Sygnatura
I SA/Po 172/26
Wyrok WSA w Poznaniu z 9 września 2026 r., I SA/Po 172/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
- Data orzeczenia
- 9 września 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Dnia 9 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Michał Ilski Protokolant: referent-stażysta Aleksandra Żakowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2026 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2025r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji oświatowej do zwrotu za IV kwartał 2020 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia 9 maja 2025 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 6.955 zł (słownie: sześć tysięcy dziewięćset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1.1. Decyzją z dnia 9 maja 2025 r., nr [...], Wójta Gminy C. (dalej jako; "Wójt" lub "organ I instancji") określił Publicznemu Przedszkolu [...] w C. (dalej jako: "Przedszkole"), którego organem prowadzącym jest A. M. (dalej jako: "strona" lub "skarżąca") łączną wysokość należności przypadającej do zwrotu za dotację oświatową przekazaną w 2020 r. (IV kwartał) na kwotę 78 078,63 zł, na którą składają się kwota 13 484,40 zł wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w 2020 r. (IV kwartał) oraz kwota 64 594,23 zł niewykorzystana w 2020 r. (IV kwartał) wraz z odsetkami. Ponadto nakazał zwrot kwoty 78 078,63 zł wraz z odsetkami, na którą składają się kwota dotacji wykorzystanej w 2020 r. (IV kwartał) niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości 13 484,40 zł wraz z odsetkami oraz kwota dotacji niewykorzystanej w 2020 r. (IV kwartał) w wysokości 64 594,23 zł wraz z odsetkami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w zakresie rozliczenia dotacji za 2000 (IV kwartał) organ I instancji wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Przedszkole w IV kwartale 2020 r. otrzymało dotację w wysokości 401 866,27 zł, którą strona rozliczyła jako wydatkowaną w wysokości 381.444,67 zł. Z rozliczeń dokonanych przez organ I instancji wynika, że kwotę 13.484,40 zł wydatkowano niezgodnie z przeznaczeniem, a kwoty 64.594,23 zł nie wykorzystano do końca roku budżetowego 2020. Na kwotę dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego składa się kwota niewykazanych wydatków, w tym zakresie kształcenia specjalnego, w wysokości 25 958,84 zł. Natomiast wydatki na zakup usług od Lasów Państwowych, za usługi prawne, za usługi nadzoru pedagogicznego, za usługi sprzątania i czyszczenia tkanin, wydatek na kształcenie specjalne - zapłacone zostały dopiero w 2021 r., co oznacza, że ta część dotacji stanowi dotacje niewykorzystaną w 2020 r. w myśl art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2025 r., poz. 439 ze zm. - dalej w skrócie: "u.f.z.o."). Organ I instancji zakwestionował również wydatki dotyczące ustawienie tablic reklamowych, za usługi porządkowania dokumentacji projektowej, za usługi telekomunikacyjne i internet, za usługę przeglądu oświetlenia i p.poż., przeglądu gaśnicy i hydrantu, na zakup słodyczy, usług cateringowych, zakup artykułów remontowych, zakup artykułów spożywczych np. kawy oraz zakup wyposażenia - jako pozostające w sprzeczności z przepisem art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Wobec powyższego przyjęto, że w tej części dotacja w kwocie 13 484,40 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Podsumowując Wójt stwierdził, że strona w 2020 r. pobrała i wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem, w rozumieniu art. 35 u.f.z.o., kwotę 13 484,40 zł i na mocy art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie: "u.f.p.") powyższa kwota podlega zwrotowi do budżetu gminy wraz z odsetkami oraz strona nie wykorzystała w 2020 r. kwoty 65 594,23 zł, na mocy art. 35 ust. 3 u.f.z.o. i na podstawie art. 251 § 1 u.f.p. kwota ta podlega zwrotowi wraz z odsetkami. 1.2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, albo uzupełnienie postępowania przed organem II instancji lub uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zdaniem strony, zaskarżona decyzja narusza art. 35 ust. 1 u.f.z.o, art. 251 i art. 252 u.f.p., art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 105 § 1, art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej w skrócie: "k.p.a."). Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy i dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony oraz dowodów z dokumentów. 