Sygnatura
I SA/Po 959/22
I SA/Po 959/22 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2023-04-25
Wynik
Uchylono zaskarżoną decyzję
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 25 kwietnia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rennert Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Asesor sądowy WSA Robert Talaga (spr.) Protokolant: starszy sekretarz sądowy Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi K. P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 26 września 2022 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 lutego 2022 r. nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł, z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości położonych w [...] przy ulicach [...] i [...], zapisanych w księgach wieczystych nr [...] i [...], stanowiących w dniu 04.11.2019 r. własność K. P., oznaczonych w ewidencji gruntów: obręb [...] arkusz mapy [...], działki nr [...], [...], [...] i [...], spowodowanego wybudowaniem drogi na ulicy [...] i [...] Organ uwzględnił, że zaświadczeniem z dnia 04 listopada 2019 r. nr [...] P. I. N. B. dla Miasta [...] potwierdził brak podstaw do sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy drogi na ulicach: [...], [...], [...], [...] została zrealizowana ze środków Miasta [...]. Ponadto w latach 2008-2018 istniało Stowarzyszenie na rzecz [...] w ulicy [...]. P. od właścicieli nieruchomości przy ul. [...], [...], [...], [...] i [...] środki, zostały wykorzystane do opracowania dokumentacji projektowej, która posłużyła do rozpoznania możliwości realizacyjnych i opracowania ostatecznego projektu. Z przedłożonych przez przewodniczącego Stowarzyszenia dokumentów wynikało, że właścicielka przedmiotowych nieruchomości opisanych na wstępie wniosła wkład w wysokości [...] zł na projekt drogowy i odwodnienie. W ramach zrealizowanej inwestycji na ulicach: [...], [...], [...], [...] i fragmencie [...] wybudowano jezdnie z kostki betonowej, zjazdy do posesji z kostki betonowej, progi zwalniające i kanalizację deszczową. W celu potwierdzenia charakteru zrealizowanej inwestycji Z. D. M. w [...] który jest zarządcą drogi, pismem z dnia 30 marca 2020 r. nr [...] poinformował ZGiKM [...], że przed 2019 r. na powyżej wymienionych ulicach, nie istniały drogi jako obiekty budowlane zrealizowane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, spełniające warunki, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Ulice: [...] [...], [...], [...] i [...] posiadały nawierzchnię gruntową. Właścicielce nieruchomości przy ul. [...] i [...] w P. zapewniono bezpośredni dostęp do wybudowanej drogi poprzez wjazdy i wejścia. Dowodem na potwierdzenie wzrostu wartości nieruchomości po wykonaniu budowy ulicy [...] i [...] były dwa operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego A. A. z dnia 15 listopada 2021 r. Rzeczoznawca ustalił, że łączna wartość nieruchomości przed budową dróg wynosiła [...] zł, natomiast po wybudowaniu dróg wynosiła [...] zł. Zatem wartość nieruchomości po wybudowaniu dróg wzrosła o kwotę [...]zł, czyli opłata adiacencka powinna wynieść [...] zł. Na poczet opłaty adiacenckiej zaliczono wartość świadczeń pieniężnych wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury. Po dokonaniu analizy nakładów na projekt budowy drogi z odwodnieniem, jako udział strony w kosztach budowy drogi i ich uwzględnieniu ([...] zł) ustalono, że opłata adiacencka wynosi [...] zł. Pismem z dnia 03 marca 2022 r. odwołanie złożył pełnomocnik K. P., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie sprawy dot. partycypacji finansowej odwołującej przy budowie urządzeń infrastruktury technicznej przy budowie urządzeń wodociągowych i kanalizacji. Ponadto naruszenie art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nie uznanie wkładu odwołującej w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Wskazując na powyższe wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Decyzją z dnia 26 września 2022 [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego operaty szacunkowe sporządzone zostały prawidłowo, przez odpowiednią osobę. Prawidłowo przedstawiony został sposób dokonania wyceny w podejściu porównawczym metodą korygowania ceny średniej. Biegły prawidłowo wziął do porównań przy tej metodzie kilkanaście transakcji (13- przy określeniu wartości nieruchomości przed wybudowaniem drogi, 11- przy określeniu wartości nieruchomości po wybudowaniu drogi). Biegły prawidłowo określił zakres i przedmiot wyceny. Rzeczoznawca przeprowadził analizę rynku nieruchomościami, dokonując obliczenia wartości nieruchomości przed budową drogi, jak i po jej wybudowaniu. W wycenie do porównań biegły wykorzystał transakcje z 2019 r. z rynku lokalnego (ulice m. [...]). Wartość obu nieruchomości określił biegły na dzień 04 listopada 2019 r. Rzeczoznawca w operatach szacunkowych z dnia 15 listopada 2021 r. ustalił, że łączna wartość nieruchomości przed budową dróg wynosiła [...] zł, natomiast po wybudowaniu dróg wynosiła [...] zł. Zatem wartość nieruchomości po wybudowaniu dróg wzrosła o kwotę [...]zł, czyli opłata adiacencka powinna wynieść [...] zł. Pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. zawiadomiono stronę o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się z operatem, z możliwością udostępnienia akt sprawy oraz rozłożenia opłaty na raty, informując, iż ma również możliwość wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w terminie 21 dni od dnia doręczenia nin. pisma. Przed wydaniem zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony pismem z dnia 05 stycznia 2022 r. stwierdził, że opłata adiacencka powinna być umniejszona o nakłady poniesione przez właścicielkę na rzecz poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Organ wyjaśnił, że wpłaty na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej dotyczą innych urządzeń infrastruktury, niż droga i nie mogą być wzięte do rozliczeń dotyczących budowy drogi. Pełnomocnik wniósł również o rozłożenie opłaty na raty na okres 10 lat, co zostało uwzględnione w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że koszty poniesione przez właścicielkę na inne urządzenia infrastruktury, nie wchodzące w skład drogi, jak sieć wodociągowa, czy kanalizacja sanitarna nie mogą być rozliczone w przedmiotowym postępowaniu, które tylko i wyłącznie dotyczy budowy drogi. Zatem nie zostały one odliczone od kwoty opłaty adiacenckiej. Argumenty zawarte w odwołaniu, nie dały możliwości organowi odwoławczemu do odstąpienia od ustalenia opłaty. Zatem właścicielkę przedmiotowych nieruchomości organ słusznie zobowiązał do zapłaty opłaty adiacenckiej. Pismem z dnia 10 listopada 2022 r. K. P. za pośrednictwem pełnomocnika wniosła do Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 września 2022 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i [...] Miejskiego [...] z dnia 11 lutego 2022 r. z dnia 11 lutego 2022 r. w sprawie ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości części nieruchomości położonych w P. przy ulicach [...] i [...] spowodowanego wybudowaniem dróg na tych ulicach. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła: 1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie wartości świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżącą na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...], a w szczególności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych; 2. naruszenie art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez jego nieprawidłowe zastosowaniu w odniesieniu do skarżącej i pominięcie części świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżącą na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...], a przez to ustalenie nieprawidłowej wysokości opłaty adiacenckiej. W konsekwencji strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją poprzedzającej, a nadto o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, a w tym wpisu od skargi, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona skarżąca przypomniała, że w roku 2008 powstało "Stowarzyszenie [...]". Podmiot ten zobowiązał się do przygotowania inwestycji odwodnienia i utwardzenia ulic. Stowarzyszenie to we własnym zakresie opracowało i fizycznie wykonało oświetlenie ulic oraz poczyniło określone działania mi. in. na ul. [...]