I SA/Rz 121/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji R. z siedzibą w R. na decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 9 grudnia 2025 r., nr RP-VIII.1511.7.2025.AS w przedmiocie zobowiązania do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur oddala skargę.

Przedmiotem skargi Fundacji R. z siedzibą w R. (dalej: Fundacja/beneficjent/skarżąca) jest decyzja Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 9 grudnia 2025 r. nr RP-VIII.1511.7.2025.AS, którą utrzymano w mocy decyzję Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie z dnia 27 maja 2025 r., znak: WW.533.3.1 2024.RPI zobowiązującą Fundację do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur w kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. - dla kwoty [...] zł od dnia 20.07.2020 r. do dnia zapłaty, - dla kwoty [...] zł od dnia 10.02.2021 r. do dnia zapłaty, - dla kwoty [...] zł od dnia 15.02.2022 r. do dnia zapłaty. Z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan faktyczny. W dniu 10 lipca 2019 r. została zawarta pomiędzy Województwem Podkarpackim - Wojewódzkim Urzędem Pracy w Rzeszowie a Fundacją R. umowa nr [...]o dofinansowanie projektu pn. "Rozszerzenie działalności Fundacji R. dla życia o wypożyczalnie sprzętu pielęgnacyjnego, rehabilitacyjnego i wspomagającego" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014 — 2020, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (Umowa o dofinasowanie Projektu). Realizacja w/w Projektu odbywała się w ramach Działania 8.3 Zwiększenie dostępu do usług społecznych i zdrowotnych RPO WP na lata 2014 - 2020, w okresie od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2022 r. Zgodnie z zapisami pkt 3.1.2 wniosku o dofinansowanie o sumie kontrolnej nr [...], będącego załącznikiem nr 2 do umowy o dofinansowanie, celem głównym projektu było zwiększenie dostępności usług zdrowotnych w okresie od 01.11.2019 r. do 31.12.2022 r. poprzez otwarcie i zapewnienie funkcjonowania wypożyczalni sprzętu pielęgnacyjnego, rehabilitacyjnego i wspomagającego, skierowanej dla co najmniej 800 mieszkańców R. z powiatu [...] oraz wsparcie szkoleniowe skierowane do 120 opiekunów faktycznych. Na realizację zadań projektowych Instytucja Pośrednicząca (IP) przyznała beneficjentowi dofinansowanie w wysokości [...] zł, w tym [...} zł ze środków europejskich oraz [...] zł z dotacji celowej. Dofinansowanie zostało przekazane w 5 transzach: • I i II transza w łącznej wysokości: [...] zł przekazane w dniu 26.11.2019 r., • III transza: [...] zł przekazana w dniu 20.07.2020 r., • IV transza: [...] zł przekazana w dniu 10.02.2021 r., • V transza: [...] zł przekazana w dniu 15.02.2022 r. W toku realizacji projektu IP pozytywnie weryfikowała i zatwierdzała beneficjentowi kolejne wnioski o płatność. Łącznie do dnia 7 grudnia 2022 r. IP zatwierdziła wydatki objęte wnioskami o płatność na kwotę dofinansowania w wysokości [...] zł. Beneficjent w dniu 31 stycznia 2023 r. złożył do WUP, za pośrednictwem systemu SL2014 końcowy wniosek o płatność nr [...], za okres od 01.10.2022 r. do 31.12.2022 r., który był wielokrotnie korygowany. We wniosku tym przedstawił do rozliczenia wydatki na kwotę dofinansowania w wysokości [...] zł. W trakcie analizy końcowego wniosku o płatność pod kątem zrealizowania przez beneficjenta wskaźników rezultatów oraz wskaźników produktu IP wykazała, że pięć spośród siedmiu założonych wskaźników z wartością docelową powyżej zera, zostało osiągniętych na poziomie 100%, zaś dwa pozostałe na poziomie odpowiednio: 49,00% i 0,00%. W związku z powyższym przy zatwierdzaniu końcowego wniosku o płatność, IP zastosowała regułę proporcjonalności, uznając za niekwalifikowalne wydatki na łączną kwotę dofinansowania w wysokości [...] zł i wezwała do zwrotu w/w kwoty. Beneficjentowi przy wezwaniu przekazano skorygowane Informacje o wynikach weryfikacji wniosków o płatność i poinformowano, że po przeanalizowaniu jego wyjaśnień i uwzględnieniu dokonanych ustaleń zasadnym jest naliczenie wydatków niekwalifikowalnych z tytułu reguły proporcjonalności na etapie rozliczenia końcowego wniosku o płatność. W odpowiedzi na powyższe beneficjent pismem z dnia 10 października 2023 r. złożył zastrzeżenia do informacji o stwierdzeniu wydatków niekwalifikowalnych oraz pomniejszeniu wartości wydatków kwalifikowalnych, wnosząc o odstąpienie od zastosowania reguły proporcjonalności. W szczególności podkreślił, że w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19 i konsekwencjami wprowadzonych obostrzeń pomimo zachowania należytej staranności, m.in. w kontekście procedury uzyskiwania zaświadczeń potrzebnych do wypożyczenia, nie udało się zrealizować wypożyczeń dla 800 osób. Zaznaczył, że podejmował szereg działań pozaprojektowych, które miały doprowadzić do osiągnięcia założeń merytorycznych, w tym osiągnięcia celu głównego, przy czym działania naprawcze finansował ze środków własnych, pozyskanych od prywatnych fundatorów. WUP przeanalizował zastrzeżenia beneficjenta i podtrzymał swoje stanowisko, uznając, że beneficjent nie wykazał się elastycznością i nie dopasował działań projektowych do zmieniających się realiów w jakich przyszło mu realizować projekt. Następnie pismem z dnia 22 listopada 2023 r., nr Pl.522.4.10.2019.KSG wezwał beneficjenta do zwrotu kwoty z tytułu zastosowania reguły proporcjonalności. Wobec braku zwrotu środków Instytucja Pośrednicząca wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne wobec beneficjenta, po przeprowadzeniu którego Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie wydał decyzję z dnia 12 kwietnia 2024 r. nr WW.533.3.1.2023.RPl, którą zobowiązał Fundację do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 z późń. zm. dalej: u.f.p.,dalej: u.f.p.) w kwocie [...] zł, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. W odwołaniu od powyższej decyzji beneficjent zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego co miało się przełożyć na naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na uznaniu, że jego działania były niewystarczające i nieskuteczne dla osiągnięcia celów projektu, a brak realizacji dwóch założonych wskaźników z zadania nastąpił z jego wyłącznej winy, podczas gdy dochował należytej staranności podejmując wszelkie możliwe działania, aby zrealizowanie wskaźników zakończyło się sukcesem, wykorzystując przy tym całą posiadaną wiedzę i doświadczenie, co uzasadniało przynajmniej częściowe odstąpienie od zastosowania reguły proporcjonalności. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w związku z wniesionym odwołaniem, ZWP opisaną na wstępie decyzją z dnia 30 lipca 2024 r. podtrzymał stanowisko organu I instancji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Fundacja od powyższej decyzji z dnia 30 lipca 2024 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który po jej rozpoznaniu wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt: I SA/Rz 501/24, uchylił zaskarżoną decyzję. W wyroku Sąd stwierdził, że skoro skarżąca nie zrealizowała na założonym poziomie przyjętego we wniosku o dofinasowanie i objętego zobowiązaniem z umowy o udzielenie tego dofinasowania, w ramach zadania nr 2 wskaźnika produktu - liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie (osiągnięty na poziomie 49 %) to logiczny a zarazem uprawniony jest wniosek, że w okresie realizacji projektu skarżąca obiektywnie naruszyła § 7 pkt 3 oraz § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie co stanowi naruszenie procedur. Wobec nieosiągnięcia istotnego, przez pryzmat celu Projektu zakładanego wskaźnika produktu, Sąd za słuszne uznał stanowisko organów, że skarżąca nie wykorzystała przyznanych jej środków, w zakresie wydatków uznanych za niekwalifikowalne, zgodnie z przeznaczeniem, co uprawniało je do sformułowania żądania zwrotu tych środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Sąd jednak odwołując się do treści art. 5 ust. 1 ustawy z 