Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Rz 34/26

Wyrok WSA w Rzeszowie z 16 kwietnia 2026 r., I SA/Rz 34/26 – weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
16 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi V.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 3 listopada 2025 r., nr 1801-IOC.7011.2.2025 w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi V. A. jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS) z 3 listopada 2025 r. nr 1801-IOC.7011.2.2025 którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUCS) z 15 lipca 2025 r. nr 408000-CZC2.4361.10.2024 w przedmiocie odmowy dokonania zwrotu należności celnych w wysokości [...] zł stanowiących równowartość wpłaconych odsetek od kwoty należności ustalonych decyzją z dnia 23 października 2024 r. nr 408000-CZC2.4361.10.2024. Jak wynika z akt sprawy 13 czerwca 2022 r w wyniku rewizji celnej przeprowadzonej na przejściu granicznym w K., ujawniono w samochodzie ciężarowym, którego kierowcą był V.M., niezgłoszony towar w postaci artykułów i sprzętu do ćwiczeń gimnastycznych i lekkoatletycznych w ilości 13 szt., siedzenie tapicerowane i stelaż pod materac. Z uwagi na powyższe, ww. towary zostały zatrzymane do postępowania karno-skarbowego. W dniu 6 lipca 2022 r., do organu wpłynęło pismo pełnomocnika V.A. w którym poinformowano, że V.A. zlecił profesjonalnej firmie przewozowej, której kierowcą był V.M., transport przyrządów do ćwiczeń fitness stanowiących jego własność, na trasie Kijów-Wiedeń. Towary te, zgodnie z ustaleniami miały zostać zgłoszone przez firmę transportową do kontroli skarbowej i na podstawie dokumentu T1 przewiezione tranzytem przez Polskę do Austrii. Firma transportowa nie wypełniła ciążących na niej obowiązków i w wyniku tych zaniedbań doszło do odebrania i zatrzymania rzeczy należących do V.A. Na dowód potwierdzenia własności zatrzymanych rzeczy przedłożono dwie kopie imiennych faktur z 11 maja 2022 r. oraz 1 czerwca 202 2r. Postanowieniem o sygn. akt [...] z 12 czerwca 2023 r. Sąd Rejonowy w J. II Wydział Karny przekazał dowody rzeczowe w postaci: artykuły i sprzęt do ogólnych ćwiczeń gimnastycznych i lekkoatletycznych łącznie 15 sztuk NPUCS do odrębnego postępowania, celem wydania decyzji administracyjnej i uregulowania ciążących na towarze należności celnych i podatkowych, przed faktycznym wydaniem towaru stronie. Pełnomocnik strony, pismem z 21 września 2023 r., nadesłanym w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w J. II Wydział Karny, sygn. akt [...] z dnia [...] marca 2023 r., wskazał, że strona nie będzie wwozić zajętego sprzętu do ćwiczeń na terytorium Unii Europejskiej, ma zamiar wywieźć wskazany towar z powrotem do Ukrainy, dlatego też, zdaniem strony, nie ma konieczności badania przez organ prawnej możliwości wprowadzenia ww. sprzętu do obrotu na terytorium Unii Europejskiej. Wskazał, że postanowienie Sądu Rejonowego w J. II Wydział Karny z dnia 12 czerwca 2023 r., dotyczące przekazania zajętych przedmiotów do odrębnego postępowania, wskazuje jedynie na konieczność uprzednio uregulowania ciążących na towarze należności celnych i podatkowych, nie wskazuje natomiast na konieczność badania możliwości dopuszczenia ww. towarów do obrotu. Mając na uwadze powyższe strona wniosła o niezwłoczne podanie kwoty koniecznej do uiszczenia opłat celnych i podatkowych. Pismem z 26 października 2023 r. NPUCS zwrócił się do V.A i V.M. o przesłanie dowodów wskazujących, że towar w postaci artykułów i sprzętów do ćwiczeń gimnastycznych i lekkoatletycznych w ilości 15 szt., odpowiada definicji produktu bezpiecznego, zgodnie z ustawą o ogólnym bezpieczeństwie produktów. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik V.A. oświadczył, że ww. towar nie będzie wprowadzany do obrotu na teren Unii Europejskiej oraz, że właściciel towaru - V.A.