I SA/Rz 234/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Sędzia WSA Jarosław Szaro /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 8 lutego 2024 r., nr 0111-KDIB1-2.4010.653.2023.2.MK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę.

I SA/Rz 234/24 UZASADNIENIE Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej 8 lutego 2024 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.653.2023.2.MK stwierdził, że nieprawidłowe jest stanowisko P. Sp. z o.o. w R. (wnioskodawca, spółka) przedstawione we wniosku z 6 grudnia 2023 r., który dotyczył ustalenia, czy zapłacona przez spółkę kwota ugody stanowi koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Przedstawiając opis stanu faktycznego wnioskodawca podał, że jest spółką prawa polskiego, której przeważającym rodzajem działalności jest działalność gospodarcza związana z rozwojem, produkcją, wdrażaniem i serwisowaniem oprogramowania dla przemysłu petrochemicznego, kolejowego, transportowego, logistycznego i laboratoryjnego. Jest również integratorem rozwiązań informatycznych i dostawcą specjalistycznego sprzętu IT. 21 grudnia 2013 r. spółka zawarła ze spółką prawa holenderskiego pośrednio kontrolowaną przez jednego z największych amerykańskich producentów oprogramowania i sprzętu komputerowego umowę partnerską, w oparciu o którą została upoważniona, jako partner niewyłączny kontrahenta, do zakupu, a następnie odsprzedaży sprzętu, oprogramowania, dokumentacji, wszelkich akcesoriów, materiałów eksploatacyjnych, części oraz aktualizacji oferowanych przez kontrahenta albo jego autoryzowanych partnerów. Umowa umożliwiała spółce zakup produktów od autoryzowanych dystrybutorów kontrahenta z zastosowaniem systemu upustów lub rabatów, które pozwalały na oferowanie klientom atrakcyjnych cen na produkty. Spółka brała również udział w specjalnym programie rabatów przeznaczonych wyłącznie dla największych lub najistotniejszych odbiorców rozwiązań kontrahenta. Regulamin wymagał, aby odbiorcy, którym spółka chce zaoferować najniższe ceny produktów zostali uprzednio zaaprobowani przez kontrahenta. Spółka nie dostarczała produktów do odbiorców końcowych samodzielnie. Była stroną umowy, na podstawie której odrębny podmiot (agent) za wynagrodzeniem, miał dostarczać produkty do określonych odbiorców. Schemat realizacji umowy polegał na tym, że spółka deklarowała, że zamierza dostarczyć określoną liczbę produktów do konkretnego klienta specjalnego, zaaprobowanego wcześniej przez kontrahenta, co otwierało jej możliwość do zakupu produktów z zastosowaniem specjalnego rabatu. Na tej podstawie spółka dokonywała zakupu produktów kontrahenta u autoryzowanego dystrybutora kontrahenta po specjalnie obniżonej cenie. Następnie odsprzedawała tak zakupiony produkt agentowi, którego zadaniem było dostarczenie produktów do zadeklarowanego przez spółkę klienta specjalnego. Umowa przewidywała, że kontrahent obciąży spółkę za wszelkie zidentyfikowane w wyniku audytu nieprawidłowe upusty oraz rabaty udzielone przez kontrahenta jego klientom. Pismem z 5 września 2022 r. kontrahent poinformował spółkę, że audyt wykazał, że spółka naruszyła umowę partnerską oraz inne powiązane z nią dokumenty kontraktowe. Naruszenie miało polegać na tym, że w niektórych przypadkach produkty, które zostały zakupione z rabatem specjalnym u dystrybutorów kontrahenta i odsprzedane agentowi, w celu dalszej odsprzedaży do klientów specjalnych w rzeczywistości trafiły do innych odbiorców niż klienci zaaprobowani przez kontrahenta. Skutkowało to zawezwaniem spółki do zwrotu nienależnie otrzymanych rabatów, a także żądaniem zapłaty określonego odszkodowania na rzecz kontrahent Pismem z 4 listopada 2022 r. spółka zaprzeczyła wszelkim zarzutom, uznając roszczenie kontrahenta za bezzasadne, co w konsekwencji doprowadziło do powstania sporu między stronami. Pomiędzy stronami powstał również spór, co do tego czy prawem właściwym dla umowy jest prawo polskie, czy też szwajcarskie, jak również, czy wyłączną jurysdykcję w zakresie umowy mają sądy polskie, czy też szwajcarskie. Spór był prowadzony na drodze negocjacji, które zakończyły się zawarciem 8 maja 2023 r. ugody pozasądowej pomiędzy spółką i kontrahentem i rozwiązaniem łączącej strony umowy ze skutkiem ex nunc. Kwota ugody była całe rzędy wielkości niższa niż kwota, której zapłaty żądał kontrahent. Umowa zawiera klauzulę, która stanowi, że kwota ugody skalkulowana została w taki sposób, aby wyczerpać wzajemne roszczenia wynikające lub związane z umową. Spółka zapłaciła kwotę ugody przelewem z 17 maja 2023 r W ugodzie określono, że z chwilą zapłaty ugody strony zrzekają się wzajemnie wszelkich istniejących, jak i przyszłych roszczeń. Strony zobowiązały się również do niewszczynania postępowań w zakresie roszczeń. Kontrahent potwierdził, że spółka nabywała produkty kontrahenta oraz dostarczała je klientom zgodnie z postanowieniami, realizując w sposób prawidłowy założenia programu partnerskiego i specjalnego. W związku z powyższym zadano pytanie: czy zapłacona przez spółkę kwota ugody stanowi koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT? Zdaniem wnioskodawcy zapłacona przez spółkę kwota ugody stanowi koszt uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. W ocenie spółki, kwota ugody nie miała charakteru odszkodowawczego, ani nie była odpowiednikiem kary umownej, zaś naczelnym celem zawarcia ugody było zrzeczenie się istniejących, jak i przyszłych roszczeń pomiędzy stronami. Nawet w przypadku uznania, że dokonana na rzecz kontrahenta płatność posiadałaby cechy odszkodowawcze, to w żadnym wypadku nie spełnia ona warunków przewidzianych w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, gdyż nie można dopatrywać się po stronie spółki wadliwego wykonania robót i usług, dostarczenia wadliwego towaru, albo zwłoki w usunięciu wad towarów, robót i usług. Koszt ugody, jako rzeczywisty wydatek nie miał na celu jedynie zabezpieczenia, czy też zachowania źródła przychodów, ale przede wszystkim motywowany był minimalizacją start finansowych, które mogłyby powstać, gdyby strony nie doszły do porozumienia i nie zawarły ugody. Kwota ugody została obliczona i uzgodniona pomiędzy stronami, w celu wyczerpania wszelkich roszczeń, które zarówno kontrahent mógłby mieć wobec spółki, jak i spółka mógłby mieć wobec kontrahenta, w związku z łączącą strony umową i realizowanym na jej podstawie programem partnerskim. Zawarcie ugody zniwelowało ryzyko negatywnych konsekwencji związanych z dalszym prowadzeniem sporu, umożliwiając spółce jego zakończenie w jednoznacznie określnej kwocie pieniężnej oraz pozwoliło zachować wiarygodność biznesową, mającą wpływ na potencjalne przychody osiągane w przyszłości. Dzięki negocjacjom udało się ustalić kwotę ugody w wysokości kilkanaście razy niższej niż pierwotnie kreowane roszczenie. Zdaniem spółki zawarcie ugody było postępowaniem racjonalnym i w pełni uzasadnionym interesem wnioskodawcy, zaś poniesiony koszt ugody posiada związek z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością oraz ma wpływ na wysokość osiągniętych przychodów lub ich zachowanie, względnie zabezpieczenie ich źródła. Koszt ugody spełnia wszystkie przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, bowiem: został poniesiony przez wnioskodawcę; został prawidłowo udokumentowany, co potwierdza przelew z 17 maja 2023 r. oraz oświadczenie kontrahenta z 19 maja 2023 r.; koszt ugody może być uznany za definitywny, gdyż nie został zwrócony wnioskodawcy, ani też nie mógł i nie może być kwalifikowany jako rodzaj kaucji lub innego świadczenia o podobnym charakterze; miał związek z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą, bowiem został poniesiony w uzasadnionym biznesowo interesie zabezpieczającym prawidłowe funkcjonowanie przedsiębiorstwa wnioskodawcy i miał na celu wyeliminowanie ryzyka poniesienia kosztów prowadzenia sporu z kontrahentem, co w konsekwencji miało rzeczywisty wpływ na wysokość osiągniętych przychodów, zachowanie lub zabezpieczanie źródła przychodów i uchronienie wnioskodawcy przed ewentualnym poniesieniem strat finansowych; nie został wymieniony w katalogu kosztów niestanowiących kosztów uzyskania przychodów. Organ wydając interpretację indywidualną, przywołał art. 15 ust. 1 ustawy o CIT definiujący pojęcie kosztów uzyskania przychodów. Stwierdził, że kosztem uzyskania przychodów będzie taki koszt, który spełnia łącznie następujące warunki: został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika; jest definitywny, tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona; pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą; poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów; został właściwie udokumentowany; nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów. W ocenie organu by wydatki można uznać za koszt uzyskania przychodu, muszą być poniesione w sposób celowy. Podatnik więc, podejmując decyzję o dokonaniu wydatku, musi być przeświadczony o racjonalności, z punktu widzenia prowadzonej przez niego działalności, wydatkowania środków finansowych. W ocenie organu poniesione przez spółkę wydatki na zapłatę kwoty ugody nie podlegają ograniczeniom z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT. Samo negatywne wyliczenie kosztów, które zostało uregulowane w art. 16 ust. 1, nie przesądza jeszcze o tym, że wydatek niewskazany w tym przepisie staje się automatycznie kosztem uzyskania przychodów. Do uznania przedmiotowego wydatku spółki za koszt uzyskania przychodów niezbędne jest wykazanie, że został on poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, a więc winien być spełniony ogólny warunek określony w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Samo działanie polegające na zawarciu ugody celem minimalizacji strat finansowych, które mogłyby powstać gdyby strony nie zawarły przedmiotowej ugody, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że mamy do czynienia z wydatkiem poniesionym w celu uzyskania, zachowania czy zabezpieczenia źródła przychodów. Organ nie kwestionuje sensu ekonomicznego wydatku, czy racjonalności podejmowanych przez przedsiębiorcę decyzji gospodarczych i ich efektywności, dokonuje natomiast oceny celowości wydatku w granicach wyznaczonych przez art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, tj. czy konkretny wydatek został poniesiony w związku z dążeniem do osiągnięcia przychodu (zachowania lub zabezpieczenia jego źródła). Spółka ponosi ryzyko gospodarcze decydując się na zawarcie ugody. Poniesienia kosztów stanowiących efekt ryzyka gospodarczego podatnik nie może sobie rekompensować za pomocą przepisów podatkowych. Nie wszystkie wydatki związane z działalnością gospodarczą, nawet ekonomicznie uzasadnione, stanowią koszty uzyskania przychodów. W przeciwnym wypadku każde ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej można by przenosić przy użyciu przepisów podatkowych na Skarb Państwa poprzez pomniejszanie dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Trudno przyjąć, że racjonalnie działający podmiot ponosi koszty ugody w sytuacji, w której nie zgadza się z zarzutami kontrahenta i uznaje je za bezzasadne. Wskazanie argumentu, że kwota ugody była niższa niż kwota, której żądał kontrahent nie potwierdza związku przyczynowo-skutkowego tego wydatku, bowiem skoro spółka odrzucała zarzuty kontrahenta, w wyniku postępowania sądowego mogło okazać się, że wnioskodawca nie będzie zobowiązany do poniesienia jakichkolwiek kosztów. W ocenie organu zapłacona kwota nie może zostać zakwalifikowana jako działanie w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Spółka zapłaciła kwotę tytułem ugody, bez dochodzenia swoich racji, a zatem zapłata tej kwot nie ma związku z osiągnięciem przez Spółkę przychodu, ani też zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Nie można znaleźć racjonalnego uzasadnienia dla którego poniesiono koszt zapłaty ugody, skoro spółka wskazuje, że nie naruszyła zawartej umowy. Należy w związku z tym uznać, że dobrowolnie zapłacono kwotę wynikającą z ugody, a w takim przypadku nie można znaleźć związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a osiągniętym przychodem, czy tez zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów. Zaprzeczenie jakimkolwiek naruszeniom umowy, a następnie przystanie na zapłatę kwot tytułem zawartej ugody, a także dobrowolna w istocie rezygnacja z możliwości uniknięcia poniesienia przedmiotowych wydatków, świadczy o nieracjonalności działań, co wyklucza możliwość uznania przedmiotowych wydatków za koszt uzyskania przychodów. Działania zmierzające do ograniczenia straty polegające na wypłacie żądanych kwot w celu uniknięcia roszczeń o wyższej wysokości nie spełnia przesłanki ani działania w celu osiągnięcia przychodu ani w celu zabezpieczenia lub zachowania jego źródeł, określonej w art. 15 ustawy o CIT. Na powyższą interpretację indywidualną spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Zarzuciła naruszenie: 1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 14c § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 14h oraz art. 121 Ordynacji podatkowej poprzez: - zaniechanie przez organ wszechstronnej i kompleksowej analizy stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą we wniosku oraz całkowite pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia elementów, a w szczególności: a) pominięcie przez organ okoliczności, że pomiędzy spółką, a kontrahentem powstał spór co do tego czy prawem właściwym dla umowy miało być prawo polskie czy też prawo szwajcarskie, jak również czy wyłączną jurysdykcję sądową w zakresie umowy należało przyznać sądom polskim, czy szwajcarskim; b) pominięcie przez organ okoliczności, że kontrahent na mocy zawartej ugody zobowiązał się do niedochodzenia od dystrybutorów kwot rabatów udzielonych skarżącej w związku z realizacją umowy, co miało wpływ na dążenie przez skarżącą do zawarcia ugody; c) pominięcie przez organ okoliczności, że ugoda została zawarta w celu wyczerpania wszelkich roszczeń, które zarówno kontrahent mógłby mieć wobec spółki, jak i spółka mogłaby mieć wobec kontrahenta, w związku z łączącą spółkę i kontrahenta umową i realizowanym na jej podstawie programem partnerskim i programem specjalnym; d) pominięcie przez organ okoliczności, że skarżąca przystając na warunki ugody zakończyła spór w określnej kwocie pieniężnej i realnie doprowadziła do zabezpieczenia swoich środków pieniężnych i przeznaczenia ich na działania związane z prowadzoną działalnością gospodarczą; e) pominięcie przez organ okoliczności, że zakończenie sporu na mocy ugody było racjonalne z punktu biznesowego i pozwoliło pozostać skarżącej z kontrahentem w dobrych relacjach gospodarczych – mimo rozwiązania łączącej spółkę i kontrahenta umowy oraz zachować szeroko pojętą wiarygodność biznesową, która ma niepodważalny wpływ na osiągane przychody; f) błędne przyjęcie przez organ, że skarżąca zapłaciła kwotę tytułem ugody, bez dochodzenia swoich racji, podczas gdy skarżąca na mocy zawartej ugody, która bez wątpienia jest dopuszczalnym sposobem zakończenia biznesowego sporu pomiędzy kontrahentami, dążyła do jak najbardziej kompleksowego zabezpieczenia swoich praw; - dokonanie wewnętrznie niespójnego uzasadnienia interpretacji polegającego na tym, że organ raz ocenił działania skarżącej za racjonalne, a następnie tym samym działaniom odmówił nadania takiego charakteru; − brak szczegółowego wyjaśnienia przyczyn uznania, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionym przez skarżącą kosztem ugody a osiągniętymi przez nią przychodami, a także zachowaniem i zabezpieczeniem źródła przychodów spółki; − brak szczegółowego wyjaśnienia (w części uzasadnienia prawnego) dokonanej oceny stanowiska skarżącej w zakresie sformułowanego we wniosku zapytania, a w szczególności brak precyzyjnego wyjaśnienia dlaczego stanowisko skarżącej zostało uznane za nieprawidłowe; − brak odniesienia się przez organ do przywołanego we wniosku orzecznictwa sądów administracyjnych oraz przywołanych interpretacji indywidulanych – wydanych w stanach faktycznych zbliżonych do stanu przedstawionego we wniosku przez skarżącą; - przywołanie przez organ szeregu orzeczeń sądów administracyjnych na poparcie swoich argumentów (tj. wyrok NSA z 12 marca 1999 r. sygn. akt I SA/Po 1362/98, wyroku NSA z 30 listopada 2006 r. sygn. akt II FSK 1388/05, wyroku NSA w Krakowie z 18 maja 1995 r. sygn. akt SA/Kr 1768/94), które zostały wydane w zupełnie innym stanie prawnym – tj. nie uwzględniającym, że do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć także wydatki poniesione na zabezpieczenie i zachowanie źródła przychodu, a nie jedynie wydatki poniesione w celu uzyskania przychodu, co powoduje, że przyjęta w nich wykładania nie może stanowić wskazówek interpretacyjnych służących rozpoznaniu niniejszej sprawy, co godzi w zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. 2. przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 15 ust. 1 ustawy o CIT poprzez dopuszczenie się błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego polegające na uznaniu, że zapłacona przez skarżącą kwota ugody nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu powyższego przepisu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że analogiczne wydatki poniesione w celu zachowania a nawet zabezpieczenia źródła przychodu mogą stanowić koszty uzyskania przychodów. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie od organu na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. W realiach przedstawionego stanu faktycznego interpretator zasadnie uznał, że zawarcie ugody przez podatnika i zapłata przez niego kar umownej nie będzie stanowiło kosztu podatkowego w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop. Przepis ten stanowi mianowicie, że kosztem uzyskania przychodu jest koszt poniesiony w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Przez koszt podatkowy należy zatem rozumieć wydatek poniesiony na uzyskanie przychodu, czyli taki którego następstwem będzie uzyskanie określonego wpływu przez przedsiębiorcę, ale też wydatek na zachowanie źródła przychodu lub jego zabezpieczenia. W tym przypadku chodzi o takie wydatki, które będą ponoszone nie w celu zwiększenia przychodów czy ich w ogóle osiągniecia ale nakierowane na nie ponoszenie strat lub ochronę przed zmniejszeniem przychodu. Każdy taki wydatek również będzie mógł być uznany za koszt podatkowy w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop. Odnosząc się do zawartego wyłączenia w tym przepisie a odnoszącego się do przepisu art. 16 ust. 1updop, którego wykładnia była również podnoszona we wniosku o interpretację należy wskazać, że wyłączenia te będą miały zastosowanie tylko wtedy, gdy dany koszt spełnia przesłanki art. 15 ust. 1updop. Dopiero wtedy może dojść do odmowy uznania go za koszt w myśl tego przepisu. Jeżeli dany koszt ( wydatek ) nie spełnia dyspozycji przepisu art. 15 ust. 1 updop, to w ogóle nie dochodzi do rozważania go w trybie przepisu art.; 16 ust. 1 updop. Uwaga ta ma znaczenie przy rozpoznawaniu sprawy niniejszej z uwagi na fakt powoływania się na naruszenie tego przepisu przez skarżącego, gdyż w jego ocenie wyłączone jako koszt podatkowy są tylko kary przewidziane przez art. 16 ust. 22 updop, a więc takie które wynikają z wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług. Jeżeli jednak koszty w ogóle nie spełniają przesłanki z art. 15 ust. 1 updop, to wówczas nie może być rozpatrywana w kategoriach tego przepisu. Taka sytuacja wystąpiła w sprawie niniejszej. Zatwierdzona ugoda pomiędzy aktualnie skarżącym a jego kontrahentem kara umowna nie może być uznana za koszt podatkowy w rozumieniu art. 15 ust.1 updop, gdyż nie służyła uzyskaniu przychodu ani zabezpieczeniu czy zachowaniu źródła przychodu. Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, kary te były następstwem kontroli jaka została przez kontrahenta przeprowadzona, a która to kontrola miała wykazać uchybienia w realizacji porozumienia , co przekładało się z kolei na uprawnienia kontrahenta do nałożenia kar. Strona aktualnie skarżąca jednak wyklucza aby dopuściła się takich uchybień i odrzucała stawiane jej zarzuty. W takim przypadku poniesienie kary, gdy strona nie dopuściła się zarzucanych jej uchybień i zaplata jej tylko w celu ogólnej redukcji żądanych kar nie jest działaniem w celu określonym przez ustawę. Nie może bowiem być uznany za koszt podatkowy taki wydatek, który polega na zapłacie kar umownych w drodze ugody sadowej w sytuacji, gdy nie istnieje podstawa umowna do zapłaty takich kar, gdyż strona ponosząca kare uchybień żadnych nie poczyniła. Nie służy zachowaniu źródła przychodu czy też jego zabezpieczeniu zapłata w sposób bezpodstawny kary umownej, tylko w takim celu aby zapłacić karę mniejszą niż żądana w pozwie. Racjonalnym i efektywnym działaniem podatnika w takim przypadku jest dochodzenie swoich racji poprzez wykazanie niezasadności roszczenia kontrahenta. Nie może być zaakceptowane jako koszt podatkowy płacenie kar umownych, które w rzeczywistości nie znajdują uzasadnienia prawnego ani faktycznego. Nie można mówić o minimalizowaniu strat skoro roszczenie kontrahenta jest niezasadne. Jakkolwiek organy co do zasady nie powinny zbytnio ingerować w ocenę racjonalności i efektywności ponoszonych przez podatnika wydatków w aspekcie uzyskania przychodu czy zachowania źródła przychodu, gdyż to podatnik podejmuje w tym zakresie decyzje, to jednak w oczywistych i jednoznacznych sytuacjach brak racjonalności poniesienia wydatku może stanowić podstawę do odmowy uznania go za koszt w rozumieniu art. 15 ust. 1 updop. Nie jest celowym wydatek mający zmniejszyć ponoszone odszkodowanie w sytuacji, gdy zdaniem podatnika odszkodowanie w ogóle nie jest należne. Na marginesie jedynie można jeszcze wskazać, że podobnie należało by ocenić zapłatę takiego odszkodowania w sytuacji, gdyby skarżący rzeczywiście dokonywał sprzedaży niezgodnie z zawartym z kontrahentem porozumieniem. W takim bowiem przypadku zaplata kary byłaby rzeczywiście związana z nieprawidłowym prowadzeniem sprzedaży. Ponoszenie zaś kosztów takiej działalności nie jest uznawane za celowe w ramach kosztu podatkowego w rozumieniu art. 15 ust.1 updop. Z tych względów sąd oddalił skargę w myśl art. 151 ppsa.