I SA/Po 422/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 03 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi MK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia w 50% zaległości w podatku od spadków i darowizn oraz odmowy umorzenia 50% zaległości ww. podatku postanawia: oddalić wniosek.

Skarżący MK wnioskiem z dnia[...] wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jego stan zdrowia pogarsza się, jest inwalidą. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje z innymi osobami we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca korzysta z pomocy opieki społecznej i otrzymuje zasiłek w wysokości [...]. Zgodnie z art. 243 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania, a przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne. W świetle art. 244 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 244 § 2 P.p.s.a. ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. W tym miejscu zauważyć należy, że żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezzasadne, gdy strona postępowania nie jest zobowiązana do uiszczenia jakichkolwiek opłat lub wydatków. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 4 P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Natomiast stosownie do art. 241 P.p.s.a. zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w przepisie prawa lub w postanowieniu sądu administracyjnego bez określenia zakresu tego zwolnienia - oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. Z akt sprawy wynika, że referendarz sądowy postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] w sprawie ze skargi MK na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie umorzenia w 50% zaległości w podatku od spadków i darowizn oraz odmowy umorzenia 50% zaległości ww. podatku zwolnił skarżącego M K od kosztów sądowych, ustanowił dla niego radcę prawnego, oddalił wniosek o ustanowienie adwokata, oddalił wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego. Skarżący nie wniósł na to postanowienie sprzeciwu, również prawo pomocy nie zostało cofnięte przez Sąd. Wobec powyższego stwierdzić należy, że wnioskodawca na obecnym etapie postępowania nie ma już obowiązku uiszczania kosztów sądowych i wobec tego wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu. Należy również oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata i ustanowienie doradcy podatkowego, gdyż dla skarżącego w niniejszej sprawie w postanowieniu z dnia [...] ustanowiono radcę prawnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że strona, dla której ustanowiono pełnomocnika z urzędu, nie może się skutecznie domagać od sądu ustanowienia kolejnego pełnomocnika (nawet w przypadku wypowiedzenia pełnomocnictwa), ponieważ jej prawo w tym zakresie zostało skonsumowane (por. B. Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego, LexisNexis Warszawa 2008, s. 466). Strona nie może więc domagać się skutecznie ustanowienia przez sąd kolejnego pełnomocnika, zarówno z tej samej, jak i z innej korporacji. W każdym bowiem przypadku strona na podstawie prawomocnego postanowienia sądu (referendarza sądowego) uzyskała już prawo korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego na podstawie art. 239 pkt 4, art. 241, art. 243 § 1 i 2, art. 244 § 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji