I SA/Po 283/26

Dnia 15 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia oddala skargę.

Wójt Gminy [...] postanowieniem nr [...] z 16 września 2025 r., wskazując na art. 169 § 4 w zw. z art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm., dalej jako O.p.) pozostawił bez rozpoznania podanie D. K. przesłane e-mailem z 11 i 20 lipca 2025 r. w sprawie wszystkich dokumentów podatkowych J. K. dot. gospodarstwa rolnego położonego w T. w gm. [...], w tym "ksiąg wieczystych, opłat, osób zapisanych, zarządcy, opłaty itd.". Wójt wskazał, że w reakcji na podanie, pismem z 30 lipca 2025 r. wezwał D. K. (dalej także jako skarżący) do usunięcia braków formalnych, poprzez: 1. sprecyzowanie jakich osób i nieruchomości dotyczy wniosek (w emailach jest sformułowanie "itd."), 2. przekazanie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających interes prawny skarżącego w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia (np. akt poświadczenia dziedziczenia, prawomocne postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku itp.; pismo Sądu Rejonowego w K. V Wydział Ksiąg Wieczystych – zdaniem Wójta - nie dotyczy danych, o które skarżący wnioskuje), 3. przekazanie dokumentów lub [kopii] poświadczonych za zgodność z oryginałem potwierdzających interes faktyczny skarżącego w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia - uzasadnienie potrzeby uzyskania danych, np. poprzez przedłożenie zgody osoby, której dane dotyczą, 4. przekazanie potwierdzenia uiszczenia opłaty, w kwocie 17 zł. Skarżący wniósł opłatę skarbową ale – zdaniem Wójta - nie uzupełnił pozostałych braków. Nie przedstawił dokumentów potwierdzających interes prawny w uzyskaniu żądanych informacji i dokumentów. Poza gołosłownymi twierdzeniami nie przedłożył żadnego dokumentu i nie powołał żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że jest spadkobiercą J. i L. K. (akt poświadczenia dziedziczenia lub postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku). Sam fakt, że ww. osoby to rodzice skarżącego nie przesądza nabycia po nich spadku. Co więcej, właścicielem nieruchomości, której dotyczą żądania skarżącego jest aktualnie J. K.. Pomimo powoływania się na bezprawność tej własności wnioskodawca nie wykazał, aby to jemu lub innej osobie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości. Nie wykazał więc również interesu prawnego w odniesieniu do uzyskania informacji/dokumentów w związku z aktualnym właścicielem. W zażaleniu skarżący nadmienił o udziale w spadku po J. K. oraz zachowku po L. K.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 14 listopada 2025 r. nr [...], wskazując na art. 13 § 1 pkt 3, art. 169 § 4, art. 236 § 1 i § 2 pkt 1 oraz art. 220 § 1 i § 2, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zasady wydawania zaświadczeń i udostępniania informacji w sprawach dotyczących podatków oraz tryb postępowania w tych sprawach zostały regulowane w przepisach Ordynacji podatkowej. Jak stanowi art. 306a § 1 i § 2 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Brak formalny podania w rozumieniu art. 169 § 1 O.p. jest brakiem tamującym możliwość merytorycznego załatwienia żądania strony. Wystąpienie takiego braku nakazuje organowi uruchomienie procedury umożliwiającej stronie sanowanie braku. Aby organ mógł zastosować negatywny dla strony skutek procesowy w postaci pozostawienia podania bez rozpatrzenia, musi zostać prawidłowo przeprowadzona procedura umożliwiająca stronie konwalidowanie braku podania. Organ jest obowiązany skierować do strony skuteczne pod względem prawnym wezwanie do uzupełnienia tych braków. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ I instancji prawidłowo zastosował mechanizm wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tj. skutecznie doręczył wezwanie do uzupełnienia braków, określając precyzyjnie i w zrozumiały sposób jakie braki formalne mają zostać uzupełnione i w jaki sposób, w jakim terminie ma to nastąpić i wskazując, że ich nieuzupełnienie poskutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Skarżący pomimo wezwania żądanych braków nie uzupełnił zatem organ podatkowy I instancji miał tak prawo jak i obowiązek pozostawić wniosek bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu D. K. zarzucił niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelakich kroków prawnych niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, naruszenie szeregu przepisów Konstytucji: art. 64 ust. 1 i ust. 2, art. 21 ust. 1, art. 23, art. 25 ust. 2, art. 32 ust. 1-2, art. 34 ust. 2, art. 37 ust. 1, art. 51 ust. 1, ust, 3-4, art. 54. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Oba postanowienia wydane w sprawie są zgodne z prawem, przez co skarga podlega oddaleniu. Na wstępie należy wskazać, że skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (pkt 2 tego paragrafu) bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa (pkt 3 tego paragrafu). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie go z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie kwestią sporną jest ustalenie czy zgodnie z prawem pozostawiono bez rozpoznania podanie skarżącego o udostępnienie: 1) wszystkich dokumentów J. K., określonego jako zarządca, w przepisaniu gospodarstwa rolnego w T. nr [...] gmina [...], wszystkich dokumentów w tym księgi wieczystej, opłat, osób zapisanych, zarządcy, opłat itd. dla spadkobiercy D. K. (podanie z 11 lipca 2025 r., k. [...] akt sprawy), 2) zaświadczenia o opłatach, podatkach w T. gmina [...] (uzupełnienie podania, z 20 lipca 2025 r., także k. [...]). Zgodnie z przepisami art. 306a § 1-4 O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 169 O.p. jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że nieuzupełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (§ 1). Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (§ 4). W przypadku wzywania strony do usunięcia braków formalnych istotne jest przede wszystkim to, aby treść tego wezwania nie nastręczała trudności w jego zrozumieniu, była precyzyjna i w razie potrzeby zawierała także wyjaśnienia i informacje, które zwłaszcza osobom niemającym wykształcenia prawniczego i niekorzystającym w postępowaniu z usług fachowego pełnomocnika pozwolą na prawidłowe wykonanie wezwania organu do usunięcia braków. Braki, o których mowa w art. 169 § 1 O.p., należy rozumieć szeroko i mogą one dotyczyć istotnego elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, jak również pełnomocnictwa. Wszystkie one podlegają uzupełnieniu pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia, a zatem nienadania mu dalszego biegu w postępowaniu. W zależności od tego, czy podmiot zastosuje się do tego wezwania, czy też nie usunie stwierdzonego przez organ braku, dojdzie do nadania podaniu dalszego biegu, ewentualnie do pozostawienia go bez rozpatrzenia. Dopóki jednak takie wezwanie nie zostanie skierowane w trybie art. 169 § 1 O.p., dopóty rozpatrzenie środka zaskarżenia obarczonego wadą formalną stanowi naruszenie prawa procesowego. Jak wynika z akt sprawy Wójt pismem z 30 lipca 2025 r., zacytowanym powyżej, wezwał skarżącego do usunięcia wskazanych braków formalnych. Sąd stwierdza, że Wójt postąpił zgodnie z prawem, wzywając o sprecyzowanie, których osób i nieruchomości dotyczy wniosek, przekazanie oryginałów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających interes prawny skarżącego w uzyskaniu wnioskowanego zaświadczenia. Sąd ocenia wezwanie jako jednoznaczne i zrozumiałe. Skarżący w terminie odpowiedział na wezwanie (k. [...]). Lektura odpowiedzi każe jednak stwierdzić, że skarżący poprzestał na podważaniu prawa własności J. K. do gospodarstwa rolnego położonego w T. w gm. [...], nie uzupełniając braków formalnych podania. Istota rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu wydanym na podstawie art. 169 § 4 O.p. w związku z § 1 tego artykułu, polega na pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, a podstawowym i jedynym powodem takiego rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie przez skarżącego braków formalnych w wyznaczonym terminie. W przypadku istnienia braków formalnych podania, co w niniejszej sprawie jak wskazano wcześniej miało miejsce, i wystosowania przez organ podatkowy na podstawie art. 169 § 1 O.p. wezwania do uzupełnienia tych braków, co również miało miejsce, kolejną czynnością organu podatkowego jest sprawdzenie, czy braki te zostały uzupełnione w określonych w wezwaniu - terminie i zakresie. W realiach sprawy Wójt zasadnie uznał, że braki nie zostały uzupełnione w terminie, a w konsekwencji zaistniała przesłanka do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Z kolei Samorządowe Kolegium Odwoławcze zgodnie z prawem utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta. Dalej Sąd wskazuje, że żądania skargi nie mogły odnieść skutku, bowiem obowiązkiem Sądu jest wyłącznie skontrolowanie zgodności z prawem postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego , utrzymującego w mocy postanowienie Wójta o pozostawieniu podania skarżącego bez rozpatrzenia. Mając na uwadze wszystko powyższe Sąd uznając zarzuty skargi za niezasadne i jednocześnie nie dopatrując się uchybień skutkujących potrzebą wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.