I SA/Po 387/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zajętych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wobec X. S.A. w upadłości układowej postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], nr [...], uchylające w całości postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...], nr [...], i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji składników majątkowych zajętych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec X. S.A. w upadłości układowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o odrzucenie skargi ze względu na niedopuszczalność jej wniesienia. Organ odwoławczy wskazał bowiem, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. nie ma legitymacji prawnej do wniesienia skargi w sprawie, która dotyczy postanowienia wydanego przez ten organ w I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei przepis art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga, że w badanej sprawie stroną skarżącą jest jednocześnie organ egzekucyjny, który wydał postanowienie w I instancji, uchylone następnie przez organ odwoławczy. W judykaturze utrwalone jest stanowisko, zgodnie z którym jednostka samorządu terytorialnego nie jest podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego w sytuacji, gdy organowi tej jednostki powierzono właściwość do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów NSA z 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03 (publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że: "Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Przyznanie zatem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu, nie jest również podmiotem uprawnionym do zaskarżania decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego ani też legitymowanym do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego". Wprawdzie powołany wyżej pogląd dotyczy skarg wnoszonych przez organy samorządu terytorialnego, jednak z uwagi na analogię do stanu faktycznego, jest w pełni aktualny w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych pełni funkcję organu egzekucyjnego i jako organ I instancji jest właściwy do orzekania w sprawie indywidualnej. Powyższe całkowicie wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania sądowoadministracyjnego. Fakt niezgadzania się z rozstrzygnięciem organu wyższego stopnia przez organ niższego stopnia nie daje temu ostatniemu uprawnienia do występowania na drogę sądowoadministracyjną. Zgodnie ze wskazanym wyżej stanowiskiem nie można bowiem przyjąć, że Dyrektor Oddziału ZUS może zajmować w przedmiotowym postępowaniu różną pozycję - raz organu wydającego zaskarżone postanowienie w I instancji, innym razem zaś strony postępowania. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona przez podmiot niemający legitymacji do jej złożenia, a to oznacza, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.