Sygnatura
I SA/Rz 134/24
I SA/Rz 134/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-05-16
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 16 maja 2024
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń /spr./, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi M.H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 listopada 2023 r., nr SKO.418/33/22 w przedmiocie oddalenia zarzutów zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
M.H. (dalej: Skarżący lub Zobowiązany) poddał kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z {...}listopada 2023 r. nr{...}, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta {...}z {...} lipca 2022 r. nr{...},{..}.Tw w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Z przedłożonych Sądowi ze skargą akt sprawy wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w {...}(dalej: organ egzekucyjny) prowadzi przeciwko Zobowiązanemu, na wniosek Prezydenta Miasta {...}(dalej: wierzyciel) postępowanie egzekucyjne dotyczące zwrotu odpłatności za pobyt ojca Zobowiązanego w domu pomocy społecznej (dalej: DPS). W dniu 11 stycznia 2021 r. wierzyciel wystawił dwa tytuły wykonawcze o nr {...}i {...}, które organ egzekucyjny doręczył Zobowiązanemu. Przeciwko obu tytułom wykonawczym Zobowiązany wniósł zarzuty oparte na przepisach art. 33 § 2 pkt 3) i pkt 6) lit. c) ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: u.p.e.a.) podnosząc, że błędnie uznano Go za osobę zobowiązaną do uiszczenia zobowiązania pieniężnego, a ponadto wystąpiła inna przyczyna braku wymagalności egzekwowanego obowiązku w postaci braku prawomocności decyzji nr{...}. Wskazał, że wobec Jego osoby zachodzi przypadek określony w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z uwagi na brak jakichkolwiek więzów z ojcem, który jest dla Niego osobą obcą i dlatego nie powinien być zobowiązany do ponoszenia jakichkolwiek wydatków związanych z jego pobytem w DPS. Natomiast jako "inną przyczynę braku wymagalności" wskazał, że w piśmie z 15 marca 2018 r. zgłosił wierzycielowi wniosek o całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłaty, a sprawa ta nie została jeszcze zakończona. Zobowiązany wniósł o uwzględnienie zarzutów i umorzenie postępowań egzekucyjnych w całości. Powyższe pismo z zarzutami zostało przekazane przez organ egzekucyjny wierzycielowi. Wydane przez wierzyciela postanowienie z 26 lutego 2021 r. o oddaleniu zarzutów zostało przez Samorządowego Kolegium Odwoławcze w {...} postanowieniem z 3 czerwca 2021 r. uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po ponownej analizie zarzutów wierzyciel, z powołaniem się na art. 33 § 2, art. 34 § 2 pkt 2 lit. b) i art. 18 u.p.e.a. oraz art. 123 i art. 124 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z 28 lipca 2022 r.: 1) uznał zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego{...}, 2) oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr{...}. Wierzyciel wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone było na podstawie trzech ostatecznych decyzji wydanych wobec Zobowiązanego na podstawie art. 104 ust. 1, 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej o nr {...}z 3 lipca 2017 r. (ostatecznej od 4 września 2017 r.), nr {...}z 16 sierpnia 2018 r. (ostatecznej od 22 października 2018 r.), nr {...}z 5 kwietnia 2019 r. (ostatecznej od 4 czerwca 2019 r., przy czym na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2021 r. sygn. akt I OSK 403/20, którym uchylono poprzednią decyzję SKO w tej sprawie, została ona uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z {...}czerwca 2022 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia). Nie można było zatem uznać zasadności zarzutu opartego na art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Natomiast odnośnie do zarzutu "braku wymagalności" wskazano, że ww. decyzje z 3 lipca 2017 r. i 16 sierpnia 2018 r. są ostateczne i nie wydano wobec nich żadnego aktu, który zmierzałby do wstrzymania ich wykonania. Jedynie uchylenie decyzji z 5 kwietnia 2019 r., która także stanowiła podstawę wszczęcia egzekucji administracyjnej w oparciu o tytuł wykonawczy nr{...}, spowodowało że obowiązek przestał istnieć. Wskazuje to na zasadność zarzutu odpowiadającego dyspozycji art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. i konieczność jego uznania w części za zasadny na podstawie art. 34 § 2 pkt 2 lit. b) u.p.e.a. Organ zwrócił przy tym uwagę, że odnośnie do tej kwestii przekazano już organowi egzekucyjnemu wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego w tym zakresie co do kwoty {...}zł, który został przez organ egzekucyjny uwzględniony. Wierzyciel podniósł, że nie ma wpływu na wymagalność zobowiązania postępowanie w sprawie zwolnienia od opłaty, o którym wspomniano w zarzutach. Toczące się postępowanie dotyczy zwolnienia z opłat ustalonych w decyzjach naliczających opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej (decyzją z {...} września 2014 r. nr{...}), a nie zwolnienia z obowiązku uiszczenia należności określonych w decyzjach zwrotowych, na podstawie których dochodzona jest nieuiszczona opłata (których wymagalność stanowi podstawę zarzutów). Przedstawił dalej, że w tym toczącym się postępowaniu: 1) decyzją z {...} sierpnia 2018 r. nr{...}, Prezydent Miasta {...}odmówił całkowitego zwolnienia z ponoszenia opłaty w wysokości {...}zł miesięcznie, ustalonej decyzją z {...} września 2014 r. nr{...}, 2) decyzją z {...} października 2018 r nr{...}, SKO w {...}utrzymano ww. decyzję w mocy, 3) wyrokiem z 12 marca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 1403/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił ww. decyzje. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania: 1) decyzją z {...} września 2019 r. nr{...}, Prezydent Miasta Rzeszowa odmówił całkowitego zwolnienia z ponoszenia opłaty w wysokości {...}zł miesięcznie, ustalonej decyzją z {...} września 2014 r. nr{...}, 2) decyzją z {...}stycznia 2020 r. nr{...}, SKO w {...}utrzymano ww. decyzję w mocy, 3) wyrokiem z 25 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 302/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił ww. decyzje. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania: 1) decyzją z {...} stycznia 2021 r. nr{...}, Prezydent Miasta{...}: 1. odmówił całkowitego zwolnienia z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS, 2. zwolnił z ponoszenia opłaty za pobyt ojca w DPS częściowo, w wymiarze 50% naliczonej odpłatności, począwszy od 1 marca 2018 r., 2) decyzją z {...} kwietnia 2021 r. nr{...}, SKO w {...}utrzymano ww. decyzję w mocy, 3) wyrokiem z 21 września 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 1002/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Jednak zwolnienie, jakie przyznano Zobowiązanemu, nie ma żadnego wpływu i związku z należnościami objętymi decyzjami stanowiącymi podstawę prowadzonego postępowania egzekucyjnego objętego przedmiotem zarzutów. Dotyczy ono bowiem należności (opłat) za okres po dniu 1 marca 2018 r., podczas gdy decyzje administracyjne określające obowiązek stanowiący podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczą należności pieniężnych z tytułu nieuiszczonych opłat za DPS za okres od 22 września 2014 r. do 31 grudnia 2017 r. W zażaleniu Zobowiązany nie zgodził się ze stanowiskiem wierzyciela uznającym go za osobę zobowiązaną do uiszczenia zobowiązania pieniężnego. Podkreślił, że z powodu braku jakichkolwiek więzi z ojcem należy do niego zastosować art. 64 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Ponadto we wniosku z 15 marca 2018 r. zwrócił się do Dyrektora MOPS w {...}o całkowite zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt ojca w DPS. W ostatnio wydanej w tej sprawie decyzji Prezydenta Miasta {...}całkowicie zignorowano treść tego wniosku. Opisanym na wstępie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w {...}utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy podniósł, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą dotyczyć wyłącznie przyczyn enumeratywnie wskazanych w art. 33 u.p.e.a. Zarzut zobowiązanego zakreśla granice, w jakich organ egzekucyjny oraz wierzyciel wypowiada się na temat prawidłowości prowadzonej egzekucji. Zgłoszone przez Zobowiązanego zarzuty zasadniczo okazały się niezasadne. Obowiązek, którego dotyczy postępowanie, wynikał z ostatecznych decyzji nr {...}z {...} lipca 2017 r., nr {...}z {...} sierpnia 2018 r. i nr {...}z {...} kwietnia 2019 r., przy czym ta ostatnia została uchylona, co zostało uwzględnione przez wierzyciela w zaskarżonym postanowieniu. W pozostałym zatem zakresie egzekwowany obowiązek istnieje i jest realizowany wobec właściwej osoby. W skardze wniesionej do tut. Sądu, w której zażądano uchylenia zaskarżonych postanowień i umorzenia kwoty do zapłaty, ewentualnie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz orzeczenia o kosztach postępowania sądowego, Skarżący zarzucił organom naruszenie: 1) art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej polegające na niepełnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do przesłanek wynikających z tego przepisu poprzez zawężenie ich jedynie do aspektu majątkowego, podczas gdy okolicznościami wymagającymi rozważenia mogą być również trudna sytuacja życiowa lub rodzinna zobowiązanego, w tym relacje rodzinne, a wobec tego zaniechania organ nie dokonał wszechstronnego oraz zindywidualizowanego uzasadnienia decyzji, w szczególności poprzez nieuwzględnienie przesłanek szczególnych, na podstawie których nie jest On zobowiązany do uiszczenia należności za pobyt swojego biologicznego ojca w DPS w {...}, 2) uiszczenie opłat za pobyt biologicznego w DPS, podczas gdy istnieją szczególne okoliczności pozwalające na zwolnienie Go z tego obowiązku, a organ całkowicie pominął fakty takie, jak brak jakiegokolwiek Jego kontaktu z ojcem, fakt porzucenia przez pensjonariusza rodziny oraz istnienia znacznych zaległości alimentacyjnych ojca w stosunku do Niego, oparcie się wyłącznie na literalnej wykładni przepisów ustawy o pomocy społecznej poprzez kierowanie się tylko kryterium więzów krwi łączącej Go z ojcem, a przez to dopuszczenie się naruszenia przepisów postępowania poprzez bierność w gromadzeniu materiału dowodowego oraz brak jego wszechstronnej analizy, 3) art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że jest On zobowiązany do uiszczenia zobowiązania pieniężnego, podczas gdy przeprowadzenie postępowania, zgodnie z przepisami prawa, w sposób wskazany w zarzutach powyżej i uwzględnienie zasad swobodnej oceny dowodów wszystkich zaistniałych w sprawie okoliczności pozwoliłoby na przyjęcie, że koszty powstałe w związku z pobytem ojca w DPS powinny zostać pokryte przez jednostkę samorządu, 4) art. 33 § 2 pkt 6 lit. c) u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że jest On osobą zobowiązaną do uiszczenia zobowiązania pieniężnego, podczas gdy w sprawie brak jest prawomocnej decyzji nakładającej na Niego obowiązek uregulowania należności za pobyt ojca w DPS, a toczące się postępowania w sprawie całkowitego zwolnienia Go z tego obowiązku nie zostały jeszcze ostatecznie rozstrzygnięte, co ma kluczowe znaczenie dla sprawy, gdyż w przypadku ich uwzględnienia stanie się ono bezprzedmiotowe, zaś strony nie zawarły umowy, na mocy której ustalona miałaby zostać opłata za pobyt ojca w DPS, która jest istotna dla możliwości egzekwowania należności. Skarżący podniósł, że zobowiązanie do uiszczenia płaty za pobyt osoby w DPS lub odstąpienie od niej wymaga szczegółowych ustaleń w kwestii sytuacji majątkowej zobowiązanego i oceny, czy stanowi ona przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Na organie spoczywa obowiązek indywidualnej oceny sytuacji każdej osoby ubiegającej się o zastosowanie względem niej