- chce wywieźć towar, pod zamknięciem celnym, na terytorium Ukrainy. Zaznaczył, że w związku z powyższym właściciel towaru nie przedstawi wskazanych w wezwaniu dokumentów. Decyzją nr 408000-408000-COC-2.4361.11.2023 z 18 grudnia 2023 r., NPUCS zajął do postępowania celnego przedmiotowy towar, celem uregulowania jego sytuacji, zgodnie z przepisami prawa celnego oraz ponownie V.A. do przesłania dowodów wskazujących, że ww. towar odpowiada definicji produktu bezpiecznego. Decyzja wraz z wezwaniem została doręczona w dniu 3 stycznia 2024 r. 18 stycznia 2024 r., do organu wpłynęło odwołanie od ww. decyzji. Wraz z odwołaniem strona przesłała pismo będące odpowiedzią na wezwanie z dnia 18 grudnia 2023 r., w którym wniosła o przedłużenie terminu do złożenia dokumentacji potwierdzającej, że towary zajęte do postępowania odpowiadają definicji produktu bezpiecznego. 16 lutego 2024r., do NPUCS wpłynęło pismo strony wraz z dokumentacją wskazującą, że towary, będące przedmiotem niniejszej sprawy, odpowiadają definicji produktu bezpiecznego. 27 maja 2024 r., DIAS decyzją nr 1801-IGC.4361.1.2024 utrzymał w mocy decyzję NPUCS z 18 grudnia 2023 r. Decyzję skutecznie doręczono stronie w dniu 12 czerwca 2024 r. wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. 15 lipca 2024 r., do NPUCS wpłynęło ponaglenie na przewlekłość postępowania w przedmiocie zajęcia towaru w którym pełnomocnik strony podniósł, że pomimo przedłożenia w dniu 16 lutego 2024 r., dokumentów potwierdzających, że zajęte towary są produktami bezpiecznymi NPUCS do dnia złożenia ponaglenia, nie wydał decyzji wymierzającej należności celne i podatkowe zajętego towaru. NPUCS przekazał przedmiotowe ponaglenie organowi wyższego stopnia, tj. DIAS. Z uwagi na fakt, iż upłynął termin na wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, akta przedmiotowej sprawy, w dniu 6 sierpnia 2024 r., zostały zwrócone do NPUCS, celem podjęcia dalszych czynności w sprawie. Pismem z dnia 3 września 2024 r. DIAS uznał złożone ponaglenie za nieuzasadnione stwierdzając, że czynności w sprawie podejmowane byty bez zbędnej zwłoki i miały na celu zgromadzenie pełnego materiału dowodowego, w celu uregulowania sytuacji celnej towaru. Z uwagi na konieczność uregulowania statusu celnego towaru, NPUCS pismem z dnia 3 września 2024 r. poinformował skarżącego o zamiarze wydania decyzji niekorzystnej oraz wyznaczył 30-dniowy termin przestawienia swojego stanowiska. Pismo zostało doręczone w dniu 11 września 2024 r. W odpowiedzi na powyższe powiadomienie, w dniu 14 października 2024 r., do organu wpłynął wniosek o wydanie decyzji określającej zobowiązania celno-podatkowe w związku z powstaniem długu celnego w przywozie, jak również obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów, na dzień 13 czerwca 2022 r. Decyzją z 23 października 2024 r. nr 408000-CZC2.4361.10.2024 NPUCS stwierdził powstanie długu celnego w przywozie na dzień 13 czerwca 2022 r., w związku z niewypełnieniem jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego, dotyczącego wprowadzenia nieunijnego towaru na obszar celny Unii i zobowiązał V.A. do uiszczenia długu celnego w wysokości: kwota cła: [...] zł, kwota podatku VAT: [...] zł. 18 listopada 20024 r. skarżący uregulował dług celny w wysokości [...] zł. 24 marca 2025 r. do Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu wpłynął wniosek skarżącego, reprezentowanego przez pełnomocnika, o zwrot należności celnych w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że uregulowana 18 listopada 2024 r. kwota [...] zł obejmowała kwotę cła, kwotę VAT oraz kwotę odsetek. Wyjaśnił, że terminowo opłacił dług celny wraz z wyliczoną kwotą odsetek. Podniósł, że nie jest jego winą, że organ przez długo czas pozbawił go możliwości uiszczenia długu mimo, że wielokrotnie w kierowanej do organu korespondencji wnioskował o wskazanie wysokości należności celnych