I SA/Po 253/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. B. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 04 lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić wniosek.

Pismem datowanym na 08 marca 2022 r. sporządzonym w formacie pdf skarżąca wniosła skargę na interpretację wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia. Omawiany plik nieopatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym ani podpisem osobistym dołączono do pisma ogólnego wygenerowanego przez platformę ePUAP 10 marca 2022 r. W dniu 10 marca 2022 r. na rachunek Sądu uiszczono kwotę [...]zł tytułem wpisu sądowego od skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 25 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi (w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia) poprzez opatrzeniem podpisem elektronicznym skargi z 08 marca 2022 r. dołączonej do pisma ogólnego w formie załącznika. Wezwanie doręczono skarżącej 09 maja 2022 r. WSA w Poznaniu postanowieniem z 07 czerwca 2022 r., I SA/Po 253/22 odrzucił skargę. Pismem z 13 czerwca 2022 r. skarżąca wniosła zażalenie na to orzeczenie. Kolejnym pismem z tego samego dnia wniosła również o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Zdaniem skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi było nieprawidłowe i zostało sformułowanie w sposób na tyle niejasny, że strona nie widziała, co powinna zrobić. Wskazano, że użyte w wezwaniu sformułowanie "podpis elektroniczny" nie znajduje oparcia w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej w skrócie: "p.p.s.a.") określających wymogi formalne pism. Podniesiono również, że wezwanie de facto nie wymieniało braków formalnych, tj. nie stwierdzało np. że skarga nie zawiera podpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Na mocy art. 87 § 1 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Stosownie do dyspozycji art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść wyżej przytoczonego przepisu art. 88 p.p.s.a. i zbadać, czy wniosek o przywrócenie terminu nie jest spóźniony. Wniosek należy przy tym uznać za spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Termin ten liczy się od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a nie od daty, w której strona dowiedziała się o uchybieniu terminu [por. postanowienie NSA z 10 stycznia 2013 r., I OZ 963/12]. Wskazaną przez skarżącą przyczyną uchybienia terminu była występująca w jej ocenie niejasność oraz nieprawidłowość w wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z uzasadnienia wniosku nie wynika wprost, kiedy ustała tak wskazana przyczyna uchybienia terminowi. Skarżąca podnosi, że w zasadzie dopiero gdy otrzymała postanowienie o odrzuceniu skargi, z treści jego uzasadnienia dowiedziała się, o co tak naprawdę chodziło Sądowi pierwszej instancji. Z uwagi na powyższe należy przejść do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Jeżeli bowiem z okoliczności sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 p.p.s.a. został zachowany, należy rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu merytorycznie. Formalne załatwienie wniosku poprzez jego odrzucenie stanowi bowiem wyjątek od reguły, iż wszelkie wnioski rozpoznaje się badając ich merytoryczną zasadność [tak: postanowienie NSA z 28 czerwca 2006 r., II OZ 661/06]. Jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów, warunkiem zgodnego z żądaniem rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu jest ustalenie, że stronie nie można przypisać winy w uchybieniu terminu. Przy ocenie braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne [tak: postanowienie NSA z 17 lutego 2015 r., I OZ 104/15]. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie [tak: postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15]. W ocenie Sądu nie uprawdopodobniono okoliczności świadczących o niezawinionym uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 25 kwietnia 2022 r. skarżąca została wezwana do opatrzenia podpisem elektronicznym skargi z 08 marca 2022 r. dołączonej do pisma ogólnego w formie załącznika "Skarga do WSA na interpretację podatkową.pdf – skarga" (art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a.). Zgodzić należy się ze skarżącą, że na gruncie p.p.s.a. nie posłużono się użytym w wezwaniu sformułowaniem "podpis elektroniczny". Zauważyć jednak należy, że w wezwaniu powołano się na postanowienia art. 46 § 2a i § 2b p.p.s.a. Pierwszy ze wskazanych przepisów stanowi, że w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zgodnie zaś z drugim z powołanych przepisów zasady podpisywania przewidziane w § 2a dotyczą także załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego. Skarżąca po zapoznaniu się ze wskazanymi przepisami (będącymi aktami prawa powszechnie obowiązującego) winna zdawać sobie sprawę z tego, że przez pojęcie "podpisu elektronicznego" użyte w wezwaniu należało rozumieć jeden z podpisów tego rodzaju wyszczególnionych szczegółowo w treści art. 46 § 2a p.p.s.a. W konsekwencji przyjąć należy, że wezwanie wystosowane na podstawie zarządzenia z 25 kwietnia 2022 r., na skutek powołania stosownych przepisów prawa cechowało się wystarczającym poziomem precyzji umożliwiającym skarżącej uzupełnienie braków formalnych skargi przy uwzględnieniu obiektywnego miernika staranności wymaganej od strony postępowania sądowoadministracyjnego. Podkreślić również należy, że w trakcie biegu terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi skarżąca w żaden sposób nie sygnalizowała, że treść wysłanego do niej wezwania jest dla niej niezrozumiała. W terminie tym nie nadesłano do Sądu jakiegokolwiek pisma mogącego wskazywać na trudności skarżącej w zrozumieniu wezwania. Wystosowanie takiego pisma mogłoby uprawdopodabniać, że do uchybienia terminu doszło na skutek niezrozumienia treści wezwania. Podsumowując należy stwierdzić, że skarżąca nie zdołała uprawdopodobnić, że uchybienie przez nią terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi nastąpiło bez jej winy. W szczególności nie sposób przyjąć aby uchybienie terminowi na dokonanie wskazanej czynności nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.