I SA/Rz 147/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. Spółka z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 listopada 2022 r., nr SKO.418/20/2021 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.

I SA/Rz 147/23 Uzasadnienie Przedmiotem skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą w {...}(dalej: Zobowiązana/Spółka/Skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w {...} z [...} listopada 2022r. nr{...}, utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy {...} z {...}lipca 2021 r., nr {...}stwierdzające niedopuszczalność zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Z zaskarżonego postanowienia i akt sprawy wynika, że w stosunku do Spółki prowadzona jest przez Naczelnika {...}Urzędu Skarbowego w{...} egzekucja administracyjna należności z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2013, 2014, 2015. Pismem z 9 lipca 2021 r. Zobowiązana wniosła zarzuty, w których podniosła, że jest zwolniona od podatku od nieruchomości ze względu na wykonywaną działalność rybacką i rolną na nieruchomości położonej w{...} . Ponadto dodała, że podatek od nieruchomości powstaje na skutek doręczenia decyzji, a Spółka takiej decyzji nie otrzymała i zobowiązanie uległo przedawnieniu, więc postępowanie powinno być umorzone. Wójt Gminy{...}, jako wierzyciel ww. należności, wyraził swoje stanowisko w sprawie wydając w dniu 26 lipca 2021r. postanowienie, którym stwierdził niedopuszczalność zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Zdaniem organu, wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości oraz obowiązek jego zapłaty za lata 2013, 2014, 2015 rozstrzygnął Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział X Karny wyrokiem z dnia {...} 2017 r., sygn. akt {...}. Zatem organ uznał, że podnoszony zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym, dlatego zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022r., poz. 479 - dalej: u.p.e.a.) stwierdził niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Na przedmiotowe postanowienie Spółka wniosła zażalenie, kwestionując określenie zobowiązania podatkowego w wyroku Sądu Rejonowego w Rzeszowie. Postanowieniem z {...} listopada 2022r. nr {...} Samorządowe Kolegium Odwoławcze w {...} utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 34 § 2 pkt 3a u.p.e.a. wierzyciel stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. Przywołane okoliczności wystąpiły w niniejszej sprawie, co skutkuje przyjęciem wskazanego rozwiązania prawnego. Wyrok Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydziału X Karnego z dnia {...} 2017r. przesądził wprost o wysokości zobowiązania podatkowego za lata 2013, 2014 i 2015 - co do zasady obowiązku zapłaty, jak i co do wysokości. Wyrok jest prawomocny, a w konsekwencji wykonalny, więc brak podstaw do umorzenia. W skardze do tut. Sądu na powyższe postanowienie Spółka podniosła, że o wysokości podatku orzeka sąd administracyjny, a nie sąd rejonowy (karny) i że było to celowe działanie prokuratora i sędziego, którzy działali na szkodę Spółki. Zdaniem Skarżącej podatek był nienależny, ponieważ jej produkcja była o podłożu rolniczym, jak również była wykonywana w budynku posadowionym na terenach rolnych, co gwarantowało jej zwolnienie z podatku od nieruchomości. Z tych względów Spółka nie złożyła deklaracji podatkowych, za co wymierzono jej grzywnę. Ponadto, w ocenie Skarżącej egzekwowane zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu, zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3), przy czym w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W myśl art. 6 K.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że każde działanie organu administracji musi mieć podstawę prawną. Organy administracji nie posiadają swobody wyboru formy działania, ale powinny podejmować działania w takiej formie, jaka wynika z przepisów prawa. Nie ulega wątpliwości, że co do zasady zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia zarzutów w zakresie prowadzonej wobec niego egzekucji, a przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. stanowi, jakie mogą być podstawy tych zarzutów. Obowiązkiem organu egzekucyjnego jest niezwłoczne przekazanie wniesionego zarzutu wierzycielowi, który wydaje stosowne postanowienie (art.34 § 1 u.p.e.a.). W myśl art.34 § 2 pkt 3 lit.a) u.p.e.a., wierzyciel stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie prezentowany jest pogląd, że regulacja art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. nie zezwala na merytoryczną ocenę zarzutu podniesionego w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli zagadnienie, do którego się on odnosi, było już przedmiotem rozpoznania w innym postępowaniu dotyczącym tego samego obowiązku. Uregulowanie to wprowadza wyżej wspomnianą zasadę niekonkurencyjności środków prawnych. Jednocześnie, nie ma uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących danej kwestii, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był lub będzie przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu. Stwierdzenie, że taka okoliczność miała miejsce, obliguje organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zarzutu (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 19 października 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 302/23, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 908/23, CBOSA). Jednocześnie, nie ma uzasadnienia do merytorycznego rozpatrywania zarzutów dotyczących danej kwestii, jeżeli została ona określona lub ustalona w orzeczeniu, od którego przysługują odrębne środki zaskarżenia lub zarzut był lub będzie przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., II FSK 3478/15; CBOSA). Jak wynika z akt sprawy i jest niesporne, wyrokiem z dnia {...} 2017r. Sąd Rejonowy Wydział X Karny w Rzeszowie uznał osoby odpowiedzialne za prowadzenie spraw Spółki za winne popełnienia przestępstw skarbowych, polegających m.in. na niezłożeniu deklaracji podatkowych na poczet podatku rolnego i podatku od nieruchomości oraz narażeniu na uszczuplenie podatku rolnego i podatku od nieruchomości za lata 2013, 2014 i 2015, we wskazanych kwotach. W wyroku tym sąd przesądził o tym, że ww. podatki były od Spółki należne oraz jaka była ich prawidłowa wysokość. Należy zauważyć, że powołany wyrok z {...} 2017r. nie był przedmiotem zaskarżenia i jest prawomocny, a stosownie do treści art.11 P.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny, a także wiążą orzekające organy. Chociaż więc w wyroku orzeczono o odpowiedzialności karnej skarbowej osób reprezentujących Spółkę za niedopełnienie obowiązków w zakresie złożenia deklaracji i uiszczenia należnego podatku, to pośrednio odnosi się on do obowiązków Spółki w tym zakresie. Zatem zarzut nieistnienia obowiązku podnoszony przez Zobowiązaną był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym. Wyrok ten jest prawomocny i dopóki nie zostanie uchylony, podlega wykonaniu. Słusznie zatem wskazały orzekające w niniejszej sprawie organy, że zaistniała okoliczność, o której mowa w cyt. wyżej art.34 § 2 pkt 3 lit.a) u.p.e.a., uzasadniająca stwierdzenie niedopuszczalności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W odniesieniu do zarzutów skargi trzeba dodać, że zobowiązanie zarówno w podatku od nieruchomości, jak i w podatku rolnym w stosunku do osób prawnych (w tym m.in. do spółek z o.o., jaką jest Skarżąca) powstaje z mocy prawa (art.6 ust.9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art.6a ust.8 ustawy o podatku rolnym), zatem wbrew twierdzeniom Skarżącej do powstania zobowiązania nie jest konieczne wydanie decyzji wymiarowej, jak w przypadku osób fizycznych. Istnienie powyższego zobowiązania i jego wymagalność potwierdził sąd w powołanym wyżej wyroku, a sąd administracyjny nie jest władny, aby oceniać działanie sędziego czy prokuratora. W związku z tym brak jest podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.