i numeru rachunku na które miałyby zostać uiszczone. Podkreślił, że nie miał wpływu na to, że postępowanie w sprawie trwało długi czas, co spowodowało, że kwota odsetek od długu celnego znacząco wzrosła. Powołując się na art. 120 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10 października 2013 r.), dalej: UKC,, wskazał że w sprawie zaszły szczególne okoliczności za które on nie ponosi winy. Podkreślił, że spełnił swój obowiązek i w terminie uiścił dług celny w całości wraz z należnymi odsetkami. Podniósł, że wysokość powstałych odsetek od ww. długu celnego nie wynika z opóźnienia w spłacie lecz jest skutkiem przedłużających się działań organu celnego oraz faktem długotrwałego procedowania. Decyzją z 15 lipca 2025 r. nr 408000-CZC2.4361.10.2024 NPUCS odmówił wnioskodawcy zwrotu należności celnych w kwocie [...] zł, stanowiących równowartość wpłaconych odsetek od kwoty należności ustalonych decyzją nr 408000-CZC2.4361.10.2024 z 23 października 2024 r. W ocenie NPUCS w sprawie nie wystąpiły przesłanki określone w art. 120 ust. 1 UKC. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 120 ust. 1 UKC, w przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania. W ocenie NPUCS z uwagi na fakt, iż prowadzone postępowania dotyczyło towaru w postaci: artykuły i sprzęt do ogólnych ćwiczeń gimnastycznych i lekkoatletycznych łącznie 15 sztuk, który to towar nie został zgłoszony organowi celnemu i wprowadzony na obszar celny Unii z naruszeniem przepisów, okoliczności wskazane w art. 120 ust. 1 UKC nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie zgodził się z decyzją organu I instancji i wniósł odwołanie DIAS decyzją z 3 listopada 2025 r., opisaną na wstępie, utrzymał w mocy decyzję NPUCS z 15 lipca 2025 r. Organ odwoławczy przytoczył przepisy dotyczące zwrotu lub umorzenia należności celnych (art. 116-121 UKC) i w całości podtrzymał stanowisko organu I instancji, że okoliczności przedmiotowej sprawy nie wskazują na istnienie szczególnych okoliczności, uzasadniających zwrot stronie należności celnych na zasadzie słuszności (art. 120 UKC). W ocenie DIAS za szczególne okoliczności nie można uznać czasu trwania postępowania sądowego oraz postępowań celnych mających na celu uregulowanie sytuacji prawnej towaru. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący, wprowadzając towar na obszar celny Unii Europejskiej, nie dopełnił obowiązku celnego polegającego na przedstawieniu towaru organowi celnemu i dokonaniu zgłoszenia celnego i to jego działanie było przyczyną prowadzenia postępowań oraz podejmowania w ich toku określonych czynności, do których obligowały organy celne przepisy prawa, co z kolei przekładało się na czas ich trwania. DIAS wskazał, że przepisy prawa celnego regulują wyłącznie termin załatwienia sprawy na wniosek osoby zainteresowanej (art. 22 ust. 2 i 3 UKC). Co za tym idzie, NPUCS, prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie z urzędu, nie był związany terminem ustawowym na wydanie rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przyjęty wobec skarżącego tryb postępowania, w związku z nielegalnym wprowadzeniem towaru na obszar Unii Europejskiej, stosowany jest wobec wszystkich podmiotów, które dopuściły się takiego naruszenia i wynika wprost z przepisów prawa. Zatem, w wyniku podejmowanych wobec niego działań przez organy celne, nie znalazł się on w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami. DIAS wskazał, że mechanizm zwrotu należności celnych w oparciu o zasadę słuszności ma w szczególności obejmować sytuacje wyjątkowe. Zatem zwrot należności celnych może zostać przyznany tylko na określonych warunkach oraz w precyzyjnie wskazanych okolicznościach, które stanowią wyjątek od ogólnego reżimu prawnego przywozu i wywozu, i w rezultacie wykładni przepisu przewidującego taki zwrot należy dokonywać w sposób ścisły. W ocenie organu