I SA/Rz 158/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2023 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2023 r. nr 1801-IEW.4123.7.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę

B.K. wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, którym organ ten stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez B.K. Zażalenie to zostało wniesione na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z 19 stycznia 2023 r. nr 1816-SEW.4123.8.2022, którym wyznaczono B.K. termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Postanowienie to wydano w toku postępowania w sprawie, w której B.K. występuje w roli strony. Dotyczy ono jego odpowiedzialności posiłkowej, jako członka zarządu spółki A. sp. z o.o., za jej zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za październik, listopad i grudzień 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi związanymi z egzekucją zaległości podatkowych spółki za ww. okresy rozliczeniowe. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte postanowieniem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie z 17 listopada 2022 r. Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie narusza art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej, przez co powinno zostać uchylone. Organy powinny bowiem ustalić stan faktyczny zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, aby odpowiadał stanowi rzeczywistemu. Wyznaczony mu termin uznał za zbyt krótki, zwłaszcza że postępowanie prowadzone było kilka miesięcy, a jemu wyznaczono na zapoznanie się z materiałem dowodowym i zajęcie stanowiska w sprawie tylko kilka dni. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują prawa wniesienia zażalenia na postanowienie wyznaczające termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, o którym mowa w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niedopuszczalna. Określony w niej przedmiot zaskarżenia nie podlega odrębnej kognicji sądu administracyjnego. Nie mieści się w granicach określonych w przepisach art. 3 § 2 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259) dalej zwanej: "p.p.s.a.". W sytuacji gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. Zakres właściwości sądu administracyjnego, jak wynika z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, musi być określony w ustawie. Nie cała bowiem działalność administracji publicznej została poddana takiej kontroli. W myśl art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym: (1) na które służy zażalenie albo (2) kończące postępowanie albo (3) rozstrzygające sprawę co do istoty. Przedmiotem zaskarżenia uczyniono postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Termin ten i uprawnienie strony określa przepis art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej, ale postanowienie, którym tego dokonano, nie rozstrzyga żadnej kwestii proceduralnej w toku toczącego się postępowania. Przede wszystkim nie rozstrzyga ono o istocie sprawy podatkowej (zob. art. 216 § 2 Ordynacji podatkowej). Ma charakter wyłącznie informacyjny. Służy zapewnieniu realizacji zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Na postanowienie takie (na taką czynność organu) przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia. Stosownie do art. 236 § 1 Ordynacji podatkowej, w postępowaniu podatkowym postanowienie może być zaskarżone zażaleniem tylko, gdy ustawa tak stanowi. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji (art. 237 Ordynacji podatkowej). Jeżeli ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia, to wniesione przez stronę zażalenie jest niedopuszczalne, co organ obowiązany jest stwierdzić na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej. Wbrew wadliwemu pouczeniu zawartemu w zaskarżonym postanowieniu, na postanowienie takie, jak zaskarżone przez B.K., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przedmiot jego rozstrzygnięcia nie mieści się w granicach określonych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z wymienionych kategorii spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego. Postanowienie to nie zostało wydane wskutek rozpoznania dopuszczalnego na gruncie Ordynacji podatkowej zażalenia, nie rozstrzyga ono sprawy podatkowej co do istoty, nie zakończyło również postępowania podatkowego. Rozstrzygnięcie sprawy dotyczącej odpowiedzialności posiłkowej dopiero nastąpi. Wniesienie skargi na takie postanowienie było zatem niedopuszczalne, przez co skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Oceny tej nie może zmienić okoliczność, że na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Nie każde takie rozstrzygnięcie kończy postępowanie podatkowe lub rozstrzyga sprawę co do istoty, czego okoliczności wynikające z akt sprawy są dowodem. Unormowanie legislacyjne zawarte w art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej stanowiące, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia jest ostateczne nie oznacza, że zawsze podlegać będzie kontroli sądowoadministracyjnej. Jego zaskarżenie do Sądu z powodu niezgodności z prawem następuje bowiem na zasadach i w trybie określonych w p.p.s.a., a więc także art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Błędne pouczenie organu odwoławczego nie tworzy prawa do zaskarżenia aktu administracyjnego, ponieważ prawo takie musi wynikać z przepisów prawa powszechnie obowiązujących. Z podanych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd postanowił skargę odrzucić.