I SA/Po 353/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi HW na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości z tytułu III raty za 2017 r. postanawia: 1. zwolnić HW od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla HW radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Skarżący HW pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie otrzymał pomocy ze strony urzędów, do których się zwracał, a jest osobą niepełnosprawną. Wcześniej ciężko pracował, co spowodowało problemy ze zdrowiem. Wnioskodawca podał, ze dom, w którym mieszka wymaga remontów, chciałby ocieplić chociaż jeden pokój. Skarżący podał, że powinien podłączyć się do kanalizacji do studzienki zbiorczej. Wnioskodawca wskazał, że nie ogrzewał domu, chciałby zgromadzić opał na zimę, żeby nie marznąć. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie może liczyć na pomoc rodziców, ponieważ mają około [...] lat, są po operacjach i sami potrzebują wsparcia. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, posiada dom o pow. [...] m2 o wartości [...], nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący podał, że dochód jego z tytułu renty i dodatku pielęgnacyjnego wynosi [...]. Wnioskodawca podał, że ponosi opłaty za media, ubezpieczenie domu, koszty remontu domu i inne wydatki. Skarżący wyjaśnił, że nie zaciągnie kredytu, ponieważ kiedyś miał dużą pożyczkę na dom, spłacił ją, ale wiele go to kosztowało, przypłacił to zdrowiem, obecnie nie byłby w stanie spłacać rat kredytu. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego radcy prawnego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą samotną, choruje, otrzymuje rentę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym w kwocie netto [...], którą w całości przeznacza na miesięczne utrzymanie. Z oświadczeń skarżącego wynika zatem, że nie ma on środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.