odwoławczego bez wątpienia za okoliczność wyjątkową nie można uznać kwestii podnoszonych przez skarżącego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 120 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 r. z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny poprzez błędne przyjęcie, iż nie jest możliwy zwrot należności celnych w wysokości równowartości wpłaconych odsetek w kwocie [...] zł z uwagi na fakt uznania ponaglenia złożonego przez stronę za nieuzasadnione oraz stwierdzenie, iż rzekomo do braku rozstrzygnięcia sprawy przyczyniały się działania strony tj. nieprzedstawienie, po pierwszym wezwaniu, żądanych przez organ dokumentów, jak również wniesienie odwołania od decyzji NPUCS w przedmiocie zajęcia towaru, czyniąc ją, tym samym, nieostateczną, podczas gdy były to czynniki niezależne od strony, a prawo do odwołania się od decyzji nie może być poczytane jako przewinienie strony. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji NPUCS z 15 lipca 2025 r. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. DIAS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie zaktualizowały się okoliczności, o których mowa w art. 120 ust. 1 UKC. Przedmiotem żądania skarżącego skierowanego wobec organów celnych był zwrot należności celnych w postaci odsetek związanych z określeniem przez te organy V. A. długu celnego w przywozie oraz określenia podatku od towarów i usług w imporcie towarów. Stan faktyczny co do zasady nie budzi wątpliwości. Działając jako importer, posługując się przewoźnikiem towarów skarżący nie przedstawił odpowiednich deklaracji towarów w przywozie, jak także nie przedstawił dowodów, że towary wwożone przez niego na obszar celny UE są towarami bezpiecznymi w rozumieniu stosownych przepisów. W związku z tym towary te zostały zajęte, a następnie przeprowadzono procedurę celną i określono skarżącemu dług celny w przywozie i podatek od towarów i usług. Postępowanie toczyło się długo, zaś strony aktualnie przerzucają się odpowiedzialnością za długotrwały okres postępowania. Przesłanki zwrotu należności celnej, jak także ewentualnego umorzenia tychże należności określone zostały w przepisach art. 120 ust. 1 i 2 UKC. Przepis ten przewiduje zatem możliwość zwrotu uiszczonej należności celnej w sytuacji gdy spełnione zostały jednocześnie dwie okoliczności. Po pierwsze dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, zaś po drugie jeżeli dłużnikowi nie można przypisać oszustwa ani oczywistego zaniedbania. Rozporządzenie definiuje przy tym pojęcie szczególnych okoliczności wskazując, że chodzi tutaj o takie sytuacje, gdy z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych. Przyjmuje się, że tzw. ogólna klauzula słuszności uregulowana w cytowanym przepisie art. 120 UKC ma na celu zapewnienie elastyczności systemu prawa celnego oraz ma zapobiegać obciążaniu należnościami celnymi podmiotów, które znalazły się w szczególnej sytuacji, w której obciążenie ich nimi naruszałoby podstawowe zasady sprawiedliwości. Zwrot lub umorzenie należności celnych na podstawie art. 120 UKC dotyczy sytuacji wyjątkowej, w której przedsiębiorca może być porównywany do innych przedsiębiorców realizujących tę samą działalność i nie można mu przypisać żadnego oszustwa ani oczywistego zaniedbania. Szczególne okoliczności istnieją, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi działalność w takim samym zakresie oraz że w przypadku braku takich okoliczności, nie poniósłby szkody w wyniku pobrania należności celnych. Sposób ujęcia przesłanek tzw. umorzenia słusznościowego należności celnych pozostaje zatem przedmiotowo niepowiązany z długotrwałością prowadzenia postępowania celnego, w szczególności z uznaniem winy organu w istniejącej ewentualnej przewlekłości postępowania. Kluczowe do przyznania importerowi takiej ulgi jest brak oszustwa lub zawinienia po jego