. Z tytułu wykonywanych zadań i ponoszonych w związku z tym kosztów Stowarzyszenie nie obciążyło Miasta [...], czyli przygotowało nieodpłatnie szereg prac dla przygotowania inwestycji budowy dróg. Z przyczyny poniesienia przez skarżącą kosztów w kwocie [...]zł organy obu instancji uwzględniły ją i umniejszyły wyliczoną opłatę adiacencką o rzeczoną kwotę. Dla celów wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej - sieci wodociągowej i kanalizacji powstałe w tym celu Stowarzyszenie zwykłe "[...]" zawarło z Miastem [...] umowę nr [...] Przedmiot umowy Stowarzyszenia z Miastem [...] obejmował urządzenia infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższe okoliczności dotyczyły istotnego argumentu skarżącej, która wpłaciła na rzecz budowy sieci wodociągowej i kanalizacji - poprzez Stowarzyszenie - kwotę [...]zł tytułem: "udział własny w sieci wod-kan K. P. W.". Organy obu instancji powinny były szczegółowo wyjaśnić z jakich przyczyn i na jakiej podstawie prawnej odmawiają uznania wpłat na budowę sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej jako objętych dyspozycją art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Budowa urządzeń wodociągu i kanalizacji musiała ruszyć przed budową drogi, gdyż w innym przypadku pobudowanie niezbędnych urządzeń wiązałoby się z koniecznością demontażu nawierzchni ukończonej drogi, skoro urządzenie to miało być doprowadzone do wszystkich działek położonych wzdłuż ulicy [...]. W końcu listopada 2019 r. niezbędne prace zostały ukończone i przyjęte Miasto [...]. Ustalone zostały koszty poniesione przez Miasto (kanalizacja sanitarna) na kwotę [...]zł a koszty poniesione przez Stowarzyszenie na kwotę [...]zł. W odniesieniu do wodociągu koszty Miasta zamknęły się kwotą [...]zł a Stowarzyszenia [...] zł. Powyższe dokumenty potwierdzają wykonanie prac i wpłacone środki przez Stowarzyszenie w łącznej kwocie [...]zł. Odnośnie realizacji przedmiotowej umowy z M. P. inwestorami byli: K. P. W., W. N. z żoną M. , M. B. i A. L. w odniesieniu do działek będących ich własnością i położonych wzdłuż ulicy [...]. Skarżąca jako właścicielka działki nr [...] uczestniczyła w inwestycji doprowadzenia do wzniesienia na działce [...] budynku mieszkalnego - wody i kanalizacji. Skoro łączna kwota kosztów inwestycji infrastruktury technicznej wyniosła [...] zł to jej podział na 4 inwestorów ujawnia wkład finansowy skarżącej na kwotę [...]zł. Ta kwota [...]zł winna umniejszyć wyliczoną do zapłaty opłatę adiacenką, a skoro ją przewyższa, to skarżąca nie powinna zostać obciążona zapłatą opłaty adiacenckiej. W omawianej sprawie skoro skarżąca poniosła dla realizacji inwestycji określony koszt w kwocie [...]zł, to miała podstawy spodziewać się, że nie będzie obciążona opłatą adiacencką. Poza tym, skoro organy obu instancji zaliczyły na poczet opłaty adiacenckiej poniesione przez skarżącą koszty w kwocie [...]zł za pośrednictwem Stowarzyszenia [...], to również powinny zaliczyć koszt [...] zł poniesiony za pośrednictwem Stowarzyszenia zwykłego "[...]". Niewątpliwie organy obu instancji przy wydawaniu zaskarżonych decyzji zaniechały wszechstronnego wyjaśnienia sprawy w zakresie wartości świadczeń pieniężnych wniesionych przez skarżącą na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej na ul. [...], a w szczególności urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec skuteczności niektórych podnoszonych w niej zarzutów. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 344, dalej oznaczona jako u.g.n.). Przepisy tej ustawy zawierają materialnoprawną podstawę do nałożenia opłaty adiacenckiej, a nadto normują tryb wyliczenia tej opłaty. Oprócz przepisów, zawartych w u.g.n., w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma również rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109 ze zm., dalej: rozporządzenie). W myśl art. 4 ust. 11 u.g.n., przez opłatę adiacencką należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu U. E. lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, albo opłatę ustaloną w związku ze scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Tryb ustalania opłaty został szczegółowo unormowany w Dziale III, Rozdziale 7 u.g.n. – "Udział w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej". Jak stanowi art. 143 ust. 1 u.g.n., przepisy tego rozdziału stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu U. E. lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w planie miejscowym na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne. Przepis art. 92 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 143 ust. 2, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Zgodnie z art. 144 ust. 1 u.g.n., właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Na mocy art. 144 ust. 2, przepis ust. 1 stosuje się także do użytkowników wieczystych nieruchomości gruntowych, którzy na podstawie odrębnych przepisów nie mają obowiązku wnoszenia opłat rocznych za użytkowanie wieczyste lub wnieśli, za zgodą właściwego organu, jednorazowo opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 1 u.g.n.). Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 2 u.g.n.). Stosownie do art. 146 ust. 1 u.g.n., ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartości nieruchomości (art. 146 ust. 1a), zaś wysokość opłaty adiacenckiej wynosi nie więcej niż 50 % różnicy między wartością, jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały (art. 146 ust. 2). W myśl art. 146 ust. 3 u.g.n., wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 148 ust. 4 u.g.n. przy ustaleniu opłaty adiacenckiej, różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Powyższe przepisy wyznaczały w kontrolowanym postępowaniu zakres okoliczności faktycznych, które organy administracji publicznej winny były ustalić. Przy ich ustalaniu zastosowanie znaleźć powinny ogólne unormowania Kodeksu postępowania administracyjnego, odnoszące się do postępowania wyjaśniającego. Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. , rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). W ocenie Sądu organy administracji publicznej w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 148 ust. 4 u.g.n. Wskutek niewłaściwej interpretacji tego przepisu bezpodstawnie nie zastosowały go w niniejszej sprawie, nie poczyniły również wszystkich ustaleń niezbędnych do jej prawidłowego załatwienia. Jak już wyżej wskazano, art. 148 ust. 4 u.g.n. nakazuje pomniejszyć różnicę wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pojęcie nakładów na rzecz budowy poszczególnych urządzeń rozumieć należy szeroko. Przepis art. 148 ust. 4 u.g.n. nie oznacza, że odliczeniu podlegają wyłącznie nakłady poniesione w trakcie realizacji konkretnej inwestycji, zaś nakłady właściciela nieruchomości nie muszą być poniesione w określonym czasie, zbiegającym się z datą realizacji inwestycji (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 18 sierpnia 2011 roku, sygn. akt II SA/Bk 453/11, Lex Omega nr 1085785; wyrok WSA w Krakowie z 28 maja 2014 roku, sygn. akt II SA/Kr 479/14, LEX nr 1531425). Wobec tego uznać trzeba, że odliczeniu na podstawie art. 148 ust. 4 u.g.n. powinny podlegać wszystkie nakłady, jakie właściciel (użytkownik wieczysty) poniósł na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej. Nie ma przy tym znaczenia, czy chodzi o urządzenia, z których wykonaniem (podłączeniem do sieci) ma związek nałożenie opłaty adiacenckiej, czy też o takie, które nie miały nic wspólnego z wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu U. E. lub ze źródeł zagranicznych niepodlegających zwrotowi. Bez znaczenia jest również czas, w jakim właściciel (użytkownik wieczysty) poniósł nakłady na urządzenia. W myśl trafnych poglądów doktryny orzecznictwa rozliczeniu podlega wartość świadczeń wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w gotówce lub w naturze ( por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2003 r., II SA/Kr 2208/03, z glosą Chmielnicki P., Prz.Leg. 2005/1/145-152). W niniejszej sprawie K. P.–W. wskazała, że partycypowała w nakładach ponoszonych przez stowarzyszenie na rzecz przygotowania nieruchomości do wybudowania przedmiotowej drogi przy należących do niej nieruchomościach. Organ pierwszej instancji uznał jedynie część z nich. W odwołaniu podniesiono takie same okoliczności i argumenty, które następnie zostały przywołane w skardze. Organ odwoławczy nie odniósł się jednak wyczerpująco do podniesionych argumentów, koncentrując się przede wszystkim na prawidłowości całego postępowania, a w szczególności prawidłowości sporządzonych operatów szacunkowych, na podstawie których obliczona została oplata adiacencka. W odniesieniu do umniejszenia opłaty adiacenckiej o koszty poniesione przez właścicielkę na inne urządzenia infrastruktury, nie wchodzące w skład drogi, jak sieć wodociągowa, czy kanalizacja sanitarna, organ odwoławczy arbitralnie uznał, że nie mogą być one rozliczone w przedmiotowym postępowaniu, gdyż nie dotyczą budowy drogi. W świetle zaprezentowanego wyżej rozumienia art. 148 ust. 4 u.g.n. takie stanowisko nie może być uznane za prawidłowe. Urządzenia energii elektrycznej, gazowej oraz sieci wodnej, czy sanitarnej stanowiły urządzenia infrastruktury technicznej, zatem nakłady poniesione na ich wykonanie powinny zostać odliczone od wartości nieruchomości. Organ odwoławczy dokonując takiego odliczenia nie przeprowadził. Nie poczynił też ustaleń odnośnie wysokości tych nakładów. Tym samym naruszył zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle pominęło kwestię wykładni art. 148 ust. 4 u.g.n., nie odnosząc się wcale do stanowiska stron w tym zakresie i nie usuwając uchybień, popełnionych przez organ pierwszej instancji. Zasadne zatem było wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej. W tym zakresie zarzuty skargi okazały się uzasadnione. Rozpatrując sprawę ponownie, organ powinien zastosować się do zaprezentowanej w niniejszym orzeczeniu wykładni art. 148 ust. 4 u.g.n. i uwzględnić nakłady, poczynione na rzecz wszystkich urządzeń infrastruktury technicznej, związanych z przedmiotową nieruchomością. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a w punkcie II sentencji wyroku. uwzględniając: poniesiony przez skarżącą koszt wpisu od skargi (306 zł) oraz wynagrodzenie należne jego pełnomocnikowi zawodowemu ustalone według stawek minimalnych ([...] zł), zgodnie z § 2 pkt 4 w zw. z § 15 ust. 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2018 r., poz. 265), a także koszt opłaty skarbowej od złożonego do akt pełnomocnictwa (17 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 16 grudnia 2022
- Symbol z opisem
- 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
- Hasła tematyczne
- Nieruchomości
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Barbara Rennert /przewodniczący/ Izabela Kucznerowicz Robert Talaga /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
§ 2 pkt 4, § 15 ust. 1, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a · Dz.U. 2018 poz. 265
- Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.)
art. 4 ust. 11, art. 143 ust. 1-2, art. 144 ust. 1-2, art. 146 ust. 1, art. 148 ust. 4 · Dz.U. 2023 poz. 344
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 107 § 1, art. 77 § 1, art. 7 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c , art. 200 i 205 · Dz.U. 2023 poz. 259
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Wr 424/22 · 25 kwietnia 2023
II SA/Wr 424/22 - Postanowienie WSA we Wrocławiu z 2023-04-25
Sygnatura: II SA/Kr 1107/22 · 21 kwietnia 2023
II SA/Kr 1107/22 - Wyrok WSA w Krakowie z 2023-04-21
Sygnatura: II SA/Wr 880/22 · 20 kwietnia 2023
II SA/Wr 880/22 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2023-04-20
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny