I SA/Rz 27/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Panek po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu GK od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi GK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [.] z dnia [.] listopada 2015 r. nr [.] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2011 r. - p o s t a n a w i a - zmienić zaskarżone postanowienie poprzez: I. zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. I SA/Rz 27/16 i przyznanie GK prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2017 r. sygn. I SA/Rz 27/16, II. odmowę przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2017 r. w kwocie 100 zł skarżący GK wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Po raz pierwszy żądanie takie rozpoznane zostało postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r., którym odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odmawiając przyznania prawa pomocy i zmiany postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r. starszy referendarz sądowy uznała, że wnioskodawca nie wykazał – stosownie do wymagania określonego w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej zwanej: "p.p.s.a.", zmiany w jego sytuacji materialno-bytowej w stosunku do ocenianej wcześniej. Nie wskazał bowiem na ponoszenie nowych wydatków oraz nie wyjaśnił źródła pochodzenia środków, z których uiścił wpis i które pozwoliły mu skorzystać z usług radcy prawnego. Zaskarżając w przepisanym terminie postanowienie referendarza sądowego skarżący zarzucił, że błędnie oceniono jego sytuację majątkową. Wraz z żoną utracili bowiem zatrudnienie z pełnego etatu na etaty po ¼ wymiaru czasu pracy, przez co dochody rodziny zmniejszyły się czterokrotnie. Uniemożliwia mu to również zaciągnięcie jakichkolwiek zobowiązań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sprzeciw częściowo zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie zatem z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jeżeli natomiast wykaże, w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, możliwe będzie przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Z uwagi na to, że jest to kolejny już wniosek w tej sprawie winien również wykazać, stosownie do art. 165 p.p.s.a., że od ostatnio ocenianego stanu materialno-bytowego nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca odmienną ocenę przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Zmiana taka w ocenie Sądu nastąpiła nie tylko w deklarowanej sytuacji dochodowej rodziny skarżącego w związku z deklarowanym zmniejszeniem wymiaru czasu pracy i osiąganego dotychczas dochodu, ale przede wszystkim w stanie sprawy sądowoadministracyjnej. Na skutek kilkukrotnego ponawiania wniosków o przyznanie prawa pomocy i bezskutecznego kierowania do skarżącego wezwań o uiszczenie wpisu postępowanie toczy się od stycznia 2016 r. W dniu 16 lutego 2017 r. odrzucono skargę z powodu nieuiszczenia wpisu, a orzeczenie to zostało zaskarżone w przepisanym terminie zażaleniem, które odrzucono postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2017 r. Od orzeczenia tego również wniesiono zażalenie i zainicjowano kolejne, szóste już postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. Aby zatem nadać dalszy bieg postępowaniom odwoławczym w świetle stanu sprawy oraz zadeklarowanej sytuacji materialnobytowej skarżącego, celowe będzie przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od zażalenia na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2017 r., w związku z którym zainicjowano obecnie postępowanie w kwestii prawa pomocy. Pozwoli to rodzinie skarżącego uniknąć kolejnych wydatków, także związanych z licznymi usługami pocztowymi, i przeznaczyć zaoszczędzone środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych rodziny, w szczególności utrzymanie małoletnich dzieci. Dlatego postanowiono o zmianie w tym zakresie postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r. Z uwagi na to, że skarżący pozostaje w stosunku prawnym z pełnomocnikiem - radcą prawnym, rozpoznanie wniosku w tym zakresie nie było możliwe, a to z uwagi na dyspozycję art. 246 § 3 p.p.s.a. Natomiast przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, tj. co do kosztów sądowych innych niż wpis od zażalenia na postanowienie z dnia 12 kwietnia 2017 r., nie mogło nastąpić z uwagi na niewykazanie ziszczenia się przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy okazało się uzasadnione wyłącznie w zakresie wynikającym z art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe konieczne było dokonanie zmiany zaskarżonego sprzeciwem postanowienia, o czym orzeczono na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 245 § 3 p.p.s.a.