1.3. Zaskarżoną decyzją z dnia 30 września 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w części powyższą decyzję Wójta w przedmiocie określenia do zwrotu kwoty dotacji za IV kwartał 2020 r. wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem i określiło kwotę dotacji w tym zakresie za powyższy okres w kwocie 13 120,29 zł, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odnośnie kwoty dotacji niewykorzystanej do końca roku budżetowego 2020 oraz określiło kwotę dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu gminy w wysokości 77 714,52 zł. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że wydatki w łącznej kwocie 64 594,23 zł, faktycznie wydatkowane z konta strony w kolejnym roku budżetowym, tj. 2021 r. zasadnie zostały uznane za dotację niewykorzystaną do końca roku budżetowego. Natomiast w zakresie dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w tym, wydatków na zakup powierzchni reklamowej organ II instancji uznał, że rzeczony wydatek nie wiązał się bezpośrednio z realizacją zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, a ma jedynie z tymi zadaniami związek pośredni, co nie jest wystarczającą przesłanką do uznania go za wydatek podlegający rozliczeniu w ramach dotacji oświatowej. W zakresie wydatku za porządkowanie dokumentacji projektowej organ odwoławczy wskazał, że nie został on należycie udokumentowany i nie mieści się on w katalogu wydatków możliwych do pokrywania z dotacji oświatowej, bo stanowi koszt administracyjny niezwiązany bezpośrednio z działalnością oświatową. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydatki na usługi telekomunikacyjne i internet nie dotyczyły Przedszkola. Organ odwoławczy podkreślił również, że z rozliczenia wydatku z dotacji oświatowej na usługę przeglądu oświetlenia i p.poż, przeglądu gaśnicy i hydrantu oraz na zakup artykułów remontowych, zrezygnował sam organ prowadzący Przedszkole wskazując, że usługa ta mieści się w ramach umów zawartych z F. sp. z o.o. w roku 2020. W kwestii usług i zawartych umów z powyższą firmą organ II instancji wskazał, że została ona wyjaśniona w decyzji z dnia 23 września 2025 r. dotyczącej rozliczenia dotacji za I-III kwartały 2020 r. Wydatki ponoszone w związku z umowami zawartymi z powyższą spółką były rozliczone w ramach dotacji udzielonej za pierwsze trzy kwartały 2020 r. czyli są poza przedmiotem niniejszego postępowania. Organ odwoławczy zakwestionował także wydatki na zakup artykułów cukierniczych i usług cateringowych oraz na zakup kawy jako nie dotyczące dzieci i dodatkowo powołano Statut Przedszkola, który w § 11 ust 5 pkt 1 lit. b) przewiduje, że odpłatność za pobyt dzieci w jednostce obejmuje wyżywienie. W powyższym zakresie powołano się na tzw. zasadę unikania podwójnego finasowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło także dowód z dwóch rachunków przedłożonych do odwołania, a dotyczących zakupu piernika do zdobienia i uznało wydatki na ten cel jako zgodne z przepisem art. 35 u.f.z.o. i w tym zakresie skorygowało wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Nie uwzględniono natomiast wydatków na zakup wyposażenia, jako nie dotyczącego dzieci z Przedszkola, wyjaśniając, że zakupiona gra planszowa przeznaczona jest dla dzieci powyżej 8 roku życia. Z kolei nabycie 10 butelek i akcesoriów do produkcji alkoholi, uznano za dyskredytujące wydatkowanie środków z dotacji oświatowej. Za bezzasadne Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało również zarzuty dotyczące stwierdzenia nieważności skarżonej decyzji Wójta, nie zgadzając się, że jest ona drugą decyzją w tej samej sprawie. Wskazano, że decyzja z dnia 25 lipca 2024 r. organu I instancji określa do zwrotu kwotę dotacji oświatowej za pierwsze trzy kwartały 2020 r., a obecnie badana decyzja dotyczy rozliczenia z dotacji za kwartał IV 2020 r. Wyjaśniono, że dotacja oświatowa jest wypłacana w 12 częściach, a rozliczenie jej za określony okres nie obejmujący całego roku budżetowego, a jedynie jakiś wybrany miesiącami zakres nie stoi w sprzeczności z przepisami prawa. Przepisy prawa nie zabraniają wydawania tzw. decyzji cząstkowych, choć jednocześnie nie ma żadnej formalnej procedury regulującej taką formę wydawanego orzeczenia. W praktyce organów kontrolujących udzielone jednostkom oświatowym dotacje bardzo często są bowiem rozliczane w stosunku roku szkolnego, czyli od września jednego roku do czerwca kolejnego roku i nie jest to rok budżetowy. Jeżeli zatem zakresem weryfikacji wydatkowania dotacji przez Wójta był okres od stycznia do września 2020 r., a następnie od października do grudnia 2020 r., to w tym zakresie możliwe było