poz.111, dalej: o.p.) polegające na błędnym przyjęciu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże również powstanie takiego zobowiązania co w rzeczywistości nigdy nie zaistniało na działce wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego aby naliczać od gruntu pod budynkiem mieszkalnym rolnika inny podatek niż należny podatek rolny, co ma miejsce na działce nr [...] płożonej w [...], również - art. 194 o.p. polegające na błędnym przyjęciu, iż organ podatkowy nie może przeprowadzać dowodów przeciwko danym wskazanym w ewidencji gruntów i budynków będących dokumentem urzędowym podczas gdy przepisy prawne takiego wyłączenia nie przewidują, a powyższe uchybienia w konsekwencji doprowadziły do wydania decyzji niezgodnej z istniejącym stanem faktycznym, a zatem godzącej w zasadę prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 o.p. w zw. z art. 120 o.p., art. 121 o.p., art. 123 § 1, art.124 o.p., art. 125 § 1 i 2, art. 133 § 1, art. 165 § 3 a, art. 180 § 1 o.p., art. 187 o.p., art. 188 o.p., art 191 o.p., art. 192 o.p. oraz art. 210 § 1 pkt 4, 6 i § 4 o.p. poprzez nie wskazanie całej dokładnej podstawy prawnej w decyzji Wójta co skutkowało zarazem automatycznie brakiem zawarcia w decyzji podatkowej prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego; 2. art. 21 ust. 1 p.g.k. poprzez błędną wykładnię i stwierdzenie, że organ jest związany przy wymiarze podatku wyłącznie danymi z ewidencji gruntów i budynków, gdzie rodzaje użytków tam zawartych i sposób ich określenia regulują przepisy Rozporządzenia e.g.i.b. (Dz. U. z 2024 r. poz. 219) natomiast szczegółowe zasady zaliczania gruntów do poszczególnych użytków gruntowych określone są w tabeli zawartej w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia (aktu niższej rangi niż ustawa podatkowa - ordynacja podatkowa), poprzez nie wszechstronne rozpatrzenie materiału dowodowego i niewłaściwą jego ocenę wyrażającą się w pominięciu kontekstu prawnego i faktycznego sprawy oraz niewyciągnięciu logicznych wniosków z niebudzącej wątpliwości sekwencji zdarzeń poprzez pominięcie w sprawie znanych organowi dowodów iż podatnik dysponuje gospodarstwem rolnym, przyczyn błędnych zmian w ewidencji gruntów (błędny wpis z 2014 r., błędna modernizacja ewidencji gruntów i budynków w 2018 r.), a w konsekwencji naliczenie przez Wójta podatku na postawie stwierdzonych oczywistych nieprawidłowości ewidencji gruntów i budynków i tym samym zawyżenie zobowiązania podatkowego od nieruchomości o grunt o powierzchni 1036 m2. jednocześnie z zaniżeniem należnego podatku rolnego o powierzchni 0,1036 ha. 3. art. 1 , art. 2 ust 1 i 2 , art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1 u.p.r. poprzez błędne przyjęcie, że działka nr [...] położona w [...] nie wchodzi w skład gospodarstwa rolnego skarżącego co zostało stwierdzone w prawomocnym wyroku WSA II SA/Rz 1498/23 z 6 lutego 2024 i tym samym upoważniałoby to do obciążania podatnika innym podatkiem niż tylko rolnym, w związku z innymi nieujawnionymi decyzjami np. o wyłączeniu z produkcji rolnej, powadzeniu działalności gospodarczej przez podatników itp., jeśli takowe decyzje istnieją i są w posiadaniu Wójta to nie zostały ujawnione. Jednocześnie sprzeczne dane w rubryce podatek od nieruchomości wykazano budynki mieszkalne rolników 157 m2 oraz 126 m2 co potwierdza, iż dom na działce [...] w [...] o pow. 157 m2, jednak wchodzi w skład gospodarstwa rolnego podatnika, 4. art. 1a ust. 3, art. 2 ust. 2 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie, że działka nr [...] w [...] nie wchodzi w skład gospodarstwa rolnego skarżącego i nie jest gruntem rolnym tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości gruntowej, 5. naruszenie norm prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności: a) art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez przyjęcie, że zobowiązanie podatkowe ustala się jedynie w oparciu o ewidencje, a nie w sposób odpowiadający faktycznemu i prawnemu charakterowi nieruchomości co doprowadziło do sytuacji jaskrawo sprzecznej z zasadą państwa prawnego, oraz zasadę praworządności wskazanej w art. 7 Konstytucji, wraz z zasadą materialnej prawdy obiektywnej, którą statuuje art. 120 Ordynacji podatkowej jako mających nadrzędne znaczenie wobec będącej wyłącznie realizacją formalnoprawnej zasady prawdy obiektywnej zasady związania organów podatkowych treścią danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków dla celów opodatkowania podatkiem rolnym i podatkiem od nieruchomości, b) art. 153 w zw. z art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) i oceny prawnej poczynionych w prawomocnych wyrokach WSA w Rzeszowie tj. II SA/Rz 1498/23 z 6 lutego 2024 r. oraz wyroku II SA/Rz 1110/24 z 27 listopada 2024 r., które były prawomocny już w czasie wydania poprzedniej uchylonej przez SKO z 22 sierpnia 2025 r. decyzją SKO.4140.89.2025, decyzję Wójta z 23 stycznia 2025 r. nr. RFPV.3123.07.116.2025 i obecnej zaskarżonej decyzji, będących w posiadaniu Wójta, poprzez nie uwzględnienie stanu faktycznego, rzeczywistego na działce nr [...] w [...]