dobrodziejstwa wynikającego z ww. przepisu. Obciążenie Go choćby częściowymi kosztami pobytu biologicznego ojca w DPS jest całkowicie niezgodne z zasadami współżycia społecznego. Ojciec zaniechał bowiem swojej roli w rodzinie i nie uczestniczył w procesie wychowywania Go, czego skutkiem jest brak jakiejkolwiek więzi rodzinnej. Ojciec był winny rażącym zaniedbaniom wobec Niego, co spowodowało zerwanie relacji rodzinnych przed wieloma laty. W 1995 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie orzekł rozwód małżeństwa matki i ojca, a na ojca nałożył wobec Niego obowiązek alimentacyjny, którego nie wykonywał i którego nie dało się wyegzekwować. Ponadto ograniczono ojcu władzę rodzicielską. Uważa, że nałożony na Niego obowiązek ponoszenia wydatków na osobę Mu obcą, która nie uczestniczyła w kosztach Jego utrzymania, jest rażąco niesprawiedliwe i stanowi dla Niego nadmierne obciążenie. Skarżący zwrócił również uwagę, że decyzją z 31 sierpnia 2023 r. przyznano mu częściowe zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za okresy objęte niniejszym postępowaniem. Ale ponieważ domagał się całkowitego zwolnienia, to złożył odwołanie od tej decyzji, zatem sposób zakończenia tego postępowania będzie kluczowy dla sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, prezentując stanowisko zbieżne do tego, jakie wyraziło w zaskarżonym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przeprowadzona przez Sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem prawa, o jakim mowa w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.), które obligowałoby Sąd do zastosowania środków prawnych w nich określonych. Przed wyjaśnieniem zasadniczych motywów wyroku Sąd za niezbędne uznał zwrócenie uwagi na to, że kontrola sądowoadministracyjna działalności organów administracji publicznej sprawowana jest przez sąd administracyjny w oparciu o kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Sąd administracyjny analizuje, czy podejmując określone działania i akty organy administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Istotne znaczenie w tej kwestii mają akta sprawy, na podstawie których sąd administracyjny wydaje wyrok (zob. art. 133 § 1 P.p.s.a.), ponieważ to w nich powinny zostać przez organy zgromadzone dowody, na podstawie których wydano rozstrzygnięcie administracyjne i sporządzono uzasadnienie faktyczne. Sąd co do zasady bierze pod rozwagę okoliczności, które wynikają z materiałów akt sprawy. Z urzędu uwzględnia tylko fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 P.p.s.a.), a uzupełniające postępowanie dowodowe może być przeprowadzone tylko poprzez dopuszczenie dowodu z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 124 § 2 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a. uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że wobec Skarżącego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Przed wystawieniem tytułów wykonawczych doręczono Mu upomnienia z 20 lipca 2020 r.: 1) nr{...}, odnoszące się do należności z okresu od września 2014 r. do sierpnia 2016 r. w łącznej kwocie {...}zł, wynikających z decyzji Prezydenta Miasta {...}z 3 lipca 2017 r. nr {...}i 16 sierpnia 2018 r. nr{...}, 2) nr{...}, odnoszące się do należności z okresu od stycznia do grudnia 2017 r. w łącznej kwocie {...}zł, wynikających z decyzji Prezydenta Miasta {...}z {...} kwietnia 2019 r. nr {...} W dniu 11 stycznia 2021 r. wierzyciel, na podstawie ww. trzech decyzji, wystawił tytuły wykonawcze o nr {...}(na podstawie decyzji nr {...}i{...}) oraz {..}i tytuły wykonawcze o nr {...}({...}) i skierował je do egzekucji, przesyłając organowi egzekucyjnemu. Zgłaszając zarzuty Skarżący nie zgodził się z przypisanym mu statusem zobowiązanego, a ponadto wskazał, że egzekwowane należności nie są wymagalne z powodu braku prawomocności decyzji nr{...}, ponieważ zgłosił wniosek o udzielenie ulgi w postaci zwolnienia z obowiązku uregulowania spornych należności. Organy uznały zasadność zarzutu egzekucji prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego nr{...}, w pozostałym zakresie je oddaliły. Ze stanu prawnego związanego z kontrolowaną sprawą, który został w wystarczającym zakresie przywołany przez organy w zaskarżonych postanowieniach, wynikało że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 u.p.e.a.). Podstawy zarzutu zostały przez ustawodawcę określone w przepisach art. 33 § 2 u.p.e.a., a wśród nich jest mowa błędzie co do zobowiązanego (pkt 3) i braku wymagalności obowiązku (pkt 6). Zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie (art. 33 § 3 u.p.e.a.). Wnosi się go nie później niż: 1) w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 2) do dnia wykonania w całości obowiązku o charakterze niepieniężnym lub zapłaty w całości należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych; 3) w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w całości albo w części (art. 33 § 5 u.p.e.a.). Wierzyciel, na podstawie art. 34 § 2 u.p.e.a., wydaje postanowienie, w którym: 1) oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej; 2) uznaje zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej: a) w całości, b) w części i w pozostałym zakresie oddala ten zarzut; 3) stwierdza niedopuszczalność zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, jeżeli: a) zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, b) zobowiązany kwestionuje w całości albo w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługuje środek zaskarżenia. Złożone w aktach sprawy tytuły wykonawcze dotyczą należności wynikających z ww. decyzji z {...} lipca 2017 r., {...} sierpnia 2018 r. i {...} kwietnia 2019 r. Wierzyciel zgodnie z prawem uznał, że Skarżący ma status zobowiązanego. Zgodnie bowiem art. 1a pkt 20 u.p.e.a. jest to osoba [...], która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym [...]. Wymienione decyzje zostały skierowane do Skarżącego, czyniąc Go odpowiedzialnym za określone w nich należności. Decyzje z {...} lipca 2017 r. i {...} sierpnia 2018 r. mogły stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia na ich podstawie egzekucji administracyjnej, ponieważ nie przedstawiono dowodów, że zostały one wyeliminowane z obrotu prawnego. Odmiennie sytuacja przedstawiała się z decyzją z {...} kwietnia 2019 r., ponieważ zostało wykazane, że została ona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchylona, co zostało szczegółowo przedstawione w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, przez co faktycznie odnośnie do należności w niej określonej Skarżący utracił status zobowiązanego i obowiązek z niej wynikający przestał istnieć w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego, którego podstawę wystawienia stanowiła decyzja z 5 kwietnia 2019 r. nie mogło się zatem dalej toczyć. Zarzut Zobowiązanego oparty na okolicznościach związanych z uchyleniem tej decyzji organy prawidłowo uznały za zasadny i w takim zakresie podjęte zostało rozstrzygnięcie odpowiadające dyspozycji art. 34 § 2 pkt 2 lit) b) u.p.e.a. Trafnie przyjęto też, że zgłoszenie przez Skarżącego wniosku o udzielenie ulgi w postaci umorzenia należności (zwolnienia z obowiązku jej uregulowania) nie ma wpływu na bieg postępowania egzekucyjnego do czasu, kiedy żądanie takie nie zostanie uwzględnione, a decyzja taka nie uzyska przymiotu ostateczności lub nie zostanie jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Zastrzec należy, że zarzut podniesiony w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją administracyjną, ale organ egzekucyjny i wierzyciel nie mogą wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony, wynikających z przepisów prawa materialnego. Weryfikacja w postępowaniu egzekucyjnym ostatecznej decyzji administracyjnej jest niedopuszczalna; służą temu tzw. tryby nadzwyczajne (np. postępowanie wznowieniowe lub nieważnościowe uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej, przy uwzględnieniu regulacji szczególnych). Na jej przeszkodzie stoi zasada trwałości decyzji administracyjnych (zob. art. 16 § 1 K.p.a.), a pośrednio także dyspozycja art. 29 § 1 u.p.e.a. (organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie dopuszczalność egzekucji). Procedura egzekucyjna przewidziana w u.p.e.a. nie służy ustaleniu bądź określaniu obowiązków zobowiązanego albo warunków jego wykonania, lecz wykonaniu obowiązków, o których mowa w art. 2 u.p.e.a., w przypadku uchylania się zobowiązanych od ich dobrowolnej realizacji. Dlatego też w art. 33 § 3 u.p.e.a. ustawodawca wymaga, aby w piśmie zawierającym zarzut wskazane zostały dowody uzasadniające to żądanie i dopełnienie tego należy do zgłaszającego zarzuty egzekucyjne. Dowody takie powinny odnosić się do okoliczności i zdarzeń mających miejsce już po określeniu egzekwowanego obowiązku, co należy także wywieść z art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a. Nie ulegało wątpliwości Sądu, że należność pieniężna objęta tytułem wykonawczym nr [...] została określona w ostatecznych decyzjach, które stanowiły dla wierzyciela tytuły egzekucyjne, o którym mowa w przepisach art. 2 § 1 i art. 3 § 1 u.p.e.a. Skarżący nie wykazał, aby decyzje z {..;} lipca 2017 r. i {...} sierpnia 2018 r. zostały wyeliminowane z obrotu prawnego, a On przesłał być zobowiązanym do uregulowania należności, które zostały w nich określone, jako to miało miejsce odnośnie do decyzji z {...} kwietnia 2019 r. Dlatego "zarzut błędu co do zobowiązanego" odnośnie do tytułu wykonawczego wystawionego na podstawie decyzji z {...} lipca 2017 r. i 1{...}sierpnia 2018 r. nie mógł być uznany za zasadny. Podnoszona w skardze okoliczność trwającego postępowania w sprawie udzielenia ulgi także nie mogła odnieść zamierzonego przez Skarżącego skutku, w tym w zakresie argumentów formułowanych w nawiązaniu do art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z nim, [w] przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty. Skutku takie nie może wywołać także oczekiwanie na ulgę, o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w postaci częściowego lub całkowitego zwolnienia z opłaty za pobyt mieszkańca domu w DPS. Postępowania takie, dopóki nie zakończą się decyzją uwzględniającą żądanie chociażby w części, nie mają wpływu na wymagalność obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, który wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej. Dlatego "zarzut braku wymagalności obowiązku" wynikającego z decyzji z {...} lipca 2017 r. i {...} sierpnia 2018 r. nie mógł z tej przyczyny być uznany za zasadny. Podsumowując, organy prawidłowo rozpatrzyły zgłoszone przez Zobowiązanego zarzuty, gromadząc niezbędne dokumenty w aktach sprawy i należycie uzasadniając podjęte rozstrzygnięcia. Wykazano, że Skarżący ma status zobowiązanego, a egzekwowane od niego należności pieniężne, w zakresie, w którym zarzuty nie zostały uwzględnione, są wymagalne. Uwzględnienie zarzutu było zasadne tylko w nawiązaniu do uchylonej decyzji z {...} kwietnia 2019 r. W pozostałym zakresie, do którego odnoszą się decyzje z {...} lipca 2017 r. i {...} sierpnia 2018 r., egzekucja może być prowadzona. Z podanych względów Sąd ocenił skargę jako niezasadną i podlegającą oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 lutego 2024
- Symbol z opisem
- 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
- Hasła tematyczne
- Egzekucyjne postępowanie
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Jarosław Szaro /przewodniczący/ Piotr Popek Tomasz Smoleń /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2023 poz. 1634
- Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
art. 33 § 2 pkt 1 i 3, art. 33 § 2 pkt 6 lit.c, art. 1a pkt 20, art. 34 § 2 pkt 2 lit.b · Dz.U. 2020 poz. 1427
Inne orzeczenia w tej sprawie
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny