I SA/Po 485/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi KS na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty rocznej za 2009 rok wraz z odsetkami z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Skarżąca KS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie posiada możliwości uregulowania opłaty sądowej z uwagi na niskie dochody. Wnioskodawczyni wskazała, że na [...] córki otrzymuje zasiłek 500+, który całkowicie pokrywa wydatki stałe i okresowe na potrzeby dzieci. Wnioskodawczyni podała, że posiada zadłużenie w ZUS, które spłaca na podstawie ugody w ratach po [...] miesięcznie, całość zadłużenia wynosi ok. [...]. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i z małoletnimi córkami. Wnioskodawczyni we współwłasności z mężem posiada działkę o pow. [...] m2 o wartości ok. [...] i dom, szacunkowa wartość nieruchomości ok. [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, małżonek nie posiada żadnych aktywów majątkowych. Skarżąca podała, że otrzymuje zasiłek wychowawczy w wysokości [...], małżonek otrzymuje z tytułu umowy o pracę dochód netto w wysokości [...]. Wnioskodawczyni podała, że zobowiązania i stałe opłaty kształtują się następująco: [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i [...] małoletnimi córkami. Skarżąca otrzymuje zasiłek wychowawczy oraz świadczenie 500+ na [...] córki, mąż z tytułu wynagrodzenia za pracę otrzymuje [...]. Z oświadczeń skarżącej wynika, że uzyskiwane środki w całości przeznaczają na utrzymanie siebie i dzieci. Skarżąca wykazała zatem, że nie posiada środków pieniężnych na uiszczenie kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] tytułem wpisu sądowego od skargi. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.