Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Po 347/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 6 sierpnia 2026 r., I SA/Po 347/26 – podatki od nieruchomości

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
6 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 6 sierpnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Michał Ilski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia 09 października 2025 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 1.053 zł (słownie: jeden tysiąc pięćdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wójt Gminy P. decyzją z 09 października 2025 r., nr [...] ustalił D. W. (dalej zwanej również skarżącą), M. W. oraz N. M. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. na kwotę 3.382,00 zł. Za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto budynki pozostałe o pow. 388,98 m2 jak również grunty pozostałe o łącznej pow. 880 m2 mieszczące się przy ul. [...] w W.. Za przedmiot opodatkowania podatkiem leśnym przyjęto lasy o pow. 0,3096 ha. Wójt w uzasadnieniu swojej decyzji szczegółowo przedstawił przebieg postępowania w sprawie z uwzględnieniem jego uprzedniej decyzji z 5 lutego 2020 r., nr [...] jak i stwierdzającej jej nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 23 sierpnia 2024 r., nr [...] Ustalono, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 28 września 2023 r., I Ns [...] spadek po M. W. został nabyty przez skarżącą w [...] części, M. C. W. w [...] części oraz przez N. S. M. w [...] części. Uznano, że nieruchomość w W. podlega opodatkowaniu w zakresie: 1) podatku od nieruchomości - działka [...] sklasyfikowana jako [...] o powierzchni 0,0450 ha, działka [...] sklasyfikowana jako [...] o powierzchni 0,0430 ha oraz budynek letniskowy. 2) podatku leśnego - działka nr [...] sklasyfikowana jako [...] o powierzchni 0,1400 ha, działka nr [...] sklasyfikowana jako [...] o powierzchni 0,0600 ha oraz działka nr [...] sklasyfikowana jako [...] o powierzchni 0,1096 ha. W zakresie podatku rolnego ustalono, że podatnicy są współwłaścicielami działki nr [...] sklasyfikowanej jako [...] o powierzchni 0,0150 ha, działki nr [...] sklasyfikowanej jako [...] o powierzchni 0,0226 ha i działki nr [...] sklasyfikowanej jako [...] o powierzchni 0,0305 ha, które są zwolnione z podatku rolnego. W ocenie Wójta dokumenty urzędowe będące w jego posiadaniu jednoznacznie wskazują, że opodatkowany budynek stanowi budynek letniskowy. W tym kontekście odwołano się do decyzji Starosty [...] z 08 maja 2000 r., nr [...] dotyczącej pozwolenia na budowę budynku letniskowego oraz do zaświadczenia Powiatowego Inspektowa Nadzoru Budowlanego z 10 lutego 2006 r., nr [...] o zakończeniu budowy budynku letniskowego. Budynek letniskowy o powierzchni 536,60 m2 został wykazany w informacji złożonej Wójtowi 16 kwietnia 2010 r. jako budynek pozostały, natomiast dnia 30 kwietnia 2023 r. i 17 lipca 2023 r. zostały złożone informacje, w których wykazano pomniejszoną powierzchnię użytkową budynku letniskowego (388,98 m2) w nieodpowiedniej rubryce jako budynek mieszkalny. Powierzchnia użytkowa budynku została pomniejszona, ponieważ w pierwszej składanej informacji przy pomiarze budynku nie uwzględniono wysokości kondygnacji. Wójt odwołał się do postanowień art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 725 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.g.k.). Za wiarygodne i niebudzące wątpliwości uznano zmiany zawarte w informacji z 30 kwietnia 2023 r. i 17 listopada 2023 r. jednak wyłącznie w zakresie powierzchni budynku. Nie uznano jednak za wiarygodne wyjaśnień skarżącej w zakresie zakwalifikowania do opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku letniskowego jako budynku mieszkalnego. Wyjaśniono, że podstawowym kryterium pozwalającym zaliczyć budynek letniskowy jako mieszkalny są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z pozwoleniem na budowę i zaświadczeniem o zakończeniu budowy budynku letniskowego, zaświadczeniem o przeznaczeniu działki wydanym przez Wójta Gminy P. z 25 lipca 2023 r., informacją z rejestru gruntów, informacją z kartoteki budynków w ewidencji gruntów i budynków stan ten nie uległ zmianie. Według wypisu z rejestru gruntów na działce nr [...] o pow. 0,0450 ha jest wykazany grunt sklasyfikowany jako [...] - tereny innej zabudowy, na działce [...] o pow.0,0430 ha jest wykazany grunt sklasyfikowany jako [...] - tereny innej zabudowy. Natomiast według informacji z kartoteki budynków wynika, że wpisano rodzaj pierwszego budynku wg KŚT - pozostałe budynki niemieszkalne ([...]) oraz drugiego budynku wg KŚT - pozostałe budynki niemieszkalne ([...]). Podatek od nieruchomości za budynek letniskowy za 2020 r. został wymierzony zgodnie ze stawką przewidzianą dla budynków pozostałych. Również podatek od gruntów wymierzono zgodnie ze stawką przewidzianą dla gruntów pozostałych. Skarżąca wniosła odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji Wójta z 09 października 2025 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 10 grudnia 2025 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta z 09 października 2025 r. Odwołując się do art. 21 ust. 1 p.g.k. wyjaśniono, że dane wynikające z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter więżący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów. Z uwagi na związanie zapisami ewidencji gruntów i budynków organ podatkowy nie był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia i wykazania okoliczności związanych z faktycznym sposobem użytkowania spornego budynku. Uznano przy tym, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty potwierdzają charakter budynku letniskowego. Dostrzeżono również, że z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że sporny budynek znajduje się na terenie sklasyfikowanym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako teren zabudowy letniskowej, oznaczony symbolem 6 ML. Tego rodzaju przeznaczenie gruntu przypisane mu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego świadczy o tym, że grunt ten mógł zostać zagospodarowany zabudową letniskową, nie zaś zabudową domów jednorodzinnych. Tego rodzaju okoliczność potwierdza, że sporny budynek ma charakter letniskowy, tak jak wskazano to w jego dokumentacji budowlanej. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na omówioną powyżej decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z 10 grudnia 2025 r. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta w całości. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 194 § 1 w zw. z art. 194 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p.") polegające na przyjęciu zasady bezwzględnego związania danymi z Ewidencji Gruntów i Budynków (EGiB) w odniesieniu do ustalenia funkcji budynku w sytuacji, gdy związanie takie nie wynika z przepisów prawa, a w konsekwencji pominięcie jednoznacznych dowodów, które stoją w sprzeczności z danymi ujawnionymi w ewidencji gruntów; 2) art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.o.l.") polegające na błędnej wykładni normy powołanego przepisu, poprzez uznanie, że ustalenie mieszkalnego charakteru budynku może nastąpić wyłącznie na podstawie danych ujawnionych w ewidencji gruntów, podczas, gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że dla oceny funkcji budynku na gruncie u.p.o.l. nie ma przesądzającego znaczenia zapis w ewidencji gruntów i budynków, a kluczowy w tym zakresie jest faktyczny sposób korzystania z budynku i zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych; 3) art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. (zarzut ewentualny) poprzez jego niezastosowanie, polegające na opodatkowaniu całego budynku stawką właściwą dla "budynków pozostałych" przy zastosowaniu (wbrew ustawie) zasady "dominującej funkcji budynku", w sytuacji, gdy z treści przepisu wprost wynika, że poszczególne stawki podatku należy stosować do części budynków, w sytuacji, gdy ze zgromadzonych w aktach organu dowodów (w tym urzędowych) wprost wynika, że przedmiotowy budynek w części posiada funkcję mieszkalną. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi. Skarżąca, w piśmie procesowym z 7 kwietnia 2026 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z: 1) wypisu z kartoteki budynków Starosty [...] według stanu na 19 marca 2026 r. (znak: [...]), 2) wypisu z rejestru gruntów Starosty [...] według stanu na 19 marca 2026 r. (znak: [...]), 3) wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] (identyfikator zgłoszenia [...], sporządzony 16 lutego 2026 r.), 4) wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] (identyfikator zgłoszenia [...], sporządzony 16 lutego 2026 r.), 5) wykazu zmian danych ewidencyjnych dla działki nr [...] (identyfikator zgłoszenia [...], sporządzony 16 lutego 2026 r.) – na fakt: aktualnej klasyfikacji budynku przy ul. [...] w W. oraz użytków gruntowych na działkach nr [...], [...] i [...] w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę [...], a w szczególności na fakt, że dotychczasowa klasyfikacja budynku jako "pozostałe budynki niemieszkalne ([...])" była błędna i nie odzwierciedlała rzeczywistego stanu faktycznego nieruchomości istniejącego w całym spornym okresie, gdyż przedmiotowy budynek w całości pełni funkcję mieszkalną. Następnie w piśmie procesowym z 20 lipca 2026 r. wniesiono o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z: 1) operatu technicznego nr ewid.