I SA/Po 463/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 13 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 rok postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Skarżący M. K., reprezentowany przez doradcę podatkowego, pismem z 30 maja 2022 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Odrębnym pismem z 30 maja 2022 r. skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje istotne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. W argumentacji wniosku skarżący wskazał, że za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawiają następujące okoliczności: 1. sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego (wraz z partnerką posiada dwójkę małych dzieci: 4-letnie i 2-letnie. Obecnie partnerka skarżącego jest w ciąży; partnerka skarżącego jest zatrudniona na podstawie umowy o pracę i z tego tytułu otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...]zł netto. Na skarżącym ciąży wyłączny obowiązek generowania dochodu i zapewnienia bytu rodzinie. Skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął w 2021 r. dochód w wysokości [...] zł, a w okresie od stycznia do kwietnia 2022 r. w wysokości [...] zł. Na rachunku bankowym posiada środki w wysokości [...] zł. Zatrudnia 9 pracowników), 2. brak dochodu na transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, która spowodowała wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2016 r. w kwocie [...]zł, 3. konieczność poszukiwania zewnętrznych źródeł finansowania, w postaci oprocentowanych kredytów, 4. ryzyko zakończenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej na skutek braku płynności finansowej, konieczności sprzedaży aktywów oraz utraty kontrahentów. Skarżący podkreślił, że jego dochody z działalności gospodarczej nie są regularne i są uzależnione od: popytu w danym okresie na świadczone przez niego usługi, a także od okresu wykonywania określonych usług. Ponadto na nieregularny charakter osiąganych przez skarżącego dochodów ma wpływ obecna sytuacja rynkowa i pogarszające się warunki ekonomiczne, problemy z terminowym regulowaniem zobowiązań przez zleceniodawców, które mogą następnie wpłynąć na obniżenie wysokości uzyskiwanych przez skarżącego bieżących przychodów, z jednoczesną koniecznością ponoszenia kosztów stałych. Skarżący zaznaczył, że jest obciążony obowiązkiem poniesienia nakładów koniecznych m.in. na materiały na budowę sieci energetycznych i światłowodowych, a dopiero w późniejszych okresach może uzyskać spłatę należności z tytułu świadczonych przez siebie usług. Skarżący wskazał, że aktualnie nie dysponuje środkami niezbędnymi do zapłaty podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji. Konieczność zapłaty zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł w sposób istotny wpłynie na jego sytuację finansową i zagrozi utrzymaniu płynności finansowej, a w skrajnym przypadku może nawet spowodować zakończenie prowadzonej działalności gospodarczej. W konsekwencji, skarżący nie będzie wstanie zapewnić stosownych dochodów, aby utrzymać swoją rodzinę i wypłacać należne wynagrodzenia 9 pracownikom. Skarżący załączył do wniosku dokumenty potwierdzające wysokość osiąganych dochodów, stan rachunku bankowego, ilości zatrudnianych pracowników, umowę o pracę jego partnerki, akty urodzenia dzieci. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - w skrócie: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość. Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżący ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA w Warszawie z 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, wszystkie orzeczenie powołane w niniejszym postanowieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Przez "znaczną szkodę" należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei "trudne do odwrócenia skutki" to takie skutki prawne lub faktyczne, które powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06). Badając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd rozważył wszelkie okoliczności sprawy, mając przede wszystkim na uwadze cel instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, mianowicie tymczasowe wstrzymanie działań m.in. egzekucyjnych organu administracji, do czasu wydania przez sąd administracyjny wyroku w sprawie. Sąd uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, albowiem wykonanie decyzji zobowiązującej skarżącego do zapłaty zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji, na obecnym etapie, może spowodować istotny ubytek w majątku skarżącego, który może być równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd uwzględnił argumentację skarżącego, że wykonanie zaskarżonego aktu w drodze egzekucji administracyjnej może spowodować trudne do odwrócenia skutki, które w skrajnym przypadku mogą doprowadzić do zakończenia prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, co będzie oznaczać, że skarżący nie będzie wstanie zapewnić stosownych dochodów do utrzymania rodziny i będzie zmuszony zwolnić zatrudnionych 9 pracowników. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że skarżący uprawdopodobnił, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji może spowodować trudne do odwrócenia skutki, co świadczy o wystąpieniu przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na marginesie należy podkreślić, że postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest wyłącznie rozstrzygnięciem tymczasowym. Postanowienie tego rodzaju ma charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się, zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a., z chwilą wydania przez Sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.