. WSA w Rzeszowie uwzględnił zarzut skarżącego dotyczący rozbieżności pomiędzy danymi ewidencyjnymi a stanem rzeczywistym na jego nieruchomości nr [...] w [...], 6. nieuwzględnienie treści rozstrzygnięcia decyzji PWINGiK z 3 kwietnia 2025 r. nr GK-11.7221.31.2025, orzekającej o zmianie użytku gruntowego tereny mieszkaniowe B na oznaczenie Br-RII, której sentencja zgodnie z art. 153 p.p.s.a. się nie zmieni (co potwierdził wyrok WSA II SA/Rz 1110/24 z 27 listopada 2024 r.) zastrzeżenia budziło jej rozstrzygnięcie z częściowym uzasadnieniem w tej decyzji od której skargę złożył skarżący do WSA w Rzeszowie, jednakże powyższą skargę Sąd oddalił na rozprawie 5 listopada 2025 r., a) naruszenie zasady zaufania do organów państwa wskutek rozstrzygnięcia sprawy podatkowej na niekorzyść podatnika na podstawie nieprawidłowego działania innych organów administracji publicznej, tj. błędu dokonanego w operacie z inwentaryzacji powykonawczej budynku mieszkalnego na dz. [...] w [...] i przyjęcia do zasobów PODGIK i nieprawdziwego wpisu do ewidencji gruntów i budynków (w sytuacji gdy nieprawidłowość ta nie budzi wątpliwości i potwierdzona zostanie usunięciem błędnych zapisów w ewidencji). W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że dane ewidencyjne na których oparł się organ podatkowy są nieprawdziwe i zostało to potwierdzone w prawomocnych wyrokach WSA Rzeszowie oraz prawomocnej decyzji PWINGIK z 3 kwietnia 2025 r. orzekającej (zgodnie z jego wnioskiem), o zmianie użytku gruntowego na działce nr [...] w [...] treny mieszkaniowe B na oznaczenie Br-RII i stwierdzającej, że wpis do ewidencji gruntów i budynków nie był zgodny z rzeczywistym stanem od chwili jego dokonania. Organ podatkowy nie może uchylić się od obowiązku weryfikacji danych zwartych w ewidencji pod kątem ustalenia podstawy opodatkowania zgodnej z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w sytuacji, gdy podatnik podważa przyjętą przez organy podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości - powierzchnię i sam użytek B, wskazując zarazem na powody obrazujące stan rzeczywisty (ujawniony w 2014 r.). Według skarżącego norma z art. 21 ust. 1 p.g.k. nie ma charakteru materialnego, a jedynie procesowy. Poprzestanie na danych zwartych w ewidencji prowadzi do nieuprawnionego nadania jej pierwszeństwa nad treścią regulacji zwartej w ustawie podatkowej dotyczącej podstawy opodatkowania. Obowiązki organu wynikają z wyrażonej art. 122 o.p. zasady prawdy materialnej. Skarżący wystąpił do Starosty ze stosownym wnioskiem o zmianę danych w ewidencji, brak zatem podstaw do obciążania go podatkiem od terenów mieszkaniowych za kolejny rok. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddano decyzję wymiarową w przedmiocie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2025 r. Sporne w kontrolowanej sprawie jest czy organy podatkowe przeprowadziły prawidłowe postępowanie podatkowe, w następstwie którego wydano decyzje wymiarowe, a istotą sporu jest ustalenie, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy organy podatkowe słusznie uznały się za bezwzględnie związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków dotyczących gruntów na działce nr [...] obrębu [...]. Według skarżącego prawidłowość danych ewidencyjnych została w postępowaniu skutecznie podważona, co wynika zarówno z prawomocnych wyroków WSA w Rzeszowie, jak i ostatecznej decyzji PWINGIK z 3 kwietnia 2025 r. orzekającej o zmianie użytku gruntowego na działce nr [...] obrębu [...] z oznaczenia tereny mieszkaniowe B na grunty rolne zabudowane Br-RII i stwierdzającej, że wpis do ewidencji gruntów i budynków nie był zgodny ze stanem rzeczywistym. Skarżący zarzuca, że mimo podważenia prawidłowości danych ewidencyjnych dotyczących użytku gruntowego, organ podatkowy uchylił się od obowiązku ich weryfikacji, co prowadzi do niezasadnego obciążenia go za kolejny rok podatkiem w wysokości należnej od gruntów skalsyfikowanych jako tereny mieszkaniowe, mimo zmiany ich klasyfikacji na grunty rolne zabudowane. Wobec oparcia się przez organy podatkowe przy określeniu łącznego zobowiązania pieniężnego na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, na wstępie rozważań wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, wielokrotnie rozważano rolę ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatków w kontekście brzmienia art. 21 ust. 1 p.g.k. Zgodnie z tym przepisem podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie dość powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych, niejako wyjątkowych, przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona i może to nastąpić nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku. Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych, tj. na podstawie art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 o.p. Tak więc, dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Co do zasady postępowanie podatkowe, czy też postępowanie przed sądem administracyjnym, nie stanowi drogi prawnej ustalenia, kwestionowania lub weryfikowania oznaczenia i powierzchni nieruchomości będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości (wyroki NSA z: 20 lipca 2016 r. II FSK 1840/14, 3 lipca 2018 r. II FSK 1635/16). Zaznaczenia wymaga, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 o.p. Ordynacja podatkowa dopuszcza możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom urzędowym. Oznacza to, że przeciwdowód może być przeprowadzony także w postępowaniu podatkowym. Również w tym postępowaniu można wykazać, że dane z ewidencji nie są zgodne ze stanem rzeczywistym (wyroki NSA z 20 grudnia 2016 r. II FSK 2521/15, z 19 grudnia 2018 r. II FSK 3635/16). Należy nadmieniać, że problematyka wpływu przeciwdowodów na wynik postępowania podatkowego była przedmiotem rozważań doktryny, w odniesieniu do niezbędnej zmiany danych ewidencyjnych, aby zgodne były one z rzeczywistym stanem nieruchomości, istniejącym już w przeszłości, ale nie znajdującym odzwierciedlenia w ewidencji gruntów i budynków. W przypadku gdy podatnik jeszcze w toku postępowania inicjuje postępowanie przed organem ewidencyjnym, nie mając wpływu na czas jego trwania, a przed jego zakończeniem doszło już do wydania przez organ podatkowy decyzji w przedmiocie ustalenia podatku, która stała się ostateczna, podatnikowi przysługuje instrument w postaci żądania wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Skoro bowiem ewidencja gruntów i budynków jest źródłem urzędowych informacji faktycznych, skorygowanie tych danych należy traktować jako formalne potwierdzenie istnienia okoliczności faktycznych w określonej przeszłości. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że organ podatkowy w dacie wydania decyzji mógł kierować się wyłącznie informacjami jakie wówczas ujawnione były w ewidencji (por. S. Bogucki, K. Winiarski, "Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych", Podatki i opłaty lokalne, 2/2015, s. 18). Podkreślić należy również, że organy podatkowe są zobowiązane do ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w związku z czym w sytuacji powzięcia wątpliwości co do prawidłowości udokumentowania pewnych okoliczności za pomocą dokumentów urzędowych w postaci wypisów z ewidencji gruntów i budynków powinny one przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe (art. 122 i art. 187 o.p.). Z bezspornych okoliczności faktycznych sprawy wynika, że prawomocną decyzją PWINGIK orzekł o aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], poprzez zmianę oznaczenia użytku gruntowego tereny mieszkaniowe B, na oznaczenie grunty rolne zabudowane Br-RII w działce nr [...]. Ustalenia zawarte w ww. decyzji były znane organom podatkowym obu instancji przed wydaniem decyzji wymiarowych. Nadto organ odwoławczy orzekał w czasie, gdy zgodność z prawem tego rozstrzygnięcia została potwierdzona prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z 5 listopada 2025 r. (sygn. akt II SA/Rz 806/25), oddalającym skargę na ww. decyzję PWINGIK. Należy zatem uznać, że w tych konkretnych okolicznościach faktycznych oparcie się przez organy podatkowe wyłącznie na danych ewidencyjnych uniemożliwiło prawidłowe zastosowanie właściwych przepisów ustawy podatkowej. Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że wymaga sprzeciwu takie rozumienie art. 21 ust. 1 p.g.k., które prowadziłoby do wydania przez organ podatkowy rozstrzygnięć na podstawie ewidencji gruntów niezgodnej ze stanem rzeczywistym, a równocześnie z oczywistym pokrzywdzeniem podatnika. Formalistyczna wykładnia art. 21 p.g.k. nie może prowadzić do ograniczenia fundamentalnej dla postępowania podatkowego zasady prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.). Jakkolwiek organy podatkowe są zobowiązane do przestrzegania zasady praworządności (zob. art. 7 Konstytucji RP, którego konkretyzację w odniesieniu do postępowania podatkowego stanowi art. 120 o.p.), to winny brać pod uwagę również zasady sprawiedliwości społecznej, które w