I SA/Po 512/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: oddalić wniosek.

Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Wysokość kapitału zakładowego wynosi: [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi: [...] zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu to: [...] zł. Skarżąca podała, że stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi na rachunku prowadzonym w [...]:[...]zł, a na rachunku bankowym w [...]:[...] zł. Do wniosku załączyła bilans i rachunek zysków i strat za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] grudnia 2012 r. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. oddalił wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wśród powodów postanowienia podał, że wysokość kapitału zakładowego spółki, wartość środków trwałych, stan rachunków bankowych wynikający ze złożonych wyciągów nie dają podstaw do przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca spółka złożyła sprzeciw, w którym ponownie wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując że jej sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie opłaty od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z uzasadnienia wniosku oraz informacji przesłanych do sądu bezsprzecznie wynika, że spółka , że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, a wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi: [...] zł, natomiast stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi na rachunku prowadzonym w [...]:[...]zł, na rachunku bankowym w [...]:[...] zł. Skarżąca podała także, że strata za ostatni rok obrotowy według bilansu to: [...] zł. W ocenie sądu powyższe fakty wskazują, że spółka posiada znaczny majątek oraz prowadzi działalność w zakresie znacznie przekraczającym kwotę opłaty sądowej. W sytuacji, gdy spółka posiada majątek, nabywa towary i usługi o znacznej wartości, ponosi koszty zarządzania oraz na bieżąco reguluje swoje zobowiązania cywilnoprawne, nie znajduje uzasadnienia wniosek spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd stwierdza, że w kwestii straty w działalności gospodarczej, w orzecznictwie sądowym przyjął się pogląd, że strata w działalności gospodarczej jest wynikiem bilansowym kosztów nad przychodami, co prowadzi do braku dochodu, jako podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym. Strata nie uzasadnia zatem potrzeby kredytowania skarżącej spółce należnych opłat sądowych, związanych z wniesioną przez niego skargą. Spółka, jako osoba prawna obowiązana jest do wykazania również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (tak: postanowienia NSA: z 1 kwietnia 2008 r., II OZ 266/08; z 4 kwietnia 2008 r., I GZ 62/08; z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 123/12 – dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Istnieje możliwość pozyskania przez spółkę przez zobowiązanie wspólników do dopłat (art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Taka opłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, która może być wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2012 r., II FZ 796/11; postanowienie z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 12/12 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W opinii sądu spółka nie wykazała, by podjęła niezbędne kroki w celu zdobycia funduszy na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem. Reasumując sąd stwierdza, że skarżąca spółka nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść nawet częściowo kosztów postępowania. Z powołanego wyżej art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Dlatego sąd na podstawie art. 245 § 1 i § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.