I SA/Po 265/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku LB o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi LB na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Skarżący LB pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący pismem z dnia [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] skończył [...] lat, jest osobą schorowaną, leczy się u lekarza specjalisty. Następnie wnioskodawca złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (skarżący nie zakreślił rubryki 4.2. – zgodnie z punktem 3 pouczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy – gdy w rubrykach występuje tekst oznaczony znakiem "+", niepotrzebną treść należy skreślić). W uzasadnieniu wniosku powołał zarzuty na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami. Wnioskodawca posiada dom o pow. [...] m2, który nie jest ubezpieczony, skarżący nie zna wartości nieruchomości oraz nieruchomość rolną o pow. [...], którą wydzierżawił na [...], umowa została zawarta w dniu [...], czynsz dzierżawy ustalono na kwotę [...], t.j. [...] miesięcznie. Skarżący podał, że otrzymuje emeryturę z KRUS w kwocie [...] netto. Wnioskodawca podał, że ponosi wydatki na zakup lekarstw w wysokości ok. [...] miesięcznie, przeznacza również środki finansowe na dojazdy okresowe i kontrolne do lekarza specjalisty. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest przyznanie jemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca jest osobą starszą, ma [...] lat, nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z emerytury i dzierżawy w łącznej kwocie [...] netto miesięcznie. Skarżący jest osobą schorowaną, leczy się u lekarza specjalisty, co wiąże się z koniecznością zakupu lekarstw i kosztami dojazdu do lekarza na wizyty. Zauważyć należy, że skarżący nie zakreślił we wniosku o przyznanie prawa pomocy, o którego z listy pełnomocników wnosi, t.j. czy o ustanowienie radcy prawnego, ustanowienie adwokata, ustanowienie doradcy podatkowego, a zatem rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy starszy referendarz sądowy stwierdziwszy, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym również środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, przyznał skarżącemu pełnomocnika z urzędu i jako pierwszego z listy ustanowił radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.