stronie i zaistnienie odmiennej sytuacji względem innych importerów tego rodzaju towarów podlegających naleznościom przywozowym. Żadna z tych przesłanek, jak słusznie zauważył organ w niniejszej sprawie nie występuje. W pierwszej kolejności należy przy tym odnieść się do przesłanki braku oszustwa lub oczywistego zaniedbania po stronie osoby ubiegającej się o zwrot należności celnej. Tylko bowiem w sytuacji, gdy tego rodzaju postawa importera miała miejsce możliwe jest ocenianie przesłanki drugiej czyli występowania szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 120 ust. 2 ukc. Jeżeli importer dopuścił się oszustwa lub oczywistego zaniedbania, o żadnym umorzeniu bądź zwrocie należności celnych mowy być nie może i rozważanie pozostałych okoliczności nie jest konieczne. W przedmiotowej sprawie, jak słusznie przyjął to organ I, a także II instancji skarżący V.A., który korzystał z usług przewoźnika przy wprowadzaniu towarów na obszar celny UE nie dopełnił swoich obowiązków co do zadeklarowania towaru w przywozie i przedstawienia wymaganych w tym przypadku dokumentów, jak powołane przez organy dowody tzw. bezpieczeństwa przywożonego towaru. Okoliczności te zostały przedstawione w decyzjach i fakty z nich wynikające nie są kwestionowane co do zasady przez skarżącego. Brak przedstawienia towarów organowi celnemu i dokonania zgłoszenia celnego musi być oceniany jako co najmniej oczywiste zaniedbanie. Zaistnienie natomiast takiego zaniedbania wyklucza zastosowanie instytucji z art. 120 ust. 1 UKC. Należy przy tym podkreślić, że chodzi tutaj nie o przedstawienie dokumentów o które skarżący był wzywany już w trakcie postępowania celnego, co powołuje importer w skardze, ale chodzi o nie przedstawienie organowi celnemu towarów do kontroli celnej i próbę ich wprowadzenia na obszar celny Unii Europejskiej z naruszeniem przepisów , co szczegółowo zostało opisane w decyzji organu I instancji, i które to zachowanie importera skutkowało następnie wydaniem decyzji administracyjnej określającej należności przywozowe, a wcześniej zajęciem towaru. Importer ponosi odpowiedzialność za firmę przewożąca towar przez granice w zakresie wszelkich obowiązków jakie powinny zostać w tym zakresie w związku z wymogami prawa celnego wykonane. Twierdzenia skarżącego, że to ta firma jest za wszystko odpowiedzialna nie są wystarczające zwłaszcza, że nie wyposażył jej we wszystkie potrzebne do takiej odprawy celnej ( w zakresie przywozu towarów). Brak realizacji tej przesłanki słusznie została zatem przez organ zauważony, co stało się przyczyną odmowy zwrotu części należności celnych. Słusznie przy tym ( choć nie było to konieczne ) organ uznał, że nie spełniona została również druga przesłanka, czyli skarżący nie znalazł się w wyniku przeprowadzonego postępowania w szczególnej sytuacji. Jego sytuacja była bowiem analogiczna do tej w której znajdują się inni importerzy, którzy nie dokonują zgłoszeń celnych, zaś podczas rewizji celnej zostają ujawnione nieprzedstawione organowi celnemu towary. Wdrażane są wówczas stosowne procedury celne w zakresie nadania przeznaczenia celnego towarowi i określenia należności celnych. Skarżący nie znajdował się w szczególnie trudnej sytuacji na skutek wszczęcia tych procedur i to tak trudnej, aby względy sprawiedliwościowe przemawiały za zwrotem należności celnych ( chociażby w części ) na jego rzecz. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy słusznie uznały brak przesłanek z omawianego przepisu i nie uwzględniły wniosku. Podstawą orzeczenia sądu jest przepis art. 151 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
21 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Celne postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Jarosław Szaro /przewodniczący sprawozdawca/ Małgorzata Niedobylska Piotr Popek

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny