I SA/Po 621/26

Dnia 24 czerwca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2026 roku sprawy ze skargi I. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 28 stycznia 2026 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej oddala skargę.

I SA/Po 621/26 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 28 stycznia 2026 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z 8 grudnia 2025 r. nr [...], wydaną w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 10 listopada 2025 r. do Biura Powiatowego w K. wpłynął wniosek I. W. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, wraz z załącznikami. Po rozpatrzeniu wniosku w dniu 8 grudnia 2025 r. Kierownik BP ARiMR wydał ww. decyzję na mocy, której przyznał skarżącemu pomoc w części, w wysokości 14.784, 00 zł stanowiącej równowartość 3 493,40 euro. Po rozpatrzeniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z 28 stycznia 2026 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał , że z treści dołączonego do wniosku protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym wynika, ze niekorzystne zjawisko atmosferyczne – grad wystąpiło w dniu 21 maja 2025 r. Natomiast dołączona do wniosku polisa ubezpieczeniowa dotycząca upraw z roku gospodarczego 2025 dotyczy okresu ubezpieczenia od dnia 25 maja 2025 r. do dnia 15 listopada 2025 r., czyli nie obowiązywała w dniu wystąpienia szkody. I. W. dostarczył dwie polisy: nr [...], w której ubezpieczenie kończy się 15 listopada 2024 r. , zatem nie obejmuje okresu wystąpienia szkody oraz polisę nr [...] , zgodnie z którą ubezpieczenie, jak wskazano wyżej obejmuje okres od dnia 25 maja 2025 r. do dnia 15 listopada 2025 r. Zatem, na dzień wystąpienia szkody uprawy nie były ubezpieczone. Jak wskazał organ, §13 zzzi ust 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,( Dz.U. 2015 , poz. 187 ze zm.) jednoznacznie wskazuje , że pomoc pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu powstania szkód, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym nie było ubezpieczone, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 3. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podniósł, że Odwołujący nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających ubezpieczenie 50% upraw w swoim gospodarstwie rolnym z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, na dzień powstania szkody. I. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, w której domagając się uchylenia obu wskazanych wyżej decyzji zarzucił naruszenie: 1. Obrazę przepisu art. §13 zzzi ust 16 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w związku z brzmieniem Ogólnych Warunków Ubezpieczenia upraw Rolnych, w wersji obowiązującej do dnia 2 stycznia 2025 r. w szczególności w zakresie w jakim nie uwzględniono faktu, że cześć gospodarstwa rolnego była objęta ochrona ubezpieczeniową już od 1 grudnia 2024 r. , a zatem ziściły się przesłanki do przyznania pełnej płatności. 2.Błąd w zakresie ustaleń formalnych poprzez mylne porównanie znaczeń "nie było ubezpieczone" oraz " nie było objęte ochroną" mimo, że w tej konkretnej sprawie i tego rodzaju ubezpieczeniu oznaczają one zupełnie co innego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ wyjaśnił, że faktycznie K. W. ma ubezpieczone uprawy ozime o areale 2,25 ha, co zdecydowanie nie stanowi 50 % upraw na gruntach ornych, które wynoszą trochę ponad 20,00 ha. Jednak przedmiotowa sprawa dotyczy I. W., gdzie nie ma żadnych ozimin na polisie nr [...], przytoczony przez skarżącego wyrok dotyczy innego brzmienia przepisów i nie jest tożsamy z przedmiotowym postępowaniem. W przedmiotowym działaniu przepis, iż na dzień wystąpienia szkody uprawy muszą być ubezpieczone, a nie podpisana umowa ubezpieczenia, jest zamierzony i jednoznacznie brzmiący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z 28 stycznia 2026 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z 8 grudnia 2025 r. wydaną w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu. W przedmiotowej sprawie skarżący wnosił o przyznanie pomocy w związku z powstaniem w jego gospodarstwie szkód w uprawach rolnych spowodowanych wystąpieniem w dniu 21 maja 2025 r. gradu. Jak wynika z ustaleń i oceny organów, przyczyną przyznania skarżącemu pomocy finansowej w części, było to, że w dniu powstania szkód, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym nie było ubezpieczone, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust 1 pkt 3, co stanowi istotę sporu. Zasady udzielania żądanej przez skarżącego pomocy uregulowano w przepisach § 13zzzi ust. 1-17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa,( Dz.U. 2015 , poz. 187 ze zm.) Zgodnie z § 13zzzi ust. 1 rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu: 1) któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) który jest mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika I do rozporządzenia 2022/2472; 3) w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2025 r. przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i które wynoszą powyżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym z 3 ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z 3 lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły te szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji roślinnej. Przepis § 13 zzzi ust. 1 rozporządzenia wskazuje warunki, jakie musi spełnić producent rolny, by możliwe było przyznanie mu pomocy na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi. Wśród tych warunków wymienione zostało powstanie szkód w gospodarstwie rolnym spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych. Szkody te mają być szkodami w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Powinny także powstać na powierzchni uprawy i objąć co najmniej 30% danej uprawy. Pomoc, o której mowa w ust. 1, jest przyznawana w drodze decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego złożony od dnia 27 października do dnia 15 listopada 2025 r. na formularzu opracowanym przez Agencję i udostępnionym na jej stronie internetowej. Stosownie do § 13 zzzi ust. 8 rozporządzenia, do wniosku o przyznanie pomocy dołącza się: 1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8, zawiera: a) informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, b) potwierdzenie wystąpienia szkód, o których mowa w lit. a, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce ich wystąpienia, a w przypadku gdy gospodarstwo rolne jest położone na obszarze co najmniej dwóch województw, w których wystąpiły te szkody, przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce położenia największej części tego gospodarstwa - przez sporządzenie na tym protokole adnotacji o potwierdzeniu wystąpienia tych szkód; 2) kopię polisy ubezpieczeniowej potwierdzającej zawarcie umowy ubezpieczenia upraw rolnych. Wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się, jako iloczyn powierzchni uprawy, na której zgodnie z protokołem oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5, powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych, powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, i stawki pomocy. Stawka pomocy, o której mowa w ust. 1, wynosi: 1) 3000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 70 % plonu; 2) 2000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 50 % i mniej niż 70 % plonu; 3) 2000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem drzew i krzewów owocowych, truskawek i warzyw, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 70 % plonu; 4) 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem powodzi, gradu, deszczu nawalnego lub huraganu w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 50 % plonu; 5) 1000 zł na 1 ha powierzchni upraw rolnych, z wyłączeniem drzew i krzewów owocowych, truskawek i warzyw, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem przymrozków wiosennych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich w wysokości co najmniej 30 % i mniej niż 70 % plonu. W przypadku, gdy łączna wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, oraz pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów wraz z odszkodowaniem z zakładu ubezpieczeń przekraczałaby kwotę, o której mowa w ust. 13, pomocy, o której mowa w ust. 1, udziela się w wysokości stanowiącej różnicę między kwotą obliczoną zgodnie z ust. 13, a wysokością pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań. Pomoc, o której mowa w ust. 1, nie przysługuje, jeżeli łączna kwota pomocy otrzymanej na podstawie odrębnych przepisów i otrzymanych odszkodowań przekracza kwotę, o której mowa w ust. 13. Zgodnie natomiast z § 13 zzzi ust. 16 rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Powołany ww. przepis § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, odwołuje się również do przepisów ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Stosownie do tej regulacji Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Ustawodawca w art. 3 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych zdefiniował pojęcia szkód spowodowanych przez huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, obsunięcie się ziemi, lawinę, suszę, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne oraz ubój z konieczności. Co należy podkreślić, podstawę do przyznania pomocy z tytułu szkód powstałych w uprawach rolnych stanowiły w niniejszym przypadku wskazane wyżej przepisy rozporządzenia, w szczególności § 13zzzi ust. 1-17 tego aktu. to w tym przepisie sformułowane zostały, w sposób wyczerpujący, warunki uzyskania tego rodzaju pomocy przez producenta rolnego, a także jej wysokość i tryb przyznawania. Jak słusznie wskazał organ, to w tych przepisie sformułowane zostały, w sposób wyczerpujący, warunki, jakie muszą być spełnione przez producentów rolnych ubiegających się o pomoc, nie pozostawiając organom ARiMR swobody decyzyjnej, co do rozstrzygania spraw wnioskodawców, którzy tych warunków nie spełniają. Treść przepisu § 13 zzzi ust. 16 rozporządzenia nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż wynika z niego wprost, że pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Skarżący dostarczył dwie polisy: nr [...], w której ubezpieczenie kończy się 15 listopada 2024 r. , zatem nie obejmuje okresu wystąpienia szkody oraz polisę nr [...] , zgodnie z którą ubezpieczenie, obejmuje okres od dnia 25 maja 2025 r. do dnia 15 listopada 2025 r. Niekorzystne zjawisko atmosferyczne – grad , które spowodowało wystąpienie szkód w gospodarstwie rolnym, miało miejsce w dniu 21 maja 2025 r., co nie było sporne w przedmiotowej sprawie. Decydujące znaczenie ma data, od której rozpoczął się okres ubezpieczenia, czyli data, od której ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność za zadania objęte umową, w tym przypadku 25 maja 2025 r., a nie sama data zawarcia umowy, tak jak podnosi skarżący. Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu, że skarżący posiadał minimalny zakres ubezpieczenia nie pozwalający organowi na obniżenie wypłaty przyznanej pomocy, organ wyjaśnił, że faktycznie K. W. ma ubezpieczone uprawy ozime o areale 2,25 ha, co zdecydowanie nie stanowi 50 % upraw na gruntach ornych, które wynoszą trochę ponad 20,00 ha. Jednak przedmiotowa sprawa dotyczy I. W., gdzie nie ma żadnych ozimin na polisie nr [...]. Niewątpliwie zatem, w dniu wystąpienia szkód , wymóg ubezpieczenia 50% powierzchni upraw wynikający z ww. przepisu rozporządzenia nie został przez skarżącego spełniony, co uzasadniało pomniejszenie przyznanej skarżącemu pomocy. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę