I SA/Rz 278/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Kazimierz Włoch Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska Asesor WSA Jacek Boratyn / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy za poszczególne okresy lat 2000-2001 finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami oddala skargę.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na wniosek K. Z. – zwanego dalej skarżącym, decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie z wniosku skarżącego z dnia 20 listopada 2017 r., o umorzenie odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek, w części dotyczącej odsetek od należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych na ubezpieczenie społeczne za kwiecień i czerwiec 2000 r. oraz styczeń 2001 r., w wysokości 3 785 zł, a także ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień i czerwiec 2000 r. oraz styczeń 2001 r., w wysokości 455 zł, uwagi na jego bezprzedmiotowość. Wnioskiem z dnia 20 listopada 2017 r. skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie mu odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za kwiecień i czerwiec 2000 r. oraz styczeń 2001 r., w wysokości 3 785 zł oraz ubezpieczenie zdrowotne za kwiecień i czerwiec 2000 r. oraz styczeń 2001 r. w wysokości 455 zł. Zakład ubezpieczeń Społecznych, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], umorzył postępowanie w sprawie. W jego bowiem ocenie postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, albowiem zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, ze. zm., zwanej dalej ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych) do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28. Instytucja umorzenia należności (zaległości) z tytułu składek uregulowana została właśnie w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, jednakże z mocy art. 30 tego aktu, nie stosuje się jej do umarzania składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami. Nie znajduje ona zastosowania również do umorzenie odsetek od tych zaległości, a to w związku z regulacją art. 28 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który odnosi się do odsetek od zaległości składkowych. Skarżący, nie godząc się z takim rozstrzygnięciem, wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy skarżącego, decyzja z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2017 r. Organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko co do tego, że zaległości z tytułu odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami nie podlegają umorzeniu. Składając skargę na decyzję ZUS z [...] marca r. skarżący wniósł o jej uchylenie, a także uchylenie poprzedzającej ją decyzji z [...] grudnia 2017 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wniosek o umorzenie złożony w niniejszej sprawie dotyczy należności publicznoprawnych, a w związku z tym do ich umarzania zastosowanie znajduje art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1870, z późn. zm.)), który to przepis organ zupełnie pominął. Niezależnie od powyższego skarżący podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ nie przedstawił jakiejkolwiek wykładni art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W tym zakresie zwrócił uwagę, iż skoro wskazany wyżej przepis wyklucza umorzenie odpowiedniej kategorii należności z tytułu składek, to nie należy tego odnosić do odsetek od nich. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, pod kątem jej legalności, stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa, gdyż skarżący wystąpił o umorzenie odsetek od należności, do których to nie stosuje się instytucji umorzenia. W związku z tym zainicjowane przez niego postepowanie w tej sprawie podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2-4. Jak stanowi zaś art. 28 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty. Z zacytowanej wyżej regulacji wynika, że należności uboczne, między innymi w postaci odsetek, dzielą los należności głównej. Skoro zaś, z mocy art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28, a więc instytucji umorzenia tych należności, to umorzenia nie można również stosować do należności ubocznych w postaci odsetek od nich. Stanowisko Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w tym zakresie jest jasne i zasadne, brak jest więc podstaw do jego kwestionowania. Podstaw do umorzenia należności, o których mowa w art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz odsetek od nich, nie można wywodzić z art. 64 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, który mówi o umarzaniu należności wskazanych w art. 60 tego aktu. Wśród nich nie ma bowiem składek na ubezpieczenia społeczne. Niezależnie od powyższego zwrócić należy również uwagę na to, że zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym oraz kwestie związane z wykonywanie obowiązków w tym zakresie przez poszczególne podmioty regulują przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, której regulacje mają charakter systemowy i wyłączny w tym przedmiocie. Brak jest więc podstaw do stosowania do poszczególnych, związanych z tym zagadnień jakichkolwiek innych regulacji, w szczególności przepisów ustawy o finansach publicznych, regulujących działalnie podmiotów realizujących zadania w sferze szeroko pojętych finansów publicznych i na podstawie właściwych im regulacji działających. Podmiotem takim nie jest zaś w żadnym wypadku płatnik składek, który w aspekcie wykonywania swoich obowiązków ustawowych, nie występuje w charakterze jednostki funkcjonującej w ramach struktury podmiotów publicznych. Jeżeli chodzi o zarzuty dotyczące braku w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykładni przepisu art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, to również w tym wypadku brak jest podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego w tym zakresie. Zakład Ubezpieczeń Społecznych umarzając postępowanie wyraził bowiem swoje stanowisko co do braku podstaw umarzania odsetek od zaległości, które z zasady nie podlegają umorzeniu. Wprawdzie wykładnia przepisów art. 28 ust. 4 i art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych została przedstawiona nieco skrótowo, jednakże nie sposób jest stwierdzić, że mogło to mieć wpływ na wynik sprawy czy też, że uniemożliwiło to skarżącemu zapoznanie się z treścią rozstrzygnięcia i sformułowanie skargi. Stąd, mając na uwadze zarzuty skargi, w której jej autor odnosi się do prawnych podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż nie poznał on motywów, którymi kierował się organ w zakresie jego wydania. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.), oddalił skargę.