myśl art. 2 Konstytucji RP winny być urzeczywistniane przez Rzeczpospolitą Polską. Niemożliwe do pogodzenia z zasadami sprawiedliwości społecznej jest przerzucanie na podatnika konsekwencji działań organów administracji publicznej dokonywanych z naruszeniem prawa (por. wyroki NSA z 13 września 2018 r. II FSK 552/18, II FSK 2579/160. W sytuacji zatem, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 o.p., że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć swoje rozstrzygnięcie w oparciu o prawdę obiektywną (art. 122 o.p.). Przeciwna wykładnia systemowa ww. przepisów prawa prowadziłaby do zbytniego formalizmu, który godziłby nie tylko w zasadę prawdy obiektywnej, ale także w zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie można bowiem przyjąć, że ze względu na silnie formalistyczną wykładnię art. 21 p.g.k. ograniczenia może doznać fundamentalna dla postępowania podatkowego zasada prawdy obiektywnej. Ponadto, wyrażona powyżej wykładnia jest zgodna z zasadą ekonomii procesowej, bowiem w takim przypadku organy podatkowe nie muszą czekać na wyczerpanie środków prawnych przez podatników w postępowaniu przed organami ewidencyjnymi. Dlatego, według Sądu, w sytuacji takiej jak w niniejszej sprawie - wystąpienia istotnej rozbieżności między stanem faktycznym, a zapisami ewidencji gruntów i budynków - organ podatkowy nie może bezkrytyczne powoływać się na zasadę związania danymi ewidencyjnym. Nie można bowiem dopuścić żeby skarżący ponosił skutki finansowe (podatkowe) trwającej już kilka lat procedury zmiany danych w ewidencji w sytuacji, gdy nie można zarzucić mu żadnego zaniedbania. Zwłaszcza, że kwestia aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących spornych gruntów została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Rzeszowie z 5 listopada 2025 r. II SA/Rz 806/25. Mając na względzie zarzuty podnoszone względem prowadzonego przez organ postępowania, Sąd uznał za konieczne przypomnieć, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.). Przepisy art. 122 i art. 187 § 1 o.p. stanowią, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 191 o.p. organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wymogów tych organy podatkowe obu instancji nie dochowały w pełni, wprawdzie zgromadziły niezbędny materiał dowodowy, lecz nie został on w wyczerpujący sposób rozpatrzony. Skutkiem przyjęcia przez organy podatkowe bezwarunkowego związania danymi ewidencyjnym, było pomięcie zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym w szczególności ostatecznej decyzji PWINGIK z 3 kwietnia 2025 r. nr GK-II.7221.31.2025, co doprowadziło do wydania decyzji wymiarowych, które w istotny sposób mogą naruszać prawo materialne. Przede wszystkim naruszono więc zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 o.p., która nakazuje organom podatkowym podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Specyfiką niniejszej sprawy jest to, że skarżący od wielu lat czynił starania żeby dowieść, że zmiany dla spornej działki ew. [...] wprowadzone modernizacją gruntów i budynków w 2014 r. od początku były nieprawidłowe i sprzeczne z rzeczywistym stanem na gruncie, co też potwierdzały sądy administracyjne (vide prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 1498/23). W wyroku tym Sąd w wiążących wytycznych nakazał wręcz organom nadzoru geodezyjnego i kartograficznego uwzględnić ustalony stan na gruncie i zaliczyć sporną działkę wraz z istniejącą na niej zabudową do gruntów rolnych, jako stanowiących integralną część prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 o.p. w związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji. Sąd nie przesądza treści rozstrzygnięcia, gdyż rzeczą organu będzie ponowne rozstrzygnięcie sprawy, po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w szczególności w kontekście art. 194 § 3 o.p., w zakresie poprawności wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2025 r., w zgodzie z rzeczywistym stanem na gruncie oraz z uwzględnieniem przedstawionej wyżej oceny prawnej co do wykładni i zastosowania, w okolicznościach faktycznych tej sprawy, art. 21 ust.1 p.g.k. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., przy czym składał się na nie jedynie wpis od skargi (100 zł), gdyż strona działała osobiście. Na mocy art. 225 p.p.s.a Sąd orzekł o zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. W sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego należy wpis wynosi 100 zł - jest to wpis stosunkowy, liczony od wartości przedmiotu zaskarżenia, która w tej sprawie wynosi 857 zł. Z uwagi na uiszczenie przez skarżącego tytułem wpisu kwoty 500 zł, kwota 400 zł stanowi nadpłacony wpis, który podlega zwrotowi.