I SA/Po 743/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 02 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi X. X. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r.; postanawia 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P..

Skarżąca pismem z 21 sierpnia 2018 r. wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję. W skardze wniesiono o udzielenie pomocy prawnej poprzez przyznanie obrońcy z urzędu oraz zwolnienie z kosztów sądowych. Następnie wnioskodawczyni przedłożyła sporządzony na urzędowym formularzu 12 września 2018 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając żądanie przyznania prawa pomocy skarżąca podniosła m.in., że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie ma środków na opłacenie radcy prawnego. W ocenie skarżącej fachowy pełnomocnik może pomóc w tak trudnej sprawie. Wnioskodawczyni wskazała również, że nie zna się na przepisach prawa. Skarżąca oświadczyła, że ma na utrzymaniu małoletniego syna. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: nieruchomość (dom) o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] zł, nieruchomość rolna o pow. [...] m2, na której znajduje się gazociąg o wartości ok. [...] zł oraz nieruchomość będąca nieużytkami na skarpie granicząca z rowem. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych jak również przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł. Na dochody wnioskodawczyni składa się: zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł, świadczenie "500+", oraz zasiłek dla samotnej matki w kwocie [...]zł. Zobowiązania skarżącej obejmują wydatki z tytułu: wody w kwocie [...]zł, kanalizacji [...] zł, prądu [...] zł oraz wydatki z tytułu telefonu w kwocie [...]zł. Zarządzeniem referendarza sądowego z 21 września 2018 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie wskazanych w tym zarządzeniu dokumentów oraz informacji. W odpowiedzi na powyższe zarządzenie w piśmie z 01 października 2018 r. skarżąca wyjaśniła m. in., że samotnie wychowuje syna oraz, że nie pozostaje w związku małżeńskim. Do omawianego pisma dołączono m. in.: - wydruk z systemu Urzędu Skarbowego, z którego wynika, że wnioskodawczyni w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2017 r. nie wykazała żadnego dochodu. Z wyjaśnień skarżącej wynika, że nie złożono deklaracji za 2016 r. z uwagi na brak dochodu; - zaświadczenie potwierdzające, że skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od 29 listopada 2017 r.; - kopie dokumentów potwierdzających wysokość wydatków z tytułu: telefonu ([...] zł), wody ([...] zł na kwartał), opłaty za gospodarowanie odpadami ([...] zł na dwa miesiące), energii elektrycznej ([...] zł), ścieków ([...] zł na kwartał); - odpis zupełny aktu urodzenia dziecka wnioskodawczyni; - decyzję Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...], nr [...] przyznającą skarżącej na okres od 01 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. zasiłek rodzinny na dziecko do lat 5 w kwocie [...]zł miesięcznie oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...]zł; - potwierdzenia transakcji z rachunków bankowych skarżącej w okresie od marca do września 2018 r.; - zestawienie transakcji na rachunku karty kredytowej skarżącej za okres od marca do września 2018 r., z którego wynika, że na koniec września 2018 r. skarżąca była zadłużona na kwotę [...]zł. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 – dalej w skrócie: "p.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w przytoczonym ostatnio przepisie zwrot "gdy wykaże" świadczy o tym, że ciężar wykazania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Strona, która chce skorzystać z prawa pomocy powinna podać we wniosku okoliczności wskazujące na brak środków wystarczających na pokrycie kosztów związanych z uczestnictwem w postępowaniu sądowym. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od zasady zgodnie z którą każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie. Wyjątkowy charakter przepisów regulujących przesłanki przyznawania prawa pomocy oznacza, że nie można ich interpretować według zasad wykładni rozszerzającej. Zwolnienie strony od kosztów sądowych jest bowiem przerzuceniem ciężaru ich ponoszenia na Skarb Państwa. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy stwierdzić, że dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informacje udzielone na wezwanie referendarza sądowego okazały się wystarczające dla wykazania przesłanek warunkujących przyznanie tego prawa. Z ustalonych w sprawie okoliczności wynika, że skarżąca będąca osobą bezrobotną samotnie wychowuje małoletniego syna. Wnioskodawczyni nie zadeklarowała żadnego dochodu do opodatkowania za 2017 r., deklaracja za 2016 r. nie została złożona z uwagi na brak dochodów. Dochody skarżącej obejmują zasiłek rodzinny w kwocie [...]zł, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...]zł oraz świadczenie "500+". Łączny dochód wynosi [...] zł. Wydatki skarżącej obejmują: wydatki z tytułu telefonu ([...] zł), wody ([...] zł na kwartał), opłaty za gospodarowanie odpadami ([...] zł na dwa miesiące), energii elektrycznej ([...] zł), ścieków ([...] zł na kwartał). Zestawienie powyższych faktów prowadzi do wniosku, że średnia miesięczna wydatków ze wskazanych powyżej tytułów wynosi [...] zł. Po pomniejszeniu dochodu skarżącej ([...] zł) o średnią wartość miesięcznych wydatków ([...] zł) do dyspozycji pozostaje średnio kwota [...]zł, z której skarżąca musi sfinansować swoje potrzeby życiowe jak również potrzeby jej małoletniego dziecka. Trudna sytuacja wnioskodawczyni znajduje dobitne potwierdzenie w decyzji Miasta i Gminy S. z [...], nr [...] przyznającej skarżącej zasiłek rodzinny na dziecko do lat 5 oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Z przedłożonych dokumentów oraz wyjaśnień skarżącej wynika, że nie osiągnęła ona zarówno w 2017 jak i 2016 r. żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu. Wnioskodawczyni od 29 listopada 2017 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Skarżąca poza nieruchomością zabudowaną domem nie dysponuje również wartościowym majątkiem, który mógłby stanowić realne źródło finansowania kosztów związanych z niniejszą sprawą. Zestawienie opisanych powyżej okoliczności prowadzi do wniosku, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.