I SA/Rz 269/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku ZC o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi ZC na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [.] marca 2017 r. nr [.] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników od III kwartału 2004 r. do IV kwartału 2009 r. - p o s t a n a w i a - 1. przyznać Z.C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym podał, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 1170 zł. Na leczenie wydatkuje 330 zł, spłatę pożyczek zaciągniętych m.in. na prace polowe przeznacza 200 zł, ubezpieczenie w KRUS 100 zł, do tego opłaca rachunki za prąd, telefon, zakup opału, odzieży, środków czystości i żywności, podatek od nieruchomości. Posiada samochód Fiat Cinquecento. Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 5 ha, z czego wykorzystuje na własne potrzeby tylko 10 arów. Budynki gospodarcze mające 65 lat i dom mający 100 lat wymagają remontu. Do wniosku dołączył kopie dokumentacji medycznej z różnych okresów, kopię umowy o kredyt obrotowy na 1500 zł, dowody spłaty pożyczek i opłacania składek na ubezpieczenie rolnicze oraz regulowania należności za prąd i odpady komunalne z różnych okresów. Niniejsza sprawa sądowoadministracyjna dotyczy kontroli decyzji wydanych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tak więc skarżący z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", korzysta już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a zatem nie ma obowiązku uiszczania ani opłat ani wydatków. Z tego powodu rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne, a postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a Ppsa, o czym orzeczono w punkcie II sentencji postanowienia na podstawie art. 257 2 pkt 7 Ppsa. Jeżeli chodzi natomiast o zakres wniosku dotyczący ustanowienia pełnomocnika na uwadze należy mieć treść przepisu art. 262 Ppsa. Zgodnie z nim, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ubiegając się o ustanowienie pełnomocnika w niniejszej sprawie skarżący powinien więc wykazać, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. W ocenie referendarza sądowego przesłanki te wykazał, a przedstawione we wniosku argumenty znajdują po części także potwierdzenie w aktach administracyjnych. Skarżący ma 70 lat, mieszka w drewnianym 100-letnim domu, w złym stanie technicznym, uszkodzonym, wymagającym remontu. Nie ma dostępu do bieżącej wody, nie ma łazienki. Do domu doprowadzona jest energia elektryczna, używa gazu z butli. Na posesji znajduje się także stajnia i stodoła wymagające remontu (ustalenia organu rentowego z wizji lokalnej, w aktach znajdują się fotografie obrazujące warunki bytowe strony). Inwentarz żywy utrzymuje tylko na potrzeby własne, sprzęt rolniczy jest w złym stanie. Pobiera niewielką emeryturę oraz dopłaty do gruntów rolnych. Nie korzysta natomiast z pomocy społecznej, utrzymując się samodzielnie, żyjąc w skromnych warunkach bytowych. Wydatkuje posiadane środki na podstawowe utrzymanie. Wprawdzie większość przedłożonych dokumentów dowodzi pokrywania licznych opłat z okresu poprzedzającego postępowanie sądowe, ale w pewnym stopniu ukazuje kondycję finansową wnioskodawcy. W aktach znajdują się także dowody prowadzonego przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego, posiadał własne zadłużenie w KRUS. Wprawdzie posiada gospodarstwo rolne o sporym areale, którego nie wykorzystuje w całości (pobiera dopłaty, m.in. za zazielenienie), ale trudno byłoby wymagać, aby na obecnym etapie w terminie przewidzianym do wniesienia skargi kasacyjnej mógł zbyć część swego majątku, aby w taki sposób pozyskać środki na pokrycie wydatku związanego z koniecznym udziałem zawodowego pełnomocnika w tej fazie postępowania sądowego związanej np. z ewentualnym sporządzeniem skargi kasacyjnej. W tych okolicznościach poniesienie wydatku na wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika przekraczałoby jego możliwości finansowe, mogłoby stanowić uszczerbek w zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych. Mając na względzie powyższe referendarz sądowy uznał, że zaistniały w przypadku skarżącego podstawy do ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata. Wobec tego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 Ppsa, orzeczono o uwzględnieniu wniosku w zakresie określonym w punkcie I sentencji postanowienia.