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1758 r. t.j. - dalej: specustawa) wskazał, że wystąpienie pandemii Covid-19, mogło znacząco wpłynąć na realizację niniejszego projektu. Przytaczając definicję nieprawidłowości zawartej w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013, gdzie wskazano, że ma być ona wynikiem działania lub zaniechania beneficjenta, wskazał Sad, że można przyjąć wniosek, że beneficjent nie odpowiada za nieprawidłowość, która nie wynika z jego zaniechania lub działania, lecz jest bezpośrednim skutkiem wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, zwłaszcza wywołanych siłą wyższą. Okoliczności związane ze stanem epidemii, mogą być przy spełnieniu określonych warunków, stanowić podstawę do zwolnienia beneficjenta z zobowiązania do zwrotu dofinansowania, ale warunkiem jest to aby skutki w postaci wystąpienia nieprawidłowości wynikały bezpośrednio ze stanu epidemii oraz aby beneficjent zachował należytą staranność w ich zapobieżeniu. Na tym tle Sąd stwierdził, że doszło do naruszenia przepisów tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm. dalej: k.p.a.), w kontekście analizy i oceny możliwości powołania się przez skarżącą na przesłanki z art. 5 ust. 1 specustawy i zobowiązał organ do ponownego zbadania zastosowania przesłanki wynikającej z art. 5 ust. 1 specustawy. Zarząd Województwa Podkarpackiego po ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylił w całości decyzję Dyrektora WUP w Rzeszowie z dnia 12 kwietnia 2024 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, nakazując przede wszystkim dokonanie ustaleń i ocenę okoliczności sprawy pod kątem ewentualnego wystąpienia przesłanek wynikających z art. 5 ust. 1 specustawy. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy i uzupełniającym postępowaniu dowodowym Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie wydał opisana na wstępie decyzję z dnia 27 maja 2025 r. którą zobowiązał Fundację do zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Organ na wstępie podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Umowa o dofinasowanie projektu w § 18 ust. 1 stanowi, że integralną część umowy stanowią załączniki, m.in. załącznik nr 1 pn. Ogólne Warunki Realizacji Projektu wspófinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2014-2020 (OWRP). W myśl § 1 pkt 36 OWRP, przez "wydatki kwalifikowane" należy rozumieć koszty lub wydatki poniesione w związku z realizacją projektu w ramach Programu, uznane za kwalifikowalne zgodnie z rozporządzeniem ogólnym, innymi przepisami mającymi zastosowanie do realizowanego projektu, Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków, o których mowa w § 2 ust. 6 pkt 1 OWRP, Szczegółowym Opisem Osi Priorytetowych oraz wynikające z wniosku o dofinansowanie projektu, z zastrzeżeniem ich szczegółowej weryfikacji w trakcie realizacji umowy o dofinansowanie. Z kolei § 13 ust. 2 OWRP stanowi, że środki wydatkowane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości tub nieprawidłowo wykorzystane, podlegają zwrotowi na zasadach i w terminach określonych w art. 207 u.f.p. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z zapisami § 7 pkt 1-3 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności do ponoszenia wydatków celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu. Ponadto beneficjent zobligował się również do osiągnięcia celów projektu zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu oraz do osiągnięcia i zachowania wskaźników produktu oraz rezultatu zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu. Organ wskazał, że beneficjent zobowiązany był stosować Wytyczne z dnia 22 sierpnia 2019 r., oraz Wytyczne z dnia 21 grudnia 2020 r., obowiązujące na dzień ponoszenia spornych wydatków, przy czym zaznaczył, że obie wersje Wytycznych nie różnią się w zakresie stosowanych przepisów. Wyjaśnił organ, że Instytucja Pośrednicząca opracowała Metodologię postępowania w przypadku stwierdzenia nieosiągnięcia przez Beneficjenta założonych wskaźników — reguła proporcjonalności i/lub obniżenie stawki ryczałtowej kosztów, która stanowi załącznik nr 9.8 do Instrukcji Wykonawczej Instytucji Pośredniczącej RPO WP na lata 2014-2020. Dokument ten określa w jaki sposób należy określać wagę niezrealizowanych przez beneficjenta wskaźników oraz wskazuje sposób postępowania w sytuacji gdy beneficjent podczas realizacji projektu nie osiągnie wskazanych we wniosku o dofinansowanie wskaźników. W § 7 pkt 3 umowy o dofinansowanie projektu beneficjent zobowiązał się do osiągnięcia i zachowania wskaźników produktu oraz rezultatu zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu, co potwierdzają postanowienia OWRP. Na gruncie przedmiotowej sprawy organ wskazał, że beneficjent nie zrealizował wszystkich wskaźników przewidzianych w projekcie. W tej sytuacji, podczas weryfikacji końcowego wniosku o płatność IP prawidłowo ustaliła, że zasadne jest obniżenie dotychczas rozliczonej i wykazanej we wnioskach o płatność wartości dofinansowania, stosownie do stopnia osiągniętych w projekcie założeń merytorycznych. W związku z potrzebą zastosowania reguły proporcjonalności organ I instancji ustalił, w oparciu o które z niezrealizowanych wskaźników produktu i rezultatu należy dokonać wyliczenia środków uznanych za niekwalifikowalne. Zdaniem organu Instytucja Pośrednicząca prawidłowo zweryfikowała zasadność zastosowania reguły proporcjonalności, ustalając, że osiągnięcie założeń merytorycznych projektu jest spowodowane przyczynami leżącymi po stronie beneficjenta. Organ I instancji wziął również pod uwagę stopień niedochowania należytej staranności przez beneficjenta, której brak skutkował nieosiągnięciem założeń wskaźników projektu oraz okoliczności zewnętrzne mogące mieć wpływ na ich niewykonanie. Wyjaśnił organ, że zgodnie z treścią wniosku o dofinansowanie beneficjent zaplanował w ramach pierwszego zadania pn. Szkolenia z zakresu opieki i rehabilitacji osób przeprowadzenie szkoleń dla 120 osób (po 40 osób w każdym roku) w okresie od stycznia 2020 r. do grudnia 2022 r. Natomiast w ramach drugiego zadania pn. Utworzenie i zapewnianie funkcjonowania wypożyczalni sprzętu pielęgnacyjnego, rehabilitacyjnego i wspomagającego beneficjent zaplanował utworzenie i adaptację pomieszczeń dla osób z niepełnosprawnościami oraz zakup wyposażenia wypożyczalni w terminie od listopada do grudnia 2019 r. Regularna działalność wypożyczalni miała się rozpocząć od stycznia 2020 r. Do wskazanych wyżej zadań zostały przyporządkowane wszystkie wskaźniki określone we wniosku o dofinansowanie. Włączona w materiał dowodowy ostatnia zatwierdzona wersja wniosku o dofinansowanie o sumie kontrolnej nr [...] zawiera wartości wskaźników tożsame z wartościami wskazanymi we wniosku będącym załącznikiem nr 2 umowy o dofinansowanie. Zatem wskaźniki określone przedmiotowym wnioskiem stanowiły punkt odniesienia przy końcowym rozliczeniu beneficjenta z realizacji Projektu. Następnie organ dokonał zestawienia wartości wskaźników rezultatu i wskaźników produktu, w podziale na zadania, jakie beneficjent winien osiągnąć realizując Projekt, z wartościami faktycznie osiągniętymi. Ustalił w tej mierze, że beneficjent zrealizował w pełni wskaźniki przypisane do zadania nr 1 pn. Szkolenia z zakresu opieki i rehabilitacji osób. Przypisane do zadania nr 2 trzy wskaźniki produktu, tj.: - liczba osób objętych szkoleniami/doradztwem w zakresie kompetencji cyfrowych, - liczba projektów, w których sfinansowano koszty racjonalnych usprawnień dla osób z niepełnosprawnościami, - liczba podmiotów wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne (TIK), zostały określone na poziomie zerowym, z uwagi na brak adekwatnego wsparcia w ramach projektu. Są to jednak wskaźniki horyzontalne (informacyjne), dla których nie określono wartości docelowych w realizowanym projekcie, w związku z czym zostały pominięte przy ocenie stopnia osiągnięcia założeń projektowych. Jak ustalił organ odwoławczy, w ramach zadania nr 2 beneficjent założył realizację pięciu wskaźników (z określoną wartością docelową powyżej zera), z czego dwóch wskaźników nie udało mu się zrealizować., to jest wskaźników: - liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy, uczestniczących w kształceniu lub szkoleniu, zdobywających kwalifikacje, pracujących (łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek) po opuszczeniu programu (wskaźnik rezultatu osiągnięty na poziomie 0%), - liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie (wskaźnik produktu osiągnięty na poziomie 49,00%). Trzy pozostałe wskaźniki (z określoną wartością docelową powyżej zera) przypisane do zadania nr 2 to jest: - liczba wspartych w programie miejsc świadczenia usług zdrowotnych, istniejących po zakończeniu projektu (wskaźnik rezultatu) – 200/200, - liczba wypożyczeń sprzętu pielęgnacyjnego, rehabilitacyjnego i wspomagającego (wskaźnik produktu) – - liczba obiektów dostosowanych do potrzeb osób z niepełnosprawnościami (wskaźnik produktu) zostały osiągnięte w 100% Organ skonstatował, że beneficjent nie zrealizował założonych we wniosku o dofinansowanie w ramach zadania nr 2 wskaźnika rezultatu i wskaźnika produktu. Spośród pięciu założonych wskaźników osiągnął trzy na poziomie 100%. W związku z powyższym uznał, że beneficjent w okresie realizacji projektu naruszył § 7 pkt 3 oraz § 3 ust. 1 umowy z dnia 10 lipca 2019 r. o dofinansowanie Projektu, a naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, łączącej beneficjenta z instytucją stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zatem zdaniem ZWP w ustalonym stanie faktycznym sprawy organ I instancji miał podstawy do zastosowania dyspozycji normy art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 u.f.p. oraz wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków udzielonych na dofinansowanie projektu. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji co do zastosowanej metodologii wyliczenia kwoty wydatków niekwalifikowalnych wynikającej z zastosowania reguły proporcjonalności. W tym zakresie należało się odwołać do Metodologii postępowania w przypadku stwierdzenia nieosiągnięcia przez Beneficjenta założonych wskaźników — reguła proporcjonalności i/lub obniżenie stawki ryczałtowej kosztów stanowiącej załącznik nr 9.8 do Instrukcji wykonawczej instytucji pośredniczącej RPO WP na lata 2014-2020. Zgodnie z jej treścią oceniając wykonanie założeń projektu, należy uwzględnić wagę niezrealizowanego w pełni wskaźnika (jego istotność z punktu widzenia realizacji zakresu merytorycznego projektu/celu projektu). Każdorazowo należy uwzględnić logikę wsparcia w projekcie oraz specyficzny kontekst realizowanego projektu, w szczególności uwzględnić należy miedzy wskaźnikami ich powiązanie i wzajemny wpływ. Jeżeli w ramach jednego zadania nie zrealizowano więcej niż jednego wskaźnika, należy przeanalizować zależności między nimi (i pomiędzy nimi a pozostałymi wskaźnikami w projekcie). Do wyliczenia wydatków niekwalifikowalnych w pierwszej kolejności należy uwzględnić wskaźniki, które odpowiadały za spełnienie kryteriów określonych w konkursie (kryteria specyficzne dostępu lub kryteria specyficzne premiujące), a jeśli było ich więcej niż jeden, wybrać wskaźnik który w największym stopniu powinien przyczyniać się do osiągnięcia celu projektu. Co do zasady, w każdym zadaniu, w którym nie zrealizowano na poziomie 100% wskaźników rezultatu lub produktu, które zostały uznane za istotne z punktu widzenia celu projektu, wydatki w odpowiedniej części należy uznać za niekwalifikowalne. Organ dokonując podziału wskaźników ze względu na ich wagę, posiłkował się zapisami wniosku o dofinansowanie, w tym definicją celu głównego projektu (pkt 3.1.2 wniosku), którym było zwiększenie dostępności do usług zdrowotnych w okresie od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2022 r. poprzez otwarcie i zapewnienie funkcjonowania wypożyczalni sprzętu pielęgnacyjnego, rehabilitacyjnego i wspomagającego skierowanej do co najmniej 800 mieszkańców R. i powiatu [...] oraz wsparcie szkoleniowe skierowane do 120 opiekunów faktycznych. W zakresie wskaźników odnoszących się do zadania nr 1 - Szkolenia z zakresu opieki i rehabilitacji osób, organ przyjął, że obydwa wskaźniki należy uznać za wskaźniki istotne z punktu widzenia specyfiki projektu, w tym założeń celu głównego. Z uwagi na fakt, iż obydwa wskaźniki przypisane do tego zadania zostały osiągnięte na poziomie 100% - średni poziom realizacji wskaźników odnoszących się do zadania nr I istotnych z punktu widzenia specyfiki projektu wyniósł 100%. Z kolei w odniesieniu do zadania nr 2 organ uznał za kluczowe dwa wskaźniki, tj. wskaźnik nr 1- liczba wspartych w programie miejsc świadczenia usług zdrowotnych, istniejących po zakończeniu projektu oraz wskaźnik nr 3 - liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie, bowiem przekładają się bezpośrednio na zwiększenie dostępności do usług zdrowotnych. Pozostałe wskaźniki przypisane do zadania nr 2 organ ocenił jako mało istotne (wskaźnik nr 4 i wskaźnik nr 5) bądź nieistotne (wskaźnik nr 2). Jako mało istotny oceniony został wskaźnik nr 4 jako ściśle powiązany z liczbą osób którym wypożyczono sprzęt. Powiązanie to świadczy o kompleksowości udzielanego wsparcia (kilka sprzętów wypożyczanych jednej osobie) i wynika przede wszystkim ze schorzeń poszczególnych uczestników projektu. Nie przyczynia się natomiast bezpośrednio do realizacji celu głównego projektu tj. zwiększenia dostępności usług zdrowotnych mieszkańców R. i powiatu [...]. Z kolei wskaźnik nr 5 pomimo, że był wskaźnikiem horyzontalnym, został oceniony przez IP jako wskaźnik mało istotny. Wynika to z faktu, iż wskaźnik ten nie stanowił celu projektu, a był jedynie działaniem technicznym koniecznym do realizacji tego celu. Zgodnie z zasadą równości szans i niedyskryminacji wszelkie budynki wykorzystywane w projektach, w których niezbędne jest dokonanie modernizacji muszą zostać dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Z uwagi na to, iż beneficjent nie dysponował odpowiednim budynkiem, zaplanował takie działanie w projekcie, niemniej jednak działanie to nie stanowiło bezpośredniego celu projektu. Zatem wskaźnik ten w ocenie IP ma charakter jedynie informacyjny, stąd też został oceniony jako mało istotny. Za nieistotny został uznany wskaźnik nr 2 - liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym poszukujących pracy, uczestniczących w kształceniu lub szkoleniu, zdobywających kwalifikacje, pracujących (łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek) po opuszczeniu programu. Wskaźnik ten IP uznała za nieistotny, gdyż wsparcie projektowe nie zakładało działań z zakresu aktywizacji zawodowej. Opierając się zatem na dokonanym podziale wskaźników, organ przeanalizował wartości wskaźników, uznanych za kluczowe w ramach realizacji zadania nr 2, ustalając, że zostały one osiągnięte kolejno na poziomie 100% (wskaźnik nr 1) i 49,00% (wskaźnik nr 3). Stosując regułę proporcjonalności, jako podstawę do rozliczenia projektu, przyjęto wskaźnik wyliczony w oparciu o średnią arytmetyczną w/w istotnych wskaźników rezultatu i produktu - 74 50% (100 % + 49 %) jako stopień osiągnięcia wskaźników. Tymczasem stopień wykorzystania budżetu dla zadania nr 2 ujętego w projekcie (98,85%) jest znacznie wyższy od stopnia osiągnięcia wskaźników istotnych z punktu widzenia specyfiki projektu, w tym założeń celu głównego (74,50%). Według organu biorąc pod uwagę stopień osiągnięcia wskaźników istotnych, których osiągnięcie zostało zaplanowane w ramach zadania nr 2, wykorzystanie budżetu w ramach w/w zadania nie powinno przekroczyć w odniesieniu do wydatków bezpośrednich kwoty [...] zł. Różnica pomiędzy środkami wydatkowanymi w ramach zadania nr 2 a kwotą wyliczoną na podstawie osiągnięcia wskaźników istotnych, z punktu widzenia specyfiki projektu, w tym założeń celu głównego, stanowi według organu odwoławczego wydatki niekwalifikowane: [...] zł - [...] zł = [...] zł, w tym: - [...] zł niekwalifikowalne koszty bezpośrednie w ramach dofinansowania, - [...] zł niekwalifikowalny wkład własny. Kwota kosztów bezpośrednich w ramach dofinansowania uznana jako wydatki niekwalifikowane wynosi zatem [...] zł. Niekwalifikowane koszty pośrednie, stanowiące zgodnie z zapisami zawartymi w § 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, 20% wydatków bezpośrednich wynoszą [...] zł ([...] zł x 20%). Ustalona łączna kwota wydatków niekwalifikowalnych z tytułu zastosowania reguły proporcjonalności wynosi [...] zł, która to kwota stanowi dofinansowanie podlegające zwrotowi, co zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo ustalił organ I instancji. Instytucja zarządzająca podkreśliła, że zaprezentowany wyżej sposób i prawidłowość obliczenia łącznej kwoty wydatków niekwalifikowalnych podlegającej zwrotowi został zaaprobowany przez WSA w Rzeszowie w wyroku dnia 26 listopada 2024 r. o sygn. akt I SA/Rz 501/24. Sąd także potwierdził także ustalenia, że naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie przy realizacji projektu stanowi nieprawidłowość, o której mowa w art, 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 1303/2013), która ma szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez wydatkowanie środków finansowych pochodzących z UE niezgodnie z procedurami wskazanymi w art. 184 u.f.p. Jako sporne w niniejszej sprawie – w kontekście w/w wyroku WSA z 26 listopada 2024 r. - organ odwoławczy uznał możliwość skutecznego powoływania się przez Fundację na art. 5 ust. 1 specustawy. W tym aspekcie sprawy podzielił jednak stanowisko i ustalenia Dyrektora WUP w Rzeszowie. Organ wyjaśnił, że została przeprowadzona szczegółowa analiza mająca na celu ustalenie, czy w omawianej sprawie wystąpienie pandemii Covid-19 mogło znacząco wpłynąć na realizację niniejszego projektu. W pierwszej kolejności przeanalizowano dynamikę wypożyczeń sprzętu medycznego na przestrzeni okresu realizacji projektu, a następnie porównano liczbę wypożyczeń sprzętu medycznego z ogłaszanymi wówczas obostrzeniami związanymi ze stanem epidemii. Zauważył przy tym, że wprowadzane obostrzenia w żadnym okresie epidemii nie odnosiły się bezpośrednio do zamknięcia czy ograniczenia działalności wypożyczalni sprzętu rehabilitacyjnego, a wręcz odwrotnie korzystanie ze sprzętu w warunkach domowych, nie placówkach zewnętrznych zyskało na popularności. Organ porównał liczbę uczestników, którzy zostali zrekrutowani do Projektu w okresie poluzowania obostrzeń (maj 2020 r. - wrzesień 2020 r.) z liczbą uczestników, którzy przystąpili do projektu w okresie obowiązywania restrykcji (październik 2020 r. - kwiecień 2021 r.). Przeanalizował także liczbę dokonanych przez beneficjenta wypożyczeń sprzętu dokonanych we wskazanych wyżej okresach obostrzeń i ich poluzowania. Z uzyskanych wyliczeń zdaniem organu wynika, że Fundacja w okresie poluzowania restrykcji (maj - wrzesień 2020 r.) pozyskała do projektu mniejszą liczbę osób i wypożyczyła mniej sprzętu, aniżeli w okresie zaostrzonych restrykcji (październik 2020 r. - kwiecień 2021 r.). W czasie kolejnego poluzowania restrykcji, przypadającym na okres od maja 2021 r. do października 2021 r., nie nastąpił znaczny wzrost liczby uczestników pozyskanych do projektu (średnio 9,8 osoby miesięcznie) w porównaniu do okresu od października 2020 r. do kwietnia 2021 r., w którym obowiązywały obostrzenia (średnio 8,3 osoby miesięcznie). Liczba pozyskania uczestników projektu w okresie maj 2020 r. - październik 2021 r. utrzymuje się na podobnym poziomie niezależnie od tego czy były w tym okresie wprowadzone obostrzenia, czy też nie. W okresie od listopada 2021 r. do marca 2022 r. średnia miesięczna liczba osób pozyskanych do projektu wyniosła 12,4 osoby /m-c, przy czym w miesiącach listopad 2021 r. i grudzień 2021 r. liczba pozyskanych uczestników projektu była zbliżona do poprzednich miesięcy. Znaczny (dwukrotny) wzrost liczby uczestników projektu w trakcie trwania czwartej fali pandemii nastąpił w miesiącu styczniu 2022 r., kiedy to liczba zakażeń wirusem SARS-CoV-2 zaczęła szybko rosnąć, by osiągnąć szczyt na przełomie stycznia i lutego 2022 r. W kolejnych miesiącach realizacji projektu, tj. po czwartej fali pandemii, w okresie od kwietnia 2022 r. do grudnia 2022 r. średnia miesięczna liczba osób pozyskanych do projektu wyniosła 19,6 osoby /m-c. Według organu można uznać, że przez cały okres epidemii liczba uczestników rekrutowanych do projektu utrzymywała się na stałym poziomie. Znaczący wzrost liczby zrekrutowanych osób zaobserwowano w czerwcu 2022 r., co jednak zdaniem organu pokrywa się z czasem szczególnej intensyfikacji działań naprawczych podejmowanych przez beneficjenta. Wzrost ten zresztą nie może zostać uznany za stałą tendencję, związaną z zakończeniem umownego okresu epidemii, gdyż już w sierpniu 2022 r. liczba uczestników rekrutowanych do projektu spadła do poziomu ze stycznia 2022 r (tj. okresu obowiązywania restrykcyjnych obostrzeń), by w październiku i listopadzie 2022 r. osiągnąć poziom zbliżony do wartości z początku drugiej fali pandemii (październik 2020 r.). Zauważalne jest wg organu, że w okresach wprowadzanych obostrzeń nie występują gwałtowne spadki liczby uczestników projektu, podobnie w przypadku gdy wprowadzano poluzowania restrykcji, wówczas nie zaobserwowano znacznego wzrostu pozyskanych uczestników projektu. Oznacza to, że wprowadzanie obostrzeń czy ich poluzowanie nie miało znaczącego wpływu na ilość pozyskanych przez Fundację uczestników projektu. Nawet gdyby beneficjent w dwóch pierwszych latach realizacji projektu (tj. latach 2020-2021) osiągał wskaźnik pn. Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie na poziomie na jakim osiągał go w ostatnim roku realizacji projektu (tj. w roku 2022 r.), to i tak w całym trzyletnim okresie realizacji projektu nie osiągnąłby go na założonym poziomie. Prowadzi to zdaniem organu do wniosku, że nie można uznać pandemii Covid-19 za jedyną przyczynę nieosiągnięcia przez beneficjenta tego wskaźnika, ponieważ nawet w okresie kiedy poziom osiągnięcia wskaźnika był najwyższy, nie był on wystarczający do zrealizowania założeń projektowych. Analiza liczby osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie, zrekrutowanych przez Beneficjenta do udziału w projekcie w poszczególnych miesiącach jego realizacji pozwala na stwierdzenie, że w zaledwie 5 miesiącach (w tym jednym przypadającym na okres obowiązywania obostrzeń) realizacja projektu była wystarczająca, by pozwolić Beneficjentowi na osiągnięcie zakładanej wartości wskaźnika. Największą dynamikę rekrutacja uczestników osiągnęła w miesiącach czerwiec - wrzesień 2022 r., czyli w momencie kiedy beneficjent zaczął intensywnie wdrażać rekomendacje IP. Po przeanalizowaniu przedłożonych przez beneficjenta dowodów na wprowadzone działania naprawcze, Instytucja Zarządzająca zauważyła, że niektóre z ww. działań nie mogą zostać uznane za działania naprawcze, gdyż były od początku zaplanowane i ujęte we wniosku o dofinansowanie jako działania promujące projekt. Czynności takie jak drukowanie ulotek, reklama na stronie internetowej, plakaty czy marketing szeptany były już ujęte we wniosku o dofinansowanie i stanowiły działania marketingowe związane z reklamą projektu. W ocenie organu, wykonanie usług polegających na rozpowszechnieniu działalności wypożyczalni poprzez ulotki, plakaty oraz oklejenie samochodu miało miejsce po blisko półtorej roku funkcjonowania wypożyczalni, co nie jest zrozumiałe zważywszy na sygnalizowane od początku realizacji projektu problemy z rekrutacją uczestników projektu. Beneficjent zdawał sobie sprawę z niskiej wartości osiąganych wskaźników już w pierwszym roku realizacji projektu, jednakże nie wprowadzał działań naprawczych na wczesnym etapie realizacji projektu. Zauważyła IZ, że beneficjent posiada spore doświadczenie w świadczeniu usług zdrowotnych i rehabilitacyjnych, zna potrzeby docelowej grupy uczestników, problemami z którymi się zmagają się osoby starsze oraz osoby z niepełnosprawnościami, znał więc metody oraz formy zachęty ich do skorzystania z usług wypożyczalni. Zdaniem IZ beneficjent dopiero pod koniec realizacji projektu, tj. w drugim półroczu 2022 roku (tj. po 2 i pół roku funkcjonowania wypożyczalni) wprowadził zintensyfikowane działania naprawcze mające na celu pozyskanie większej liczby uczestników projektu, które polegały na: - reklamie wypożyczalni sprzętu medycznego umieszczonej w dniu 6 października 2022 r. w lokalnej gazecie codziennej "[...]", - zawarciu w dniu 03.06.2022 r. umowy zlecenia nr 14/2022 na okres od 06.06.2022 r. do 31.08.2022 r. pomiędzy R. Sp. z o.o. a zleceniobiorcą A. C. na wsparcie pracy fizjoterapeutów w rehabilitacji środowiskowej oraz pomoc i udzielanie porad pacjentom zleceniodawcy, - kampanii reklamowej Google ADS, przeprowadzonej na podstawie umowy zawartej z G. B., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą S.G. B. W ocenie organu gdyby beneficjent dostosował się do rekomendacji IP na wcześniejszym etapie realizacji projektu, wówczas pozyskałby większą liczbę uczestników projektu; działania te powinny być wprowadzone już w drugiej połowie 2020 roku (okres wakacyjny), gdzie nastąpiło poluzowanie restrykcji związanych z wybuchem pandemii. Dodatkowo zauważył, że reklama w prasie mogłaby skutkować pozyskaniem większej liczby uczestników projektu, gdyby była przeprowadzana systematycznie, a nie jednorazowo. Organ wskazał nadto, ze beneficjent został wezwany do przedłożenia dowodów, zatem miał możliwość składania wniosków dowodowych w celu współdziałania z organem w taki sposób, aby osiągnąć cel postępowania, którym jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Beneficjent wskazał, że w ramach działań zaradczych promował projekt poprzez oklejenie samochodu, co potwierdzone zostało fakturą nr [...], z dnia 27 lipca 2021 r. Jak zauważył organ poza wskazaną fakturą beneficjent nie przedstawił żadnych innych dowodów potwierdzających treść reklamy umieszczonej na samochodzie, a ocena częstotliwości i zasięgu terytorialnego tego rodzaju reklamy jest niemożliwa. Beneficjent przedłożył podziękowania z dnia 3 kwietnia 2025 r. za "wieloletnią współpracę i nieocenione wsparcie, jakie Fundacja R. okazywała seniorom w latach 2019-202T podczas Senioraliów [...] podpisane przez M. S.- Dyrektor [...]Domu Kultury na dowód realizacji zadań nieujętych we wniosku o dofinansowanie. Organ uzyskał jednak informację, że promocja projektu podczas Senioraliów mogła się odbywać tylko i wyłącznie w roku 2021, gdyż funkcjonowanie wypożyczalni rozpoczęło się w styczniu 2020 r., a z informacji przekazanych przez RDK wynika, że Senioralia [...]odbywały się tylko w 2021 r. Jako kolejny dowód realizacji zadań nieujętych we wniosku o dofinansowanie, mających na celu zachęcenie potencjalnych odbiorców projektu do skorzystania z usług wypożyczalni sprzętu medycznego, beneficjent przedłożył oświadczenie z dnia 5 kwietnia 2025 r. podpisane przez B. K.informujące o wieloletniej współpracy Beneficjenta z Radą Osiedla [...] w latach 2018-2020 podczas Dni Osiedla [...]. Niemniej jednak RDK poinformował organ I instancji, że w latach 2020-2022, z uwagi na pandemię Covid-19, Dni Osiedla [...] nie odbywały się. Organ odwoławczy skonstatował, że podjęte przez Fundację działania, nieujęte we wniosku o dofinansowanie, mające na celu pozyskanie większej grupy odbiorców i potencjalnych klientów wypożyczalni sprzętu, zostały wprowadzone zbyt późno aby osiągnąć wymagany poziom wskaźnika pn. Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie oraz były niewystarczające. Gdyby Beneficjent wcześniej podjął działania naprawcze, wówczas byłaby większa szansa na uzyskanie wymaganego poziomu tego wskaźnika. Organy włączyły w poczet w materiału dowodowego sprawy zestawienie umów realizowanych w ramach naboru w którym realizowany był również omawiany projekt. Z przygotowanego zestawienia wynika, że w ramach ww. naboru zrealizowanych zostało 12 projektów, z czego w 9 projektach, wskaźnik dotyczący liczby osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie, został osiągnięty na poziomie założonym, bądź niewiele poniżej tego poziomu. Powyższe dane świadczą zdaniem IŻ o tym, że nie można uznać samej pandemii za jedyną i bezpośrednią przyczynę niezrealizowania ww. wskaźnika. Dane te wskazują, że pomimo tej przeszkody utrudniającej realizację projektu możliwe było osiągnięcie jego założeń, tj. pozyskanie do projektu odpowiedniej liczby osób zainteresowanych wypożyczeniem sprzętu rehabilitacyjnego, a tym samym osiągnięcie zakładanego wskaźnika produktu. Organ podkreślił, że wskaźnikiem produktu obligatoryjnym dla wszystkich projektów biorących udział w niniejszym konkursie był m.in. wskaźnik o nazwie Liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie, czyli ten wskaźnik, którego nie udało się Beneficjentowi osiągnąć w wyniku realizacji projektu. Ponadto zgodnie z punktem 2.6 Regulaminu konkursu zakładany termin realizacji projektu musiał mieścić się w okresie od dnia ogłoszenia przez IOK naboru wniosków, tj. od dnia 14 listopada 2018 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. Zarówno zatem przedmiot konkursu, jak i grupa docelowa oraz wskaźniki obligatoryjne, które należało osiągnąć realizując projekt były takie same dla wszystkich podmiotów aplikujących o dofinansowanie w ramach niniejszego konkursu. Również okres realizacji projektów, które otrzymały wsparcie w ramach tego konkursu był taki sam dla wszystkich Beneficjentów i obejmował okres od dnia 14 listopada 2018 r. do dnia 31 grudnia 2022 r., czyli okres wybuchu i trwania pandemii Covid-19. Ze wszystkich 12 projektów wybranych do dofinansowania nie udało się osiągnąć wymaganych wskaźników tylko 3 projektom (w tym Fundacji R.), przy czym z 1 rozwiązano umowę o dofinansowanie. Co więcej, spośród wszystkich Beneficjentów, którzy otrzymali wsparcie w ramach niniejszego konkursu 6 Beneficjentów osiągnęło omawiany wskaźnik na poziomie znacznie wyższym niż 100 % przy czym wartość docelowa wskaźnika w niektórych przypadkach (innych Beneficjentów) była znacznie wyższa niż wartość docelowa założona przez Fundację. Ponadto organ zauważył, że obszar realizacji projektu Beneficjenta obejmował mieszkańców z R. i powiatu [...], był zatem bardzo szeroki w porównaniu chociażby do innych uczestników konkursu (np. Powiat [...]). W skardze do tut. Sądu na opisaną wyżej decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego z dnia 9 grudnia 2025 roku, skarżąca – za pośrednictwem fachowego pełnomocnika radcy prawnego - zarzuciła naruszenie: 1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.) poprzez pominięcie wiążącej oceny i przyjęcie stanowiska odmiennego niż z niej wynikające oraz poprzez niewykonanie wytycznych co do dalszego postępowania zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 listopada 2024 roku sygn. akt I SA/Rz 501/24, 2) naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny oraz dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, przejawiającą się w szczególności uznaniem, iż epidemia wirusa Covid-19 nie miała wpływu na realizację projektu oraz że działania podejmowane przez skarżącą były niewystarczające i nieskuteczne dla osiągnięcia celów projektu, a brak realizacji dwóch założonych wskaźników z zadania nr 2 nastąpił z wyłącznej winy skarżącej, podczas gdy skarżąca dochowała należytej staranności podejmując wszelkie możliwe działania, aby zrealizowanie wskaźników zakończyło się sukcesem, wykorzystując przy tym całą posiadaną wiedzę i doświadczenie, a organ na żadnym etapie postępowania nie wskazał dostępnych działań możliwych do podjęcia przez skarżącą, co uzasadnia odstąpienie od zastosowania reguły proporcjonalności, 3) naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez samodzielne czynienie przez organ ustaleń dotyczących sposobu oceny kwalifikacji stanu niesamodzielności pacjenta wg skali Barthel, w sytuacji gdy w celu czynienia ustaleń faktycznych w tym przedmiocie potrzebne było zasięgnięcie wiedzy specjalnej i dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, 4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. specustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy w stosunku do skarżącej wystąpiły przesłanki jego zastosowania, co powinno obligować do odstąpienia od żądania zwrotu kwoty dofinansowania. Wywodząc powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Rzeszowie z dnia 27 maja 2025 roku i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W odwiedzi na skargę ZWP wniósł o jej nieuwzględnienie podtrzymując stanowisko i argumentacje podniesioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy również, że – z mocy art. 153 p.p.s.a. – organy obu instancji oraz Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę działają w warunkach związania oceną prawną wyrażoną w wydanym w tej sprawie wyroku tutejszego Sądu. Mianowicie decyzje organów obu instancji wydane zostały w warunkach, w których organy te (a za nimi także Sąd) pozostawały związane wytycznymi do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt: I SA/Rz 501/24, uchylił poprzednią decyzję Instytucji Zarządzającej. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wobec powyższego, granice rozpoznania niniejszej sprawy wyznacza także art. 153 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wzmiankowany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organy podatkowe, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Lektura wiążącego w sprawie uprzednio wydanego w sprawie wyroku wskazuje, że Sąd pewne istotne kwestie w sprawie przesądził, które obecnie nie mogą być przedmiotem odmiennej oceny. Sąd w wyroku z dnia 26 listopada 2024 r. wykładając mające zastosowanie w sprawie przepisy art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 184 u.f.p. w kontekście przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U.UE.L.2013.347.320 z późn. zm.), a w szczególności pojęcia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 tego aktu, stwierdził, że dla przyjęcia nieprawidłowości wystarczające jest ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała choćby hipotetyczna, potencjalna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Nie jest natomiast przesłanką konieczną dla zakwalifikowania zachowania jako nieprawidłowości faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego, polegającego na zmniejszeniu lub utracie przychodów odprowadzanych do budżetu Unii albo dokonaniu z niego nieuzasadnionych wydatków. Z kolei użyte w art. 184 i 207 u.f.p. pojęcie "procedur" ma szerokie znaczenie, i obejmuje zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak też wytyczne i różnorodne regulacje wynikające z systemów realizacji programów operacyjnych oraz umowy zawarte z beneficjentami. Przez naruszenie procedur rozumie się m.in. realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie, która reguluje szczegółowe zasady dofinansowania Projektu, a także związane z tym prawa i obowiązki beneficjenta. Jeżeli więc beneficjent naruszył postanowienia takiej umowy, jest to jednoznaczne z zaistnieniem przesłanki wykorzystania dofinansowania z naruszeniem procedur, tj. art 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. i nie ma znaczenia z jakich powodów doszło do powstania nieprawidłowości (pomijając w tym miejscu przepisy specustawy o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Sąd w poprzednim wyroku podzielił zatem stanowisko organum, że dla uznania, że w niniejszej sprawie doszło do uchybienia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., poprzez naruszenie postanowień zawartych w umowie o dofinansowanie projektu z dnia 10 lipca 2019 r. (§ 7 pkt 3 umowy). Obiektywne naruszenie przez skarżącą procedur polegało na nieosiągnięciu wskaźników, które jako przyszły beneficjent sama określiła we wniosku o dofinansowanie projektu, a następnie zobowiązała się do ich osiągnięcia w umowie o dofinansowanie Projektu. Skoro skarżąca nie zrealizowała na założonym poziomie przyjętego we wniosku o dofinasowanie i objętego zobowiązaniem z umowy o udzielenie tego dofinasowania, w ramach zadania nr 2 wskaźnika produktu - liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie (osiągnięty na poziomie 49 %) to przyjąć należy, że w okresie realizacji projektu skarżąca obiektywnie naruszyła § 7 pkt 3 oraz § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie Projektu z dnia 10 lipca 2019 r. Naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, łączącej skarżącą z instytucją pośredniczącą stanowi, naruszenie procedur o których mowa w art. 184 u.f.p. Sąd w poprzednim wyroku nie podważył także przyjętej przez organy metodologii wyliczenia kwoty wydatków niekwalifikowalnych wynikającej z zastosowania reguły proporcjonalności opartej na podziale wskaźników Projektu uznanych za kluczowe w ramach realizacji zadania nr 2 w oparciu o opracowaną przez Instytucję Pośredniczącą Metodologię postępowania w przypadku stwierdzenia nieosiągnięcia przez Beneficjenta założonych wskaźników (załącznik nr 9.8 do Instrukcji wykonawczej IP RPO WP na lata 2014-2020). Osiągnięte zostały one odpowiednio na poziomie 100% (wskaźnik nr 1) i 49,00% (wskaźnik nr 3) w związku z czym przyjęto wskaźnik ustalony w oparciu o średnią arytmetyczną istotnych wskaźników rezultatu i produktu na poziomie 74,50%. Sąd potwierdził sposób i prawidłowość obliczenia łącznej kwoty wydatków niekwalifikowalnych podlegającej zwrotowi uznając wyliczenia w tym zakresie za prawidłowe. Otwartą kwestią w sprawie w nawiązaniu do uprzednio zapadłego wyroku tut. Sądu z dnia 26 listopada 2024 r., sygn. akt: I SA/Rz 501/24, pozostaje możliwość powołania się przez skarżącą na regulacje z art. 5 ust. 1 i 2 specustawy. Zgodnie z tą regulacją w przypadku, gdy nieprawidłowość indywidualna jest bezpośrednim skutkiem wystąpienia COVID-19, a beneficjent wykaże, że pomimo dochowania należytej staranności nie był w stanie zapobiec wystąpieniu tej nieprawidłowości, korygowanie wydatków następuje przez pomniejszenie wydatków ujętych w deklaracji wydatków oraz we wniosku o płatność, przekazywanych do Komisji Europejskiej, o kwotę odpowiadającą oszacowanej wartości korekty finansowej wynikającej z tej nieprawidłowości (ust 1). W przypadku, o którym mowa w ust. 1, przepisów art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych nie stosuje się (ust. 2 ). Zastosowanie omawianego przepisu możliwe jest więc w sytuacji łącznego zaistnienia dwóch okoliczności: pierwszej - wskazującej na bezpośredni wpływ pandemii COVID-19 na zaistniałą nieprawidłowość oraz drugiej – dopełnienie przez beneficjenta aktów należytej staranności w celu zapobieżenia wystąpienia nieprawidłowości. Sąd uchylając poprzednie rozstrzygnięcie IZ wskazał, że organ nie dokonał kompleksowej i wszechstronnej oceny całokształtu okoliczności sprawy, we wzajemnym ich powiązaniu w kontekście spełnienia przez skarżącą przesłanek z art. 5 ust. 1 specustawy w szczególności co do rodzaju, czasu podejmowania i dostępności w czasie realizacji Projektu dodatkowych, niestandardowych działań zapobiegających wystąpieniu nieprawidłowości, czasu ich podjęcia koniecznych aby zapobiec wystąpieniu nieprawidłowości. Dokonując ponownej kontroli sądowej prawidłowości rozstrzygnięcia w powyższym zakresie ogólnie przypomnieć należy, że specustawa nie zwalnia beneficjenta z obowiązku dochowania należytej staranności w celu zapobieżenia negatywnym skutkom COVID-19 dla projektu dofinansowanego ze środków UE. Nie można zaniechać realizacji projektu w ogóle czy zarzucić podejmowania starań o osiągnięcie odpowiedniego poziomu wskaźników projektu i rezultatu wynikających z umowy o dofinasowanie a następnie próbować zwolnić się z