I SA/Po 217/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz po rozpoznaniu w dniu 06 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] Sp. z o.o. w [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia spółki kosztami badania sprawdzającego automatu do gier o niskich wygranych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] lutego 2014 r. wniosła do skargę na wskazane w sentencji postanowienie. Równocześnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] stycznia 2014 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Skarżąca oświadczyła, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok [...] zł, strata za ostatni rok obrotowy według bilansu –[...] zł. Skarżąca podała, że stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosi: - na rachunku bankowym prowadzonym przez Bank [...] [...] zł, - na rachunku bankowym prowadzonym przez Bank [...] [...] zł. Postanowieniem z dnia 31 marca 2014 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu orzeczenia podniesiono, że sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Na powyższe postanowienie skarżąca, reprezentowana przez adwokata, pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., złożyła sprzeciw, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu pełnomocnik podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w wyniku błędnych ustaleń faktycznych poczynionych w zakresie sytuacji finansowej skarżącej Spółki i związanej z tym możliwości uiszczenia opłaty od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z powołanego przepisu wynika, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy skutkuje tym, że sąd rozpoznaje ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Z powołanego przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Osoba prawna, którą jest spółka obowiązana jest do wykazania nie tylko tego, że nie posiada niezbędnych środków, ale również tego, że podjęła wszelkie niezbędne kroki, aby zdobyć fundusze na pokrycie wydatków związanych z postępowaniem (vide: postanowienia NSA: z 01 kwietnia 2008 r., II OZ 266/08; z 4 kwietnia 2008 r., I GZ 62/08; z 11 kwietnia 2012 r., II GZ 123/12 – dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie sytuacja strony skarżącej nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie jej od kosztów sądowych. Spółka nie wykazała bowiem, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł wpisu od skargi, byłaby dla niej nadmiernym obciążeniem. Wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosząca [...],- zł, wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok w wysokości [...] zł oraz stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, tj. kwota [...] zł na rachunku prowadzonym przez [...] S.A. oraz kwota [...] zł na rachunku prowadzonym przez Bank [...], uzasadniają wniosek, że strona jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania w sprawie. Wyjaśnienia wymaga również kwestia, że strata powstaje w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej podmiotu (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 463/04, z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II GZ 228/11, z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt I FZ 215/11, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto Spółka nie wykazała, że jej płynność finansowa byłaby w sytuacji poniesienia przez nią wpisu od skargi zagrożona. Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że nie można uznać, że skarżąca, dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, powinna zostać zwolniona z kosztów postępowania, gdyż podmiot taki nie spełnia przesłanek udzielenia mu prawa pomocy (por. post. NSA z 19 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 463/04, z 23 lutego 2010 r., sygn. akt I FZ 5/10, z 13 września 2011 r., sygn. akt I FZ 215/11, z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I GZ 51/13 publ. na str. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać również należy, że Spółka, wszczynając spór na drodze sądowej, powinna liczyć się z koniecznością przeznaczenia środków finansowych na ten cel i koszty sądowe traktować na równi z innymi zobowiązaniami. Ponadto analiza sytuacji finansowej skarżącej prowadzi do wniosku, że Spółka dysponuje dostatecznymi środkami na pokrycie kosztów sądowych, bez większego uszczerbku na jej majątku i konieczności jego wyprzedaży. Należy podkreślić, że ubieganie się przez stronę skarżącą o prawo pomocy nie może prowadzić do redystrybucji jej środków w kierunku wykonywania umów cywilnoprawnych bądź regulowania innych należności, kosztem opłat sądowych należnych względem Skarbu Państwa. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.