I SA/Rz 412/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu ED od postanowienia referendarza sądowego z dnia 10 lipca 2018 r. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi ED na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] kwietnia 2018 r. nr [.] w przedmiocie odmowy umorzenia III i IV raty zaległości podatkowej za 2017 r. - p o s t a n a w i a - I. zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać ED prawo pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 lipca 2018 r. referendarz sądowy odmówił ED przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uznał, że nie spełnia przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", a posiadane zasoby umożliwiają mu pokrycie kosztów postępowania w pełnym zakresie. W sprzeciwie wnioskodawca podniósł argumenty odnoszące się do tego, że w dwóch gminach, w których jest podatnikiem, udzielono mu żądanej ulgi, a w trzeciej nie. Nie uwzględniono przy tym padniętych zwierząt i konieczności zwrotu środków unijnych (3312 zł). Jako osoba samotna "nie myśli" ponosić opłat sądowych. W dodatkowym oświadczeniu z dnia 8 sierpnia 2018 r., złożonym na wezwanie z dnia 30 lipca 2018 r., wnioskodawca podał, że nie składał zeznania PIT za 2017 r. Jest rolnikiem ryczałtowym, poniósł ostatnio wydatki na remont samochodu i wymianę dowodu rejestracyjnego. Wymienił rodzaje i powierzchnię prowadzonych upraw oraz utrzymywanych zwierząt. Wskazał również na fakt padnięcia i przekazania do utylizacji 4 sztuk trzody chlewnej. Pobiera rolniczą emeryturę częściową. Przedłożył m.in. wyciąg z rachunku bankowego za czerwiec 2018 r., dowody nabytego oleju napędowego, nawozów i środków ochrony roślin, opłaconych rachunków, zbytych w marcu i czerwcu płodów rolnych, przebytej choroby. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie. W ocenie Sądu wnioskodawcy należało przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym odnoszącym się do kosztów sądowych, ale nie w pełnym żądanym zakresie. Skarżący ma bowiem możliwość poniesienia niewielkiej części kosztów inicjowanego przez siebie postępowania sądowego, czyniąc w części zadość dyspozycji art. 199 p.p.s.a., ale poniesienie pełnej ich wysokości mogłoby już narazić go na uszczerbek w podstawowym utrzymaniu i mieć istotnie negatywny wpływ na prowadzone gospodarstwo rolne. Wpis od skargi wynosi bowiem 500 zł, ewentualny wpis od skargi kasacyjnej może wynieść 250 zł, a opłata kancelaryjna za wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku 100 zł – w przypadku oddalenia skargi, ponieważ w razie jej uwzględnienia uzasadnienie sporządza się z urzędu, a opłaty wówczas nie pobiera się. Łącznie koszty te mogą zatem zbliżyć się do 1000 zł (750-850 zł). Według oświadczenia wnioskodawcy prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Potwierdzają to m.in. złożone do akt kopie rachunków wskazujące określone zużycie mediów czy ponoszone opłaty za odpady. Prowadzi niewielkie gospodarstwo rolne, na wyposażeniu którego posiada maszyny rolnicze, których używanie łączy się z koniecznością nabycia co najmniej paliwa, ubezpieczenia i ponoszenia kosztów serwisu. Ostatnio poniósł niezbędne wydatki związane z serwisowaniem i przeglądem technicznym samochodu osobowego, utylizacji padniętych zwierząt. Wymieniony w formularzu dochód 15.398,40 zł osiągnięty został w pierwszym półroczu (okresie 6 miesięcy). W tym czasie poniósł też wydatki m.in. na nabycie nawozów i środków ochrony roślin, paliwo, energię elektryczną, wodę, odpady. Korzysta również z odroczenia podatku gruntowego. Utrzymuje się zasadniczo z pracy rolniczej, a wysokość emerytury częściowej jest nieznaczna z powodu zawieszenia jej części uzupełniającej z uwagi na prowadzoną działalność rolniczą. W czerwcu (5-12) leczył się w POZ w powodu "choroby ostrej", co także musiało łączyć się z nieprzewidzialnymi wydatkami. W przedstawionych okolicznościach poniesienie pełnych kosztów postępowania byłoby w ocenie Sądu dla niego zbyt obciążające. Może jednak ponieść niewielką ich część w kwocie 100 zł, bez uszczerbku w podstawowym utrzymaniu, jako że w czerwcu otrzymał zapłatę za dostarczone produkty rolne i niebawem otrzyma zapłatę za kolejne dostawy. Dlatego Sąd postanowił zmienić zaskarżone postanowienie i zwolnić skarżącego od kosztów sadowych ponad kwotę 100 zł. Jeżeli zdecyduje się go pokryć będzie to jedyny wydatek, jaki poniesienie w sprawie tytułem kosztów sądowych. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 i 4 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.