wydanie decyzji nakazujących ich zwrot. Nadto, jeżeli z uzasadnienia decyzji w sposób jasny wynika, że rozliczone wydatki były poniesione z transz dotacji udzielonych od stycznia do września 2020 r., a badanej, że od października do grudnia 2020 r. - to nie ma podstaw do podważania takiej decyzji wyłącznie w oparciu o zarzut, że jest to decyzja cząstkowa. Powołano przepis art. 104 k.p.a., który przewiduje możliwość wydania decyzji częściowej przyjmując, że przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek. Kryterium dopuszczalności wydania decyzji częściowej ma, zdaniem organu II instancji, charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i umorzenie przedmiotowego postępowania, bądź uchylenie decyzji organów obu instancji, połączenie prowadzonego postępowania z postępowaniem, które toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym , nr [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto w skardze wniesiono o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ I instancji oraz organ II instancji, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone, bowiem w sprawie wykorzystania dotacji w 2020 r. została wydana decyzja Wójta z dnia 25 lipca 2024 r., która również dotyczyła 2020 r., a która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2025 r., nr [...], które to naruszenie przepisów postępowania należy kwalifikować jako przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem decyzja dotyczy sprawy uprzednio rozstrzygniętą inną decyzją; 2) art. 251 ust. 1 oraz 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji za rok 2020 w odniesieniu do okresu październik-grudzień 2020 r., podczas gdy dotacja oświatowa jest świadczeniem jednorazowym, rozliczanym metodą kasową i wydanie decyzji częściowej obejmującej wyłącznie 3 z 12 miesięcy danego roku budżetowego było prawnie niedopuszczalne; 3) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 i 6 u.f.p. poprzez określenie obowiązku zwrotu kwoty dotacji wraz z odsetkami liczonymi od dat przekazania poszczególnych (miesięcznych) części dotacji, podczas gdy dotacja jest świadczeniem jednorazowym i data naliczania odsetek w przypadku dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem winna zostać określona każdorazowo jako data wypłaty ostatniej transzy dotacji tj. odpowiedni dzień grudnia 2020 r., jednocześnie wskazano, że organ nie wykazał daty otrzymania dotacji przez stronę, co czyni ustalenia w tym zakresie całkowicie dowolnymi (brak jest dowodów wskazujących na datę otrzymania przez skarżącą dotacji); 4) art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, podczas gdy okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy nie pozwalają przyjąć, że udzielona dotacja oświatowa za rok 2020 została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, albowiem w całości została przeznaczona na wydatki zgodne z art. 35 u.f.z.o., ponadto nie była możliwa ocena prawidłowości wykorzystania dotacji za rok 2020 poprzez analizę wyłącznie 3 z 12 miesięcy danego roku budżetowego; 5) art. 251 ust. 1 u.f.p. poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, podczas gdy okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy nie pozwalają przyjąć, że udzielona dotacja oświatowa za rok 2020 nie została wykorzystana, w tym zwłaszcza błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na uznaniu, że wykorzystanie dotacji oświatowej może nastąpić wyłącznie poprzez zapłatę, podczas gdy w powyżej wskazanym przepisie poprzez sformułowanie "w szczególności" wskazano jedynie przykładowy katalog możliwości wykorzystania dotacji, ponadto nie była możliwa ocena faktu wykorzystania dotacji za rok 2020 poprzez analizę wyłącznie 3 z 12 miesięcy danego roku budżetowego; 6) art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 78 § 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do ustalenia okoliczności sprawy, w zakresie wydatków na artykuły cukiernicze, spożywcze, porządkowanie dokumentacji i wyposażenie placówki, czy też wydatków związanych z tablicą informacyjną, a nadto niepoinformowanie strony o zakończeniu postępowania przez organ II Instancji, czym uniemożliwiono stronie zajęcia stanowiska w sprawie; 7) art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu, skutkującej przyjęciem, że skarżąca nie mogła z dotacji oświatowej sfinansować wydatków na artykuły cukiernicze, spożywcze, porządkowanie dokumentacji i wyposażenie placówki, czy też wydatków związanych z tablicą informacyjną. W uzasadnieniu skargi strona powieliła z odwołania i rozbudowała argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. W piśmie procesowym z dnia 30 stycznia 2026 r. – w replice na odpowiedź na skargę - strona powtórzyła i rozwinęła uzasadnienie zarzutów podniesionych uprzednio w skardze. 