[...] ([...]), obejmującego inwentaryzację geodezyjną budynku, sporządzonego przez uprawnionego geodetę i przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 grudnia 2002 r., a w szczególności zawartych w nim mapy wywiadu terenowego (karta [...]) oraz szkicu polowego (karta [...]), na których budynek posadowiony na działkach nr [...] i [...] (obręb W., gm. P.) oznaczono symbolem funkcji "m" (budynek mieszkalny); 2) licencji Starosty [...] nr [...] z dnia 1 lipca 2026 r.; 3) wniosku skarżącej z dnia 22 kwietnia 2026 r. skierowanego do Starosty [...] (znak [...]) oraz stanowiącego odpowiedź na ten wniosek pisma Starosty [...] z dnia 27 kwietnia 2026 r. (znak [...]); 4) wniosku-uzupełnienia skarżącej z dnia 27 kwietnia 2026 r. skierowanego do Starosty [...] (znak [...]) oraz stanowiącego odpowiedź na ten wniosek pisma Starosty [...] z dnia 11 maja 2026 r. (znak [...]) – na fakt: – że budynek wchodzący w skład przedmiotowej nieruchomości został ujawniony w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym jako budynek mieszkalny (funkcja "m") już w 2002 r., a więc na długo przed okresem, którego dotyczy zaskarżona decyzja; – że oznaczenie budynku w kartotece budynków jako "pozostałe budynki niemieszkalne ([...])" nastąpiło dopiero w dniu 4 lutego 2021 r., wyłącznie w drodze czynności technicznej (dostosowania bazy danych do wymogów GML), na niepełnej kartotece i bez zawiadomienia właścicieli, w oderwaniu od dokumentu źródłowego znajdującego się w tym samym zasobie; a w konsekwencji - że wpis "[...]" był błędny od chwili jego dokonania i nie odzwierciedlał rzeczywistego, mieszkalnego charakteru budynku istniejącego przez cały sporny okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Rozstrzygnięcie sporu wymagało dokonania kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W ocenie organów sporny budynek mieszczący się przy ul. [...] w W. w gminie P. należało opodatkować z zastosowaniem stawki podatkowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Skarżąca kwestionuje powyższe zapatrywanie podnosząc, że sporny budynek stanowi budynek mieszkalny. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części. Podstawą opodatkowania gruntów jest ich powierzchnia, a budynków lub ich części – powierzchnia użytkowa (art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l.). Powyższa ustawa różnicuje stawki podatku od nieruchomości dla budynków lub ich części. W art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. określono górne granice stawek dla budynków mieszkalnych (lit. a), budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (lit. b), budynków zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym (lit. c), budynków związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych przez podmioty udzielające tych świadczeń (lit. d) i budynków pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (lit. e). Istotne znaczenie w sprawie ma również art. 21 ust. 1 p.g.k. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle przytoczonego ostatnio przepisu przyjmuje się, że dane wynikające z ewidencji mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji. W konsekwencji organ podatkowy nie może samodzielnie klasyfikować funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por. wyroki NSA z 13 września 2018 r., II FSK 552/18, 23 listopada 2018 r., II FSK 3391/16; 10 lipca 2019 r., II FSK 2519/17; 22 czerwca 2020 r., II FSK 2875/19). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (ich zmiana może mieć miejsce tylko w stosownym trybie administracyjnym, a organy podatkowe nie mają możliwości ich samodzielnego korygowania). Drugą kategorię stanowią dane o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być w pewnych - niejako wyjątkowych - sytuacjach przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów proceduralnych. Może to mieć miejsce m.in. w sytuacji, gdy dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany jest do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku (por. wyrok NSA z 01 marca 2018 r., II FSK 458/16). Doniosłe znaczenie w sprawie ma fakt, że informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2015 r., II FSK 3108/12). Również w uchwale NSA z 