I SA/Rz 26/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi G.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2011r. - postanawia – odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. I SA/Rz 26/16 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Skarżący G.K. w sprawach, w których wnosił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi, każdorazowo wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy; w rozpoznawanej obecnie sprawie jest to szósty z kolei wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika radcy prawnego. Poprzednie rozpoznawane postanowieniami referendarza sądowego (z dnia 29 lutego 2016 r., z dnia 5 lipca 2016 r., z dnia 31 sierpnia 2016 r., z dnia 29 listopada 2016 r., z dnia 14 marca 2017 r.), zostały utrzymane w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny (postanowienia z dnia 17 marca 2016 r., z dnia 10 sierpnia 2016 r., z dnia 20 września 2016 r., z dnia 11 stycznia 2017 r., z dnia 19 kwietnia 2017 r.). W rubryce wniosku dotyczącej uzasadnienia żądania skarżący wskazał, że jego sytuacja materialna jest bardzo trudna, a nawet zmieniła się na jeszcze mniej korzystną; wraz z żoną ma na utrzymaniu dwoje małoletnich dzieci, oboje małżonkowie pracują w wymiarze ¼ etatu, osiągając wynagrodzenie po 500 zł miesięcznie, brak jest w budżecie rodziny środków na ustanowienie w sprawie pełnomocnika, nie jest w stanie uiścić opłat w sprawach w których jest wzywany o dokonanie tej czynności. Podał, że wobec obojga małżonków toczą się postępowania egzekucyjne, mające swoją genezę w sporze z kontrahentem z 2009 r. Skarżący zaznaczył, że córka uczęszcza do szkoły muzycznej, co wiąże się z nakładami finansowymi, które ponosi obecnie według oświadczenia rodzina skarżącego. Odnośnie miejsca zamieszkania, skarżący wskazał, że wskazywane w poprzednich wnioskach mieszkanie nie należy do małżonków, a do kuzynki skarżącego, podobnie jak inna nieruchomość mieszkalna. Nie posiada on jakiegokolwiek majątku będącego źródłem dochodów. Skarżący wskazał we wniosku swoich wierzycieli, podał, że na wyżywienie rodziny przeznacza 600 zł miesięcznie, koszty związane z edukacją dzieci to koszt 100 zł, media ok. 200 zł, lekarstwa 50 zł, ubrania 50 zł. Wyjaśnił, że mieszka bezpłatnie dzięki uprzejmości rodziny, zaś posiadane mieszkanie nie nadaje się do zamieszkania. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje Nadesłany wniosek należało potraktować jako kolejny wniosek o zmianę postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. I SA/Rz 26/16 odmawiającego przyznania prawa pomocy. Żądanie to jest identycznym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany postanowieniem z dnia 29 lutego 2016 r., z mało istotą modyfikacją, następująca na skutek m.in. składanych wyjaśnień na wezwania referendarza sądowego, mających się przyczynić do pogłębienia wiedzy o sytuacji skarżącego. W rozpoznawanej sprawie należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku, ponieważ aktualny wniosek skarżącego, co już zostało nadmienione, należało potraktować jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy. W takiej sytuacji, skoro dane zawarte w treści aktualnego wniosku – oświadczenia są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku, informacje o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są niemal identyczne, a skarżący nie wykazał zmiany swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób mający znaczenie w rozpoznawanej sprawie (jego sytuacja praktycznie nie uległa pogorszeniu, nie ujawniono nowych okoliczności, z których wynikałyby przesłanki przyznania prawa pomocy) zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w:B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stało się zasadne. W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. I SA/Rz 26/16. Z porównania kolejnych wniosków składanych w niniejszej sprawie (k. 6, 97, 134, 162, 223) wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna nie uległy radykalnej zmianie, kwalifikującej skarżącego do zmiany stanowiska w przedmiocie prawa pomocy. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 26/16 i przyznania prawa pomocy, ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał bowiem, by w okresie od wydania ww. prawomocnego postanowienia do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r. Skarżący nie powołał się na ponoszenie nowych wydatków, np. związanych z leczeniem, okoliczności nadzwyczajnych w wyniku których istniałaby konieczność przekierowania środków utrzymania na tenże nadzwyczajny cel, a nawet zaciągnięcia zobowiązań finansowych. Skarżący nie wyjaśnił, w jaki sposób na niekorzyść zmieniła się jego sytuacja, skoro był w stanie uiścić na wezwanie zarówno wpis od zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi jak i zaangażować radcę prawnego jeszcze przy obniżonych dochodach. Podkreślić należy w rozpoznawanej sprawie, że argumenty skarżącego co do jego możliwości finansowych zostały ocenione prawomocnie w kilkukrotnie prowadzonym postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy. Konkluzja postanowień wydawanych w przedmiocie ponawianych wniosków o przyznanie prawa pomocy sprowadza się do wniosków, że skarżący nie przedstawiał swojej sytuacji jako rzetelnej, pozwalającej na miarodajną ocenę możliwości płatniczych Na koniec jeszcze raz należy wskazać, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał na okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia z dnia 29 lutego 2016 r. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.