I SA/Po 946/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 31sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi RK na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2013 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych, 3. oddalić wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego.

Skarżący RK pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję. Równocześnie złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest bez pracy, utrzymuje się z prac dorywczych, zbiera złom. Wnioskodawca podał, że mieszka z rodzicami, ojciec choruje, matka jest osobą niepełnosprawną. Skarżący podał, że jest zadłużony. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Mieszkanie, w którym meszka, należy do rodziców. Skarżący podał, że jego ojciec jest emerytem, matka jest na rencie. Wnioskodawca oświadczył, że z tytułu prac dorywczych i zbioru złomu uzyskuje dochód w wysokości [...] miesięcznie. Do pisma załączył kserokopie: dokumentów o stanie zdrowia, karty rejestracyjnej bezrobotnego, postanowień Komornika Sądowego z dnia [...] sygn. [...] o umorzeniu postępowań egzekucyjnych wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, którzy są osobami schorowanymi, niepełnosprawnymi, ojciec skarżącego otrzymuje emeryturę, matka rentę. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z prac dorywczych i ze zbierania złomu, z tego tytułu, jak oświadczył, uzyskuje [...] miesięcznie. Z załączonej przez skarżącego dokumentacji wynika, że wnioskodawca również choruje. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Skarżący nie posiada zatem środków na poniesienie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Jednocześnie zauważa się, że oddalono wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż ustanowienie radcy prawnego i doradcy podatkowego są alternatywnymi formami pomocy udzielanej w ramach prawa pomocy i nie jest konieczne ustanawianie dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację skarżącemu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.