I SA/Po 264/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku KM o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi KM na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 rok postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego doradcę podatkowego, którego wyznaczy Krajowa Rada Doradców Podatkowych.

Skarżący KM pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący choruje, jest osobą samotną, ma [...] lat. Skarżący wskazał, że nie posiada środków, aby ponieść jakiekolwiek dodatkowe koszty czy opłaty bez uszczerbku dla jego minimalnej egzystencji. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha, która podlega zajęciu komorniczemu oraz inną nieruchomość o pow. [...] ha, o zróżnicowanym charakterze, która podlega zajęciu komorniczemu, nie posiada domu, mieszkania, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, Skarżący oświadczył, że otrzymuje bony żywnościowe z Ośrodka Pomocy Społecznej (wartość bonów [...]) oraz pomoc od rodziny i znajomych w wysokości ok. [...] miesięcznie. Skarżący wskazał, że zobowiązania i stałe wydatki przekraczają kwotę pomocy w wysokości łącznej [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że w [...] nie osiągnął dochodu, również w [...] dochody jego wyniosły [...]. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, nie posiada i nie użytkuje pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżący podał, że pełni funkcję A, do dnia dzisiejszego od [...] nie otrzymał jakiegokolwiek wynagrodzenia. Wnioskodawca wskazał, że zasiłek chorobowy z KRUS (w wysokości [...] za dzień choroby) od [...] do dnia dzisiejszego nie został jemu wypłacony, gdyż został zaliczony na poczet zaległości w składkach. Skarżący oświadczył, że nie posiada jakichkolwiek dochodów z prac dorywczych, z umowy o dzieło, dzierżawy nieruchomości rolnej itp. Podał, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej nie uzyskuje dochodu, nie zatrudnia pracowników, nie składa deklaracji VAT-7. Z uwagi na ciężką chorobę jest co najmniej od [...] na zwolnieniu lekarskim i jest w trakcie leczenia. Obecnie z uwagi na wiek i ukończenie [...] [...] lat czeka na wydanie decyzji o przyznaniu świadczenia emerytalnego z KRUS. Skarżący wyjaśnił, że na nieruchomości rolnej znajduje się w stanie surowym półotwartym murowany budynek o pow. [...] m2. Skarżący podał, że z nieruchomości ukradziono i wywieziono kontener mieszkalny, na nieruchomości w stanie surowym otwartym znajduje się też rozkradziona i zdewastowana hala produkcyjna o pow. [...] m2. Skarżący podał, że nie posiada sprzętu rolniczego, gdyż również został jemu ukradziony, nie posiada zwierząt hodowlanych. Wnioskodawca podał, że nie mieszka w domu, lecz w budynku magazynowym na terenie swojej nieruchomości z powybijanymi oknami, bez ogrzewania, bez ciepłej i bieżącej wody. Skarżący podał, że prowadzone są wobec niego co najmniej [...] postępowania komornicze o sygn. [...]. Skarżący podał, że jego sytuacja materialna i zdrowotna jest krytyczna, ma od [...] kolejne problemy zdrowotne, wnioskodawca podał na co choruje. Do pisma załączył kserokopie: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z którego wynika, że dochód skarżącego w [...] wyniósł [...] oraz decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] nr [...], z której wynika, że przyznano jemu od dnia [...] zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby w kwocie [...] miesięcznie. Z uzasadnienia decyzji OPS wynika, że skarżący długotrwale choruje, jest osobą bezradną w prowadzeniu gospodarstwa domowego, dochód jego wynosi [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano również, że został przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy, na podstawie którego ustalono, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego doradcy podatkowego, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest osobą schorowaną, utrzymuje się dzięki pomocy rodziny i znajomych, korzysta z pomocy opieki społecznej. Z oświadczenia skarżącego wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.