2.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. 2.3. Podczas rozpraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała stanowisko i argumenty zawarte w skardze, a organ administracji nie wziął w nich udziału. Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") połączono sprawy o sygn. akt I SA/Po 159/26 i I SA/Po 172/26 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia. Na wezwanie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nadesłało odpisy uprzednich decyzji organu I instancji z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] oraz organu II instancji z dnia 29 marca 2023 r., nr [...], dotyczące skarżącej częściowo w tym samym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje: 3. Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 p.p.s.a.). 3.1. Badając zaskarżoną decyzję, według opisanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdza, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, które rodziło konieczność jej usunięcia z obrotu prawnego. Istota sporu koncentruje się m.in. na możliwości orzeczenia w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej za okres krótszy niż rok, na który została przyznana, czyli jak uczyniono to w niniejszej sprawie za IV kwartał 2020 r. W pierwszej kolejności należało zatem zbadać zgodność zaskarżonej czynności z przepisami proceduralnymi, albowiem dopiero potem można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. Dokonując oceny zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że możliwość orzeczenia w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej za okres krótszy niż rok, koliduje z charakterem przedmiotu sporu i w konsekwencji narusza art. 7 i art. 104 k.p.a. 3.2. Stosownie do brzmienia art. 34 ust. 1 u.f.z.o., w którym uregulowano formę przekazania dotacji, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Dotacja jest zatem świadczeniem jednorazowym (nie zaś okresowym), choć wypłacanym w ratach miesięcznych. Sąd zauważa, że także w orzecznictwie przyjmuje się, że dotacja oświatowa jest dotacją roczną i z tego powodu nie stanowi świadczenia okresowego, lecz jednorazowe (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 maja 2014 r., o sygn. akt IV CSK 531/13 i z dnia 26 marca 2015 r., o sygn. akt V CSK 376/14), choć "zaliczkowo" wypłacane w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Zaliczki nie mają charakteru samodzielnego świadczenia, lecz są częścią jednego większego świadczenia. Wysokość tego świadczenia określona jest bez odwoływania się do elementu czasu, zaś jego zaliczkowe wypłacanie w dwunastu częściach, jest tylko sposobem spełnienia tego świadczenia, który ma służyć zapewnieniu bieżących środków na funkcjonowanie placówek (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2014 r., o sygn. akt IV CSK 531/13). Z kolei zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Zatem to termin 31 stycznia roku następnego w stosunku do roku, na który dotacja została udzielona, jest terminem rozliczenia dotacji, a więc i terminem zwrotu dotacji w całości lub w części, o ile nie została wykorzystana lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Wówczas też powstaje obowiązek jej zwrotu. Mając na uwadze powyższe regulacje, a w konsekwencji nie budzący wątpliwości roczny charakter dotacji oświatowej, oczywistą staje się konieczność objęcia w decyzji administracyjnej zakresem okresowym całej rocznej dotacji oświatowej, która podlega pełnemu rozliczeniu budżetowemu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych i faktycznych do rozdzielenia rozliczenia oraz nakazania zwrotu dotacji oświatowej za arbitralnie wybrane kwartały roku 2020 wobec tej samej strony skarżącej i wydania oddzielnych decyzji przez organy obu instancji w tym przedmiocie. Badając zgodność z prawem kwestionowanych rozstrzygnięć, Sąd dostrzegł związek między sprawami o sygn. akt I SA/Po 159/26 i I SA/Po 172/26, dokonując ich połączenia do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. Z badanych akt spraw nie wynika żadne merytoryczne uzasadnienie dla wydania decyzji częściowej Wójta z dnia 25 lipca 2024 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za I-III kwartału 2020 r., a następnie decyzji z dnia 9 maja 2025 r., nr [...], przez ten sam organ wobec tej samej skarżącej w niemal tożsamym przedmiocie tylko za IV kwartał 2020 r. Co więcej racjonalnego uzasadnienia odrębnego orzekania za poszczególne kwartały 2020 r. w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie przedstawiło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze , które wydało decyzję z dnia 23 września 2025 r., nr [...] oraz decyzję z dnia 30 września 2025 r., nr [...], wobec tej samej skarżącej, podtrzymując sztuczny podział na kwartały 2020 r. Dodatkowo organ odwoławczy przyznał w zaskarżonej decyzji, że kwestia usług i zawartych umów z F. sp. z o.o. w roku 2020, została wyjaśniona w decyzji z dnia 23 września 2025 r. dotyczącej rozliczenia dotacji za I-III kwartały 2020 r., co wskazuje na ścisły związek obu postępowań. Uwzględniając roczny charakter dotacji oświatowej, Sąd nie podziela stanowiska organów obu instancji, że skoro dotacja oświatowa jest wypłacana w 12 częściach, to dopuszczalne jest rozliczenie jej za określony okres, nie obejmujący całego roku budżetowego, a jedynie za wybrane według nieznanych kryteriów kwartały. Wadliwość powyższego poglądu tkwi w założeniu, że sposób wypłaty kreuje sposób rozliczenia i orzekania o dotacji oświatowej, pomijając w istocie jej roczny charakter. Wprawdzie rację mają organy obu instancji, że przepisy prawa nie zabraniają wydawania tzw. decyzji cząstkowych, na podstawie art. 104 k.p.a., który w § 2 stanowi, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Jednak jak wyżej wskazano dla zachowania podstawowych zasad proceduralnych należy uzasadnić owo rozstrzygnięcie sprawy w części, czego w niniejszej sprawie organy zaniechały. Co istotne, wobec skarżącej organy obu instancji uznały jednak zasadność rozstrzygnięcia sprawy w całości, skoro w rezultacie zostały wydane po dwie decyzje każdego z organów, z czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odstępie 7 dni, które łącznie obejmują zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za cały rok 2020 (I-III kwartał oraz IV kwartał 2020 r.). Zdaniem Sądu, w przypadku dotacji oświatowej, której przypisuje się charakter roczny nie można dowolnie wybierać zakresu weryfikacji jej wydatkowania i na tej podstawie wydawać dowolnie za wybrany okres decyzje nakazujące ich zwrot. Przyjęcie poglądu organów obu instancji w powyższej kwestii, prowadziłoby do niedającego się zaakceptować wniosku, że dopuszczalne jest także wydawanie decyzji za każdy miesiąc danego roku – czyli nawet 12 decyzji. W tym zakresie można przeprowadzić analogię do podatku dochodowego od osób fizycznych, na który choć są odprowadzane comiesięczne zaliczki, to jednak jego rozliczenie następuje w cyklu rocznym, co skutkuje wydaniem przez organy podatkowe decyzji obejmującej dany i pełny rok podatkowy. Innymi słowy bez względu na ilość wypłaconych transz dotacji oświatowej i przyjęty przez organ sposób weryfikacji wydatków, rozliczenie dotacji oświatowej winno obejmować cały rok budżetowy, na który została ona udzielona. Zdaniem Sądu, dokonanie podziału okresowego w przedmiotowej sprawie wprowadziło chaos, który powoduje, że decyzje organów obu instancji jako nieprzejrzyste uchylają się spod pełnej kontroli merytorycznej. Wobec powyższego za zasadne uznać należy zarzuty skargi naruszenia art. 7 i art. 104 k.p.a., art. 251 ust. 1 oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Powyższe uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem dopiero zbiorcze i zupełne zbadanie wszystkich wydatków przez pryzmat całego roku 2020 może doprowadzić organy obu instancji do prawidłowych rozstrzygnięć. 3.3. Wobec ujawnionych wad proceduralnych przedwczesnym jest odnoszenie się do poszczególnych kwestii materialnoprawnych, albowiem w toku ponownego rozpoznania spraw organy obu instancji będą obowiązane do wszechstronnego i kompleksowego zweryfikowania wszystkich wydatków dotyczących dotacji oświatowej za cały rok 2020. Dodatkowo należy przy tym uwzględnić ugruntowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte wyroku z dnia 16 grudnia 2025 r., o sygn. akt I GSK 608/22, że użycie w art. 251 ust. 4 u.f.p. zwrotu "w szczególności" oznacza, że zapłata (poniesienie) nie jest jedynym sposobem wykorzystania dotacji i że nie należy utożsamiać wydatkowania środków z jej wykorzystaniem. Dotacja oświatowa może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących przedszkola, w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Tym samym, dotacje samorządowe przeznaczone na cele bezpośrednio związane z kształceniem, wychowaniem i opieką nie muszą być wykorzystywane tylko przez zapