I SA/Rz 20/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi B.M. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 15 listopada 2023 r., nr 9009-2023-740 w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. z dnia 27 września 2023 r., nr 0170-2023-000264, 2) zasądza od Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie na rzecz skarżącego B.M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

I SA/Rz 20/24 UZASADNIENIE Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (Dyrektor) decyzją z 15 listopada 2023 r. nr 9009-2023-740 utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w J. (Kierownik) z 27 września 2023 r. nr 0170-2023-000264 o odmowie przyznania B.M. pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Organ ustalił, że w dniu 31 lipca 2023 r. B.M. złożył wniosek o przyznanie "Pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy". Do wniosku dołączono fakturę VAT nr [...] z dnia 10 lipca 2023 r. ze sprzedaży kukurydzy w ilości 532 ton. Zgodnie z treścią faktury skupującym jest A. Sp. z o.o. (Spółka). Po analizie wpisów w KRS Kierownik stwierdził, że kody PKD nie potwierdzają, że podmiot skupujący, tj. Spółka, prowadzi działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż, czyli jednego z warunków kwalifikowalności do przyznania płatności. Dlatego odmówiono przyznania płatności. Rozpatrując odwołanie Dyrektor przywołał m. in. § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. z 2023 r. poz. 762 ze zm.; dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r.) z którego wynika, że pomoc przyznaje się rolnikowi, który dokonał sprzedaży kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Organ odwoławczy wskazał, że analiza w KRS nie potwierdziła, że Spółka na dzień sprzedaży, tj. 10 lipca 2023 r., oraz na dzień złożenia wniosku, tj. 31 lipca 2023 r. nie prowadziła działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, czyli jednego z warunków kwalifikowalności do przyznania pomocy z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. Dyrektor wskazał, że z przedłożonego do odwołania aktu notarialnego nr [...] repertorium A nr [...] wynika, że dopiero w dniu 7 sierpnia 2023 r. działalność Spółki została uzupełniona o kody PKD, w tym 46.21.Z - sprzedaż hurtowa zboża, nieprzetworzonego tytoniu, nasion i pasz dla zwierząt. Powyższe pozostaje jednak bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Przed wydaniem decyzji Kierownik weryfikował Spółkę co do tego, czy prowadzi działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż. Weryfikacja doprowadziła do uznania, że Spółka na dzień złożenia wniosku nie prowadziła działalności w wymaganym zakresie. Na powyższą decyzję B.M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., polegające na jego nieprawidłowym zastosowaniu, a konkretnie na błędnym przyjęciu, iż wystarczająca do weryfikacji faktu prowadzenia przez A. Sp. z o.o. działalności w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych jest analiza tzw. kodów PKD przypisanych ww. Spółce w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego; 2. § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2023 r. polegające na ich błędnej wykładni zakładającej, iż wyłączne i decydujące znaczenie dla oceny czy konkretny podmiot rzeczywiście prowadzi działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż jest dokonanie przez ten podmiot określonego wpisu w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego obejmującego tzw. kody PKD, podczas gdy w treści przedmiotowych przepisów prawa brak jest jakiegokolwiek odesłania do tzw. kodów PKD; 3. art. 8 § 1 k.p.a. polegające na jego nieprawidłowym zastosowaniu, które doprowadziło do naruszenia zasady równego traktowania ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, a w konsekwencji skutkowało wydawaniem przez poszczególnych (właściwych miejscowo) Kierowników Biur Powiatowych ARiMR całkowicie przeciwnych rozstrzygnięć w stosunku do producentów rolnych znajdujących się w tożsamej sytuacji faktycznej, a konkretnie sprzedających zboża Spółce. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozstrzygnięcia organowi pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd podejmuje także środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie wyżej wymienionych przepisów, Sąd uznał, że zawierają ono wady powodujące konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W konsekwencji skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z § 3 zw ust. 1-3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. pomoc przyznaje się rolnikowi: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2022 r. poz. 2001 i 2727 oraz z 2023 r. poz. 412), i który wyraził zgodę, o której mowa w art. 10c ust. 3 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa; 2) który dokonał sprzedaży: a) żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub b) kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. -podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą; 3) który poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343; 4) który w 2022 r. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i zadeklarował w tym wniosku powierzchnię upraw kukurydzy, żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych, rzepaku lub rzepiku; 2. Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 4, uznaje się za spełnione również, jeżeli spełnił je małżonek rolnika, który prowadzi lub prowadził działalność rolniczą wspólnie z tym rolnikiem. 3. Pomocy nie przyznaje się rolnikowi będącemu jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą w odniesieniu do sprzedaży danego rodzaju zbóż, rzepaku lub rzepiku, które zostały zakupione przez ten podmiot. Stosownie do § 4 ust. 1 pomoc przyznaje się: 1) na wniosek rolnika złożony za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji; 2) w wysokości ustalonej zgodnie z § 6; 3) danemu rolnikowi tylko raz. Kolejno § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia precyzuje elementy które zawiera wniosek. Wniosek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zawiera: 1) imię i nazwisko albo nazwę rolnika; 2) numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2a) numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 ustawy wymienionej w pkt 2, małżonka rolnika, jeżeli małżonek ten złożył wniosek, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 4, lub została mu przyznana pomoc, o której mowa w § 13zt ust. 1 lub § 13zw ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm.), i ten numer jest odrębny od numeru identyfikacyjnego rolnika; 2b) numer identyfikacji podatkowej (NIP) - w przypadku gdy rolnik ubiegający się o przyznanie pomocy jest jednocześnie podmiotem skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez ten podmiot produkcją zwierzęcą, jeżeli posiada taki numer; 3) oświadczenie rolnika, że: a) poniósł stratę gospodarczą, o której mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/739 oraz w art. 1 ust. 2 rozporządzenia 2023/1343, b) ten rolnik lub jego małżonek dokonał sprzedaży: - żyta, jęczmienia, owsa, pszenżyta, mieszanek zbożowych lub nasion rzepaku lub rzepiku w okresie od dnia 1 grudnia 2022 r. do dnia 15 lipca 2023 r. lub - kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. - podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą. Z kolei § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. wskazuje, że do wniosku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, rolnik dołącza faktury VAT potwierdzające sprzedaż przez rolnika kukurydzy w okresie od dnia 15 kwietna 2023 r. do dnia 15 lipca 2023 r. podmiotom prowadzącym działalność w zakresie obrotu, skupu lub przetwórstwa zbóż lub nasion oleistych, jak również podmiotom skupującym zboża lub nasiona oleiste w związku z prowadzoną przez te podmioty produkcją zwierzęcą W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie należy zgodzić się z zarzutem skargi błędnej wykładni przepisu § 3 ust. 1 pkt 2 lit. b) i § 4 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. zakładającej, że znaczenie dla oceny czy konkretny podmiot rzeczywiście prowadzi działalność w zakresie obrotu zbożami, skupu lub przetwórstwa zbóż jest dokonanie przez ten podmiot określonego wpisu w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego obejmującego określone kody PKD. Z treści wskazanego przepisu taka okoliczność nie wynika. Dokonanie bądź niedokonanie określonego wpisu nie może decydować o tym czy dana działalność jest czy też nie jest prowadzona przez określony podmiot. Oznacza to, że okoliczność prowadzenia określonego rodzaju działalności może być wykazywana wszelkimi możliwymi dowodami nie zaś tylko tymi do których w rozpoznawanej sprawie odwoływał się organ. Konieczne jest zatem przeprowadzenie przez organy Agencji postępowania w tym zakresie i ustalenia czy rzeczywiście podmiot, który nabył zboże od rolnika działalność taką prowadził. Zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania dowodowego determinuje konieczność uchylenia również decyzji organu I instancji, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponownie rozpatrując sprawę organy będą miały na uwadze wywody i wskazania Sądu zawarte w tym wyroku, stosownie do art. 153 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., na które złożyły się wpis od skargi w kwocie 200 zł, a także wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 480 zł powiększonego o 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.