I SA/Po 325/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HS o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi HS na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące: marzec, od lipca do grudnia 2009 r., od stycznia do marca i od lipca do października 2010 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Skarżący HS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące: marzec, od lipca do grudnia 2009 r., od stycznia do marca i od lipca do października 2010 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] choruje, od [...] lat pobiera emeryturę, wcześniej pobierał rentę. Świadczenia emerytalne pobiera również jego żona. Stan zdrowia i podeszły wiek wnioskodawcy, jak i jego żony, nie pozwala na podejmowanie dodatkowych zajęć zarobkowych. Wnioskodawca nieodpłatnie pełni funkcję prezesa zarządu A Sp. z o.o. w P. Spółka nie zatrudnia żadnych pracowników i nie zakończyła działalności z uwagi na brak środków finansowych koniecznych do przeprowadzenia postępowania upadłościowego. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2 oraz pomieszczenia warsztatowe o pow. [...] m2. Skarżący i jego żona nie posiadają innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i jego żona nie posiadają pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Wnioskodawca określił koszty utrzymania na kwotę ok. [...], przy czym [...]. Skarżący oświadczył, że on i jego żona nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, wnioskodawca z tytułu pełnienia funkcji prezesa nie pobiera żadnego wynagrodzenia. Pomieszczenia warsztatowe znajdują się w P, z uwagi na trudną sytuację spółki A pomieszczenia te wynajmowane są bezpłatnie. Do pisma skarżący załączył roczne obliczenia podatku przez organ rentowy, z których wynika, że w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], małżonki [...], w [...] dochód skarżącego wyniósł [...], małżonki [...]. Wnioskodawca załączył także wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez B za okres [...], z których wynika, że na rachunek ten wpływają świadczenia z ZUS. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Skarżący ma [...] lat, jego żona natomiast [...]. Małżonkowie otrzymują emerytury. Wnioskodawca od [...] choruje, od [...] lat otrzymuje emeryturę, wcześniej pobierał rentę. Skarżący pełni nieodpłatnie funkcje prezesa zarządu w Spółce z o.o. A. Skarżący i jego żona z uwagi na wiek i stan zdrowia nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów, nie mogą również podjąć dodatkowego zatrudnienia. Małżonkowie poza domem i pomieszczeniami warsztatowymi nie posiadają oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Rozpoznając przedmiotowy wniosek wzięto pod uwagę okoliczność, że skarżący do tut. Sądu wniósł [...] skargi i w każdej z nich wpis sądowy wynosi [...], a zatem łącznie w [...] sprawach [...]. Ponadto zauważyć należy, że w piśmie procesowym z dnia [...] skarżący podał, że zajęto mu [...] świadczenia emerytalnego w związku z zaległościami podatkowymi Spółki A. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.