I SA/Rz 385/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek Sędzia WSA Grzegorz Panek Asesor WSA Jacek Boratyn / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...], 2) umarza postępowanie administracyjne wszczęte postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...], 3) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wynagrodzenie adwokatowi E. K. – Kancelaria Adwokacka w kwocie 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, za pomoc prawną udzieloną z urzędu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...] maja 2017 r. 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K. – zwanego dalej skarżącym od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2016 r., nr [...], umarzającej jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r., odnośnie ustalenia skarżącemu i K. K. – zwanej dalej uczestniczką, zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r., w kwocie 507 zł, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy Wójt Gminy B., decyzją z [...] lipca 2016 r., nr [...], ustalił skarżącemu i uczestniczce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2016 r., w kwocie 507 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania od wyżej wskazanego rozstrzygnięcia, decyzją z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Powołując się na stosowny wniosek skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, postanowieniem z 16 września 2016 r., nr [...], wszczęło postępowanie w sprawie zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], jednocześnie wyznaczając skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego. Jako podstawę swojego rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi art. 165 § 1 i § 2 oraz art. 253 a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową). W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia znalazło się stwierdzenie, że decyzja w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego została doręczona uczestnicze, tj. osobie nie będącej stroną w sprawie. Tak więc wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany decyzji jest niezbędne, jeżeli chodzi o prawidłowe ustalenie zakresu podmiotowego postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], umorzyło postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] sierpnia 2016 r., nr [...]. Powodem umorzenia postępowania, zgodnie z treścią uzasadnienia wskazanego wyżej rozstrzygnięcia, było stwierdzenie przez organ, że zgłoszone przez skarżącego zastrzeżenia są bezzasadne, a wydana w sprawie decyzja jest zgodna z prawem. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał między innymi art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej i przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716; zm., zwanej dalej ustawą o podatkach i opłatach lokalnych). W uzasadnieniu zaś rozwinął szeroko argumentację odnoszącą się do zasad opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ podkreślił, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy, zwłaszcza jeżeli chodzi o zakres podmiotowy sprawy. W dalszej części rozważań organ przytoczył argumenty na poparcie tezy, że stroną postepowania winna być uznana także uczestniczka. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze z dnia [...] maja 2017 r., nr [...], wniósł skarżący, opisując szczegółowo przebieg postępowania w sprawie i zwracając uwagę na mające miejsce, jego zdaniem, nieprawidłowości w tym zakresie. Skarżący zaakcentował także, że w dalszym ciągu nie godzi się z tym, aby stroną w sprawie była uczestniczka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż wskazane w jej treści. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji należy zwrócić uwagę, że dotyczy ona umorzenia postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej na mocy której strona nabyła prawo. Podstawą prawną wszczęcia i przeprowadzenia tego rodzaju postępowania jest art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, na który powołuje się organ, a w myśl którego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wszczęło postępowanie, na podstawie art. 253a § 1 Ordynacji podatkowej, pomimo tego, że w myśl art. 253a § 2 w zw. z art. 253 § 3 Ordynacji podatkowej uprawnienie do przeprowadzenia tego rodzaju postępowania w ogóle nie przysługuje samorządowym kolegium odwoławczym. Oprócz tego organ zainicjował postępowanie w opisanym wyżej zakresie, odnoszące się do zmiany decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe, tymczasem zgodnie z art. 253b pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 253 i art. 253a tego aktu nie stosuje się do decyzji ustalającej lub określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Na marginesie niniejszych rozważań dodać też należy, że akta sprawy są niekompletne, brakuje w nich między innymi wniosku skarżącego, na który powołuje się organ, o wszczęcie postępowania w przedmiocie zmiany decyzji. Ponadto postanowienie o wszczęciu postepowania nie zostało doręczone uczestniczce. Wskazane wyżej uchybienia, a zwłaszcza zainicjowanie postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wbrew ustawowemu zakazowi sprawiają, iż są uzasadnione podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Wniosek taki wynika przede wszystkim z faktu, że regulacje art. 253a § 1 i § 2 oraz art. 253 § 3 Ordynacji podatkowej są jasne i jednoznaczne, a wynikająca z nich norma prawna jest oczywista. W świetle wskazanych wyżej przepisów Samorządowe Kolegium Odwoławczego nie miało prawa procedować w trybie postępowania dotyczącego zmiany decyzji ostatecznej. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2016 r. Na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie, mając na uwadze brak podstaw do jego wszczęcia i prowadzenia przez organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Na podstawie art. 250 P.p.s.a. i § 2 pkt 1 oraz § 4 i § 21 ust. 1 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714, zwanego dalej rozporządzeniem) Sąd przyznał pełnomocnikowi skarżącej, w osobie adwokata, wynagrodzenie za udzieloną z urzędu pomoc prawną, w wysokości 240 zł. Na podstawie § 4 ust. 3 rozporządzenia, kwotę wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi powiększono o kwotę podatku od towarów i usług, liczonego według stawki podstawowej, w wysokości 55,20 zł.