odpowiedzialności za niedochowanie zobowiązań powołując się ogólnie na stan pandemii COVID-19. Za każdym razem należy wykazać i udokumentować, że próbowano przeciwdziałać negatywnym skutkom COVID-19 na realizację projektu, wykazano się odpowiednią elastycznością i dopasowaniem działań do zmieniających się realiów. Oznacza to, i tu należy zgodzić się z organami w niniejszej sprawie, że COVID-19 wymaga od beneficjentów realizujących unijne projekty szczególnie starannych działań dokumentujących ich rzetelność w celu przeciwdziałania negatywnym skutkom dla projektu. Brak takich działań, skutkujący nie osiągnięciem celów Projektu, powoduje, że Beneficjent zobowiązany jest zwrócić przyznane mu dofinasowanie lub odpowiednią jego część wraz z odsetkami. W ramach ponownego rozpoznania sprawy, zdaniem składu Sądu obecnie orzekającego, organy szczegółowo naświetliły okoliczności na tle których przyszło skarżącej realizować przedmiotowy projekt, podejmowane działania przez skarżącą oraz dokonały niezbędnych analiz i zestawień sugerowanych przez Sąd w wyroku uchylającym poprzednią decyzję IZ a odnoszących się do wpływu wprowadzonych w związku z pandemią obostrzeń i następnie ich poluzowań na poziom realizacji zakładanych wskaźników projektu. Nie można pominąć tak ogólnego spostrzeżenia w sprawie, zważywszy na rodzaj i charakter działań projektowych w niniejszej sprawie, że w czasie pandemii COVID-19 nie było - co do zasady - żadnych obostrzeń, które zabraniały czy ograniczały możliwość prowadzenia działalności polegającej na wypożyczaniu sprzętu rehabilitacyjnego. Organy w niniejszej sprawie przedstawiły kalendarium działań podejmowanych przez władze publiczne przeciwdziałających skutkom pandemii COVID-19 i dokonały zestawień obrazujących intensywność wypożyczeni sprzętu rehabilitacyjnego w okresach obowiązywania obostrzeń jak i w okresach ich poluzowywania. Co istotne organ nie przyjmuje już, że stan epidemii COVID-19 nie miał w ogóle wpływu na osiągnięcie omawianego wskaźnika rezultatu, lecz, że nie była to jedyna przyczyna takiego stanu rzeczy. Wskazać należy, że proces przystąpienia do realizacji Projektu w realiach sprawy był długotrwały a rozpoczęcie odsuwane w czasie, tak że skarżąca, która wszak była autorem projektu, miała czas na odpowiednie przygotowanie się do wdrożenia zaplanowanych działań w celu osiągnięcia założonych wskaźników, w szczególności w zakresie skutecznej rekrutacji uczestników do projektu od samego początku. Tymczasem organ celnie wskazuje, że pomimo, tego że wypożyczalnia sprzętu rozpoczęła funkcjonowanie pod koniec stycznia 2020 r. to w okresie dwóch miesięcy poprzedzających pandemię ( styczeń - luty 2020 r.) skarżąca pozyskała do Projektu zaledwie 1 uczestnika. W kolejnych dwóch miesiącach skarżąca pozyskała 4 uczestników, a w maju i czerwcu 2020 r. pomimo, że od 20 kwietnia 2020 r. rozpoczął się pierwszy etap znoszenia ograniczeń (w maju 2020 r. np. otwarto centra handlowe, biblioteki, muzea, galerie sztuki, hotele, placówki rehabilitacji leczniczej, żłobki i przedszkola) w miesiącach maj i czerwiec 2020 r. skarżąca pozyskała 8 uczestników. Zdaniem Sądu ten pierwszy okres 6 miesięcy realizacji obrazuje, że działania skarżącej były niewystarczające i winien jasno uzmysłowić, że należy podjąć nowe, odmienne od dotychczasowych działań w zakresie zachęty do uczestnictwa w projekcie, a takich skarżąca jak wykazał organ nie udokumentowała, nie wykazała się odpowiednią elastycznością. Organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji przedstawił szczegółową analizę sporządzonych przez siebie zestawień liczby zrekrutowanych uczestników, w relacji do okresów obowiązywania restrykcji jak i okresów wprowadzania ich poluzowań, w kolejnych okresach wzrostów i spadków zakażeń wirusem. Analizie poddała także liczbę dokonanych przez skarżącą wypożyczeń sprzętu dokonanych we wskazanych w decyzji okresach obostrzeń i ich poluzowania. Wynika z nich nieodparty wniosek, że spadek liczby pozyskiwanych uczestników nie zawsze pokrywał się z okresem poluzowania restrykcji albo też aby był on znaczący, a wręcz można stwierdzić, że przez znaczny okres realizacji Projektu , pokrywający się ze stanem pandemii, liczba rekrutacji utrzymywała się na zbliżonym poziomie. Największy wzrost liczby pozyskanych uczestników Projektu odnotowany został w końcowym okresie realizacji Projektu (czerwiec – lipiec 2022 r.) co wiąże się z czasem szczególnej intensyfikacji działań naprawczych, wszelako w ocenie Sądu spóźnionych. Organy zauważyły, że nawet gdyby skarżąca w dwóch pierwszych latach realizacji projektu (tj. latach 2020-2021) osiągała omawiany wskaźnik na poziomie na jakim osiągała go w ostatnim roku realizacji projektu (tj. w roku 2022 r.), to i tak w całym trzyletnim okresie realizacji Projektu nie osiągnęłaby go na założonym poziomie. Nawet po czwartej fali pandemii, tj. od kwietnia 2022 r., kiedy poziom osiągnięcia wskaźnika był najwyższy w całym trzyletnim okresie realizacji projektu, nie był on wystarczający do osiągnięcia założonego poziomu. Dokonana przez organ analiza w obszernym uzasadnieniu decyzji oraz wyciągnięte z niej wnioski pozwalają na postawienie tezy, że pandemii COVID-19 nie można uznać za jedyną przyczynę nieosiągnięcia przez skarżącą omawianego wskaźnika rezultatu, ponieważ nawet w okresie kiedy poziom osiągnięcia wskaźnika był najwyższy, nie był on wystarczający do zrealizowania założeń Projektu. Jak wykazały organy, aby osiągnąć wskaźnik na założonym poziomie skarżąca musiałaby w każdym miesiącu realizacji projektu pozyskiwać do niego średnio 22 uczestników. Tymczasem przeprowadzona analiza wskazuje, że tylko w 5 miesiącach (w tym jednym przypadającym na okres obowiązywania obostrzeń) realizacja projektu była wystarczająca, by pozwolić na osiągnięcie zakładanej wartości wskaźnika. W kontekście powyższego zgodzić się należy z organem odwoławczym, że nie można stwierdzić, aby wprowadzanie obostrzeń czy ich poluzowanie miało znaczący wpływ na ilość pozyskanych przez beneficjenta uczestników projektu. Pandemia COVID-19 jakkolwiek mogła mieć wpływ na realizację zakładanego poziomu spornego wskaźnika rezultatu, to jednak nie była to przyczyna wyłączna, a więc bezpośrednia w rozumieniu art. 5 ust 1 specustawy. Organy dokonały ponadto ustaleń w zakresie podjętych przez skarżącą działań zaradczych (naprawczych) mających pozwolić na osiągnięcie zakładanego poziomu omawianego wskaźnika pomimo wystąpienia obiektywnych przeszkód związanych ze stanem pandemii COVID-19 i dokonały ich następczej selekcji, które z nich stanowią środki przewidziane w dokumentacji aplikacyjnej, a które z nich mogą zostać uznane za środki zaradcze/ naprawcze. Dla ewentualnego zwolnienia się odpowiedzialności finansowej konieczne jest, aby beneficjent wykazał się odpowiednią co czasu i rodzaju podejmowanych środków zaradczych elastycznością i dopasował działania projektowe do zmieniających się realiów w jakich przyszło mu realizować Projekt. Zgodnie z sugestią Sądu organy poddały analizie te dodatkowe, niestandardowe formy działania, a te jak się okazało nie były odpowiednio intensywne, a poza tym spóźnione, bo podejmowane w końcowym okresie realizacji Projektu. Pomimo wezwań ze strony instytucji Pośredniczącej do wykazania takich działań skarżąca w zasadzie ograniczyła się do udokumentowania działań mających miejsce na długo po zdiagnozowaniu problemów z rekrutacją, a głównie w okresie ostatniego etapu trzyletniego okresu realizacji. Odnosi się to do reklamy w dzienniku [...] z dnia 06.10.2022 r., uruchomienia i obsługi kampanii reklamowej Google ADS począwszy od czerwca 2022 r., zawarcia w dniu 03.06.2022 r. umowy zlecenia nr 14/2022 na okres od 06.06.2022 r. do 31.08.2022 r. na wsparcie pracy fizjoterapeutów w rehabilitacji środowiskowej oraz pomoc i udzielanie porad pacjentom zleceniodawcy. Inne działania jak drukowanie ulotek, reklama na stronie internetowej, plakaty czy marketing szeptany jak trafnie zauważył organ ujęte były już we wniosku o dofinansowanie i stanowiły działania marketingowe związane z reklamą projektu. Celnie przy tym podkreśla organ odwoławczy, że wykonanie usług polegających na rozpowszechnieniu działalności wypożyczalni poprzez ulotki, plakaty oraz oklejenie samochodu, przewidziane w założeniach nastąpiło po blisko półtora roku funkcjonowania wypożyczalni, pomimo, ze od początku realizacji Projektu występowały problemy z rekrutacją uczestników projektu co sygnalizowano IP. Organ odniósł się też do ewentualnej przydatności w promocji Projektu w ramach współpracy z organizatorami Senioraliów [...] czy Dni Osiedla [......] w R., które to wydarzenia społeczno-kulturalne w okresie 2020-2022 w zasadzie się nie odbywały. Zdaniem Sądu w oparciu o przedstawione przez skarżącą dowody uprawniony jest wniosek, że podjęte przez nią działania naprawcze były spóźnione, bądź niewystarczająco intensywne i systematyczne (jednorazowe ogłoszenie w prasie lokalnej) w związku z czym nie można przyjąć, aby zachowała należytą staranność w realizacji Projektu. Nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym twierdzenie skarżącej, że podejmowała wszelkie dostępne jej środki, aby spełnić wymogi projektu, co jednak nie przyniosło oczekiwanych rezultatów, z uwagi na pandemię COVID-19. Odnosząc się do zarzutu skargi godzi się zauważyć, że jakkolwiek pozyskanie odpowiedniego zaświadczenia było w pewnej mierze utrudnione, to jednak nie było niemożliwe do przezwyciężenia, czemu dali wyraz nie tylko inni beneficjenci w ramach tego samego naboru, ale i sama skarżąca, która zdołała przecież osiągnąć znaczny poziom zakładanej wartości wskaźnika. Organ I instancji uzyskał informację [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, że w całym okresie trwania pandemii Covid-19 odbywały się porady lekarskie udzielane zarówno ambulatoryjnie w gabinecie, jak i w domu pacjenta w ramach podstawowej opieki zdrowotnej, w tym również porady lekarskie związane z wydaniem zaświadczenia osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji. Jak już odnotowano wyżej, w tym czasie nie było żadnych obostrzeń, które zabraniały lub ograniczały możliwość prowadzenia działalności polegającej na wypożyczaniu sprzętu rehabilitacyjnego. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej co do przeszkód w uzyskaniu stosownego zaświadczenia wymaganego dokumentacją konkursową, wskazać należy w ślad za organami, że zaświadczenie do skali Barthel zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 22 września 2015 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu świadczeń pielęgnacyjnych i opiekuńczych w ramach opieki długoterminowej (Dz.U. z 2019 r., poz.2064) wystawiają lekarz i/lub pielęgniarka, którzy pracują w przychodni POZ, szpitalu lub placówce opiekuńczej i aby otrzymać zaświadczenie nie jest wymagana wizyta u lekarza specjalisty. Dostęp do tych usług nie był w żaden sposób ograniczony. Organ w powyższym zakresie wyciągnął poprawne wnioski w oparciu o całokształt ujawnionych okoliczności sprawy, w zgodzie z zasadami logiki i wskazań doświadczenia życiowego i bynajmniej nie było potrzeby w tym zakresie posiłkować się opinią biegłego, co bezpodstawnie zarzuca skarżąca. To zatem nie ta trudność była bezpośrednią przyczyną braku realizacji zakładanych wskaźników, lecz jak słusznie przyjął organ odwoławczy brak dotarcia do świadomości grupy celowej przez brak odpowiednich działań promocyjnych i zachęty. Zdaniem Sądu organ odwoławczy wykazał dostatecznie, że podjęte przez skarżącą działania w celu uniknięcia powstania nieprawidłowości były niewystarczające i spóźnione. Nie można w związku z dokonanymi ustaleniami przyjąć, że skarżąca dochowała należytej staranności w realizacji zakładanego poziomu wskaźników projektu. Zatem w realiach sprawy do nieprawidłowości w uzyskaniu zakładanych w Projekcie wskaźników doprowadziło przede wszystkim postępowanie (zaniedbanie) samego beneficjenta, który nie podjął odpowiednich czynności, w odpowiednim czasie, aby założenia Projektu były realizowane z należytą starannością. Doszło zatem do powstania rzeczywistej szkody w budżecie, albowiem sfinansowano wydatki, które nie doprowadziły do uzyskania przyjętego w Projekcie wskaźnika rezultatu do osiągnięcia którego skarżąca zobowiązała się umową. Skonstatować należy, że organy w niniejszej sprawie dokonując powtórnej oceny przyczyn nieuzyskania zakładanego poziomu wskaźnika nr 2 usunęły wszystkie braki i mankamenty poprzedniej oceny w kontekście przede wszystkim możliwości powołania się przez skarżącą na przesłanki z art. 5 ust. 1 specustawy i obecnie nie ma podstaw już podstaw do jej zakwestionowania. Wnioski które wyciągnął organ odwoławczy respektują wskazania wiedzy oraz doświadczenia życiowego są logiczne i należycie uzasadnione. Nie można pominąć, że w innych projektach zakwalifikowanych do realizacji w ramach przedmiotowego konkursu nie odnotowano takiego negatywnego wpływu pandemii na osiągnięcie zakładanych wskaźników mimo, że zasady, warunki jak i czasokres realizacji Projektów był analogiczny, w tym takie same były grupa docelowa oraz wskaźniki obligatoryjne. Tymczasem organ odwoławczy wykazał stosownym zestawieniem, że w ramach tego samego naboru zrealizowanych zostało 12 projektów, z czego w 9 projektach, wskaźnik dotyczący liczby osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi w programie, został osiągnięty na poziomie założonym, bądź niewiele poniżej tego poziomu. Organ wykazał ponadto, że spośród wszystkich beneficjentów, którzy otrzymali wsparcie w ramach niniejszego konkursu 6 Beneficjentów osiągnęło analizowany wskaźnik (liczba osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym objętych usługami zdrowotnymi) na poziomie znacznie wyższym niż 100 %, przy czym wartość docelowa wskaźnika w niektórych przypadkach była znacznie wyższa niż wartość docelowa założona przez skarżącą. Ponadto obszar realizacji projektu skarżącej obejmował mieszkańców z R. i powiatu [...], co winno sprzyjać osiągnięciu zakładanego poziomu wskaźnika, jako, że był szerszy w odniesieniu do większości pozostałych uczestników konkursu. Powyższe dane rzeczywiście zdaniem Sądu tym bardziej przekonują o tym, że samej pandemii COVID-19 nie można uznać za jedyną i bezpośrednią przyczynę braku realizacji omawianego wskaźnika. Pomimo obiektywnie tych samych przeszkód i problemów utrudniających realizację projektu możliwe było osiągnięcie jego założeń, tj. pozyskanie odpowiedniej liczby osób zainteresowanych wypożyczeniem sprzętu rehabilitacyjnego, a tym samym osiągnięcie zakładanego wskaźnika. Godzi się ponadto zauważyć, że WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Rz 424/24 oddalił skargę innego uczestnika w/w naboru na decyzję IZ, uznając, że brak było w analogicznych okolicznościach sprawy podstaw do przyjęcia bezpośredniego związku pomiędzy brakiem realizacji wskaźnika rezultatu nr 2 a epidemią COVID-19. Podkreślenia w końcu wymaga, że przystąpienie do realizacji projektów finansowanych w ramach programów operacyjnych jest dobrowolne. Wiąże się jednak z szeregiem obowiązków wynikających z dysponowania środkami publicznymi, które beneficjent bierze na siebie z chwilą przystąpienia do umowy o dofinansowanie projektu. Dlatego też Sąd stoi na stanowisku, że skarżący ponosi pełną odpowiedzialność za realizację zaakceptowanego i finansowanego ze środków publicznych projektu, pod kątem zakładanych wskaźników. Zaznaczyć należy, że umowa o dofinansowanie jest przede wszystkim umową celową, tj. skarżący otrzymał środki na realizację konkretnego celu, a tylko w szczególnie wyjątkowych sytuacjach (specustawa), możliwe jest odstąpienie od egzekwowania przez Instytucję Pośredniczącą zwrotu środków w razie nie osiągnięcia tego celu. Takiej sytuacji skarżąca jednak nie zdołała wykazać w niniejszej sprawie. Z powyższych względów, Sąd skargę oddalił w myśl art. 151 p.p.s.a.