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09 stwierdzono, że biorąc pod uwagę art. 21 ust. 1 p.g.k., organ podatkowy nie powinien dokonywać samodzielnej klasyfikacji funkcji budynku, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, to w takiej sytuacji organy podatkowe są uprawnione, a zarazem zobowiązane, do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku dla celów podatkowych. Nie ulega bowiem wątpliwości, że budynki niewpisane do ewidencji również podlegają opodatkowaniu, u.p.o.l. nie uzależnia bowiem obowiązku podatkowego od wpisania budynku do ewidencji. Dopiero w przypadku braku takich informacji w ewidencji gruntów i budynków rodzaj budynku powinien zostać określony na podstawie dokumentacji budowlanej. Wyjaśnić w tym miejscu dodatkowo należy, że uchwały NSA z 22 kwietnia 2002 r., FPK 17/01 i z 1 lipca 2002 r., FPK 3/02, stwierdzające, że o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich, zostały podjęte w poprzednim stanie prawnym, to jest przed 1 stycznia 2003 r., kiedy to wprowadzono zmiany do u.p.o.l. ustawą z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683). Również w aktualnym orzecznictwie NSA dotyczącym opodatkowania budynków letniskowych akcentuje się zasadę związania organu podatkowego zapisami ewidencji gruntów i budynków (por. wyrok NSA z 29 maja 2020 r., II FSK 2876/19, wyrok NSA z 22 czerwca 2020 r., II FSK 2875/19, wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II FSK 717/18). W podobnych, jak w tej sprawie, okolicznościach faktycznych, NSA wprost wskazał, że decydujące znaczenie ma tutaj przypisanie budynkowi jako funkcji głównej – "dom letniskowy" (por. wyrok NSA z 18 listopada 2020 r., II FSK 1245/20). W orzecznictwie zaznacza się, że określenie rodzaju budynku wymaga wiedzy technicznej. Decydujące znaczenie będzie w tym względzie miała dokumentacja architektoniczno-budowlana danego obiektu, a więc decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, projekt budowlany, decyzja w przedmiocie pozwolenia na budowę, decyzja o dopuszczeniu budynku do użytkowania, które w sposób precyzyjny powinny określać rodzaj danego budynku [tak: wyrok NSA z 3 lipca 2019 r., II FSK 2525/17]. Niejako w konsekwencji powyższego uznaje się, że za kryterium różnicujące winny być uważane dane o charakterze obiektywnym, ewidencyjne lub pozaewidencyjne, a nie możliwość i stopień zaspokajania potrzeb mieszkaniowych [tak: wyrok NSA z 13 lutego 2020 r., II FSK 717/18]. Również w uchwale NSA z 21 października 2024 r., III FPS 2/24 wyjaśniono, że za budynki mieszkalne uważać należy co do zasady budynki sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Wskazać również należy, że nie istnieje rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości ani jakikolwiek w tej części jej prymat nad danymi z ewidencji gruntów i budynków [tak: wyrok NSA OZ w Warszawie z 15 maja 2003 r., II SA 3023/01]. Dane dotyczące nieruchomości - ich położenia, granic, powierzchni, nie mogą być ujawniane w ewidencji na podstawie danych zawartych w księdze wieczystej. Relacja jest odwrotna - to ewidencja stanowi kryterium poprawności oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej i podstawę wpisów danych dotyczących gruntu do księgi wieczystej [tak: wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., I OSK 1037/23]. Dla ustaleniu zakresu związania danymi z ewidencji gruntów i budynków istotne znaczenie mają regulacje normujące sposób jej prowadzenia w tym określające zakres zawartych w niej danych. W realiach niniejszej sprawy należy dostrzec, że w 2020 r. obowiązywały regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393). Stosownie do postanowień § 63 ust. 1 pkt 6 powołanego aktu dane ewidencyjne dotyczące budynku obejmowały m. in. główną funkcję budynku oraz inne funkcje budynku. Wskazane ostatnio rozporządzenie obowiązywało do 31 lipca 2021 r. Wskazanego dnia weszło bowiem w życie rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.). Z uwagi na postanowienia § 18 ust. 1 powołanego aktu dane ewidencyjne dotyczące budynku przestały obejmować m. in. dane dotyczące głównej funkcji budynku. Oznaczenie funkcji podstawowej budynku było zatem możliwe na podstawie kartoteki budynków do czasu obowiązywania rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393). Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 219 z późn. zm.) w katalogu danych ewidencyjnych budynku brak jest informacji odnośnie funkcji podstawowej budynku. Na gruncie wskazanego ostatnio rozporządzenia (jak też poprzedzającego je rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r.) dane ewidencyjne budynku obejmują przy tym m. in. wskazanie rodzaju budynku według KŚT, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1799 – dalej w skrócie: "u.s.p."). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 13 września 2011 r., P 33/09 uznał, że w celu zakwalifikowania obiektów i urządzeń jako obiektów budowlanych nie można posługiwać się przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, ze zm.) czy też przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) – (Dz. U. Nr 242, poz. 1622) wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 u.s.p. Uzasadniając tego rodzaju zapatrywanie wyjaśniono, że przepisy powołanej ostatnio ustawy przewidują wprawdzie, że Rada Ministrów wprowadza standardowe klasyfikacje i nomenklatury podstawowe do określenia przebiegu i opisu procesów gospodarczych i społecznych, jednak zgodnie z art. 40 ust. 3 tego aktu omawiane klasyfikacje i nomenklatury, w tym również PKOB i KŚT, stosuje się w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej, co oznacza, iż nie mogą one przesądzać o uznaniu danego obiektu za obiekt budowlany czy urządzenie budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego, a tym samym decydować o jego opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Wskazano przy tym, że za nieuwzględnieniem omawianych klasyfikacji mających postać aktów wykonawczych przy rozstrzyganiu o statusie obiektów i urządzeń w kontekście opodatkowania ich podatkiem od nieruchomości przemawia poza tym okoliczność, że w prawie podatkowym obowiązuje zasada wyłączności ustawowej, a w konsekwencji rozporządzenie nie może, poza niewielkimi wyjątkami, regulować zagadnień podatkowych. Dodatkowo wskazano, że z rozważanej zasady należy wyprowadzić regułę interpretacyjną, która zakazuje domniemywania, że akt wykonawczy normuje wskazane zagadnienia, jeśli nie wynika to bezpośrednio z jego treści, z przepisów ustawy zawierającej upoważnienie do jego wydania lub z innych ustaw. W ocenie Sądu kierując się powyższymi rozważaniami należy uznać, że również w przypadku dokonywania kwalifikacji budynków na potrzeby stosowania regulacji u.p.o.l. nie można posługiwać się P. K. O. B. jak i Klasyfikacją Środków Trwałych. Niezależnie od powyższego należy dostrzec, że w Klasyfikacji Środków Trwałych regulowanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 3 października 2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) (Dz. U. poz. 1864) analogicznie zresztą jak w P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych regulowanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.) brak jest budynków letniskowych. W konsekwencji powyższego klasyfikacja dokonana na potrzeby Klasyfikacji Środków Trwałych czy też na potrzeby P. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie może mieć znaczenia przy ustaleniu czy dany budynek stanowi budynek letniskowy na potrzeby stosowania regulacji podatku od nieruchomości. Zaskarżona decyzja dotyczy podatku od nieruchomości za 2020 r., a więc okresu w którym obowiązywały regulacje rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393). Zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Jak stanowi zaś art. 191 powołanej ustawy, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie z art. 124 O.p., organy podatkowe powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Rozwinięcie tej zasady stanowią m. in. postanowienia art. 210 § 4 O.p. Zgodnie z tym przepisem, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Postanowienia wskazanego ostatnio przepisu należy postrzegać w kontekście zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 122 powołanego aktu. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 191 O.p. rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgormadzonych dowodów, następującą zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. W ocenie Sądu wydanie zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie zostało poprzedzone wywiązaniem się przez organy z obowiązków nałożonych na nie zasadą prawdy materialnej. W pierwszej kolejności należy dostrzec, że organy nie pozyskały dowodów pozwalających na ustalenie jak kształtowała się treść zapisów kartotek budynków w 2020 r. Znajdująca się w aktach sprawy informacja z kartoteki budynków jest datowana na 09 maja 2023 r., tymczasem istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miała treść zapisów tej kartoteki w 2020 r. Niezależnie od powyższego należy dostrzec, że w pozyskanej przez organ informacji z kartoteki budynku nie określono w żaden sposób funkcji głównej jak i innej funkcji budynków. Pola przewidziane dla określenia funkcji głównej, jak i innej funkcji budynków nie zostały wypełnione jakąkolwiek treścią. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organów będzie ustalenie jak kształtowała się treść zapisów kartoteki opodatkowanych budynków, w okresie istotnym z punktu widzenia wymiaru podatku, tj. w 2020 r. Odnieść należało się również do zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji architektoniczno-budowlanej. Organy odwołują się m.in. do decyzji Starosty [...] z 08 maja 2000 r., nr [...]. W decyzji tej, określając rodzaj obiektu wskazuje się na "budynek letniskowy zabudowa rezydencjonalna parterowy, niepodpiwniczony z poddaszem nieużytkowanym". Organy powołują się również na decyzję Starosty [...] z 21 listopada 2005 r., nr [...]. Na mocy wskazanej decyzji dokonano zmiany wskazanego powyżej pozwolenia na budowę w zakresie "wykorzystania poddasza nieużytkowanego na cele mieszkalne" i częściowej zmiany funkcji pomieszczeń na parterze z jednoczesną zmianą elewacji zgodnie z projektem zamiennym. Organy odwołują się również do zaświadczenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z 10 lutego 2006 r. W dokumencie tym zaświadczono o zgłoszeniu zakończenia budowy budynku letniskowego. Odnosząc się do decyzji Starosty [...] z 08 maja 2000 r. oraz 21 listopada 2005 r. należy dostrzec, że w aktach sprawy brak jest projektu budowlanego zatwierdzonego pierwszą ze wskazanych decyzji jak i projektu zamiennego, o którym mowa w drugiej z powołanych decyzji. W konsekwencji nie sposób uznać aby zgromadzono kompletną dokumentację archiektoniczno-budowlaną. W decyzji Starosty z 21 listopada 2005 r. wyraźnie wskazuje się na zmianę polegającą na wykorzystaniu poddasza nieużytkowanego na cele mieszkalne i częściową zmianę funkcji pomieszczeń na parterze. Mimo to w zaświadczeniu z 10 lutego 2006 r. budynek określa się mianem budynku letniskowego. Mając na uwadze rozbieżność pomiędzy decyzją Starosty z 21 listopada 2005 r., a zaświadczeniem z 10 lutego 2006 r. oczekiwać należało podjęcia przez organy działań ukierunkowanych na ich wyjaśnienie. Oczekiwać należało pozyskania od Starosty [...] wyjaśnień czy budynek stanowi budynek mieszkalny, czy też mimo decyzji wskazanego organu z 21 listopada 2005 r. zachowana została jego funkcja letniskowa. Istotne znaczenie mają również dowody przedłożone przez skarżącą w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Dowody te świadczą o dokonaniu zmian w zakresie kwalifikacji gruntów objętych działkami nr [...], [...] oraz [...] oraz zmian w zakresie kwalifikacji budynków. W toku powtórnego postępowania należy oczekiwać włączenia przez organy do akt postępowania podatkowego dowodów przedłożonych w toku postępowania przed sądem oraz dokonania ich wyczerpującej oceny. Oczekiwać należy wyjaśnienia, jakie zdarzenia legły u podstaw zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz ustalenia czy zdarzenia te dotyczą okresu, objętego spornym łącznym zobowiązaniem pieniężnym. Ustalić należy na jakiej podstawie w mapie wywiadu terenowego będącej załącznikiem do operatu technicznego z 19 grudnia 2002 r. opodatkowany budynek został oznaczony symbolem "m". Postulować należy również pozyskanie przez organy operatu R. P. [...], o którym mowa w piśmie Starosty [...] z 11 maja 2026 r. Konkludując całokształt powyższych rozważań należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu. Jak wynika z poczynionych powyżej rozważań w sprawie nie poczyniono wystarczających ustaleń faktycznych. W konsekwencji powyższego przedwcześnie zastosowano regulacje u.p.o.l. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organów będzie uwzględnienie przedstawionej powyżej oceny prawnej oraz zastosowanie się do przedstawionych powyżej wskazań co do dalszego postępowania dowodowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z § 2 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późń zm.) należało orzec, jak w pkt I. sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Na kwotę zasądzonych kosztów składa się wpis od skargi, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego oraz wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 lutego 2026
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości Podatek rolny Podatek leśny
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/ Michał Ilski /sprawozdawca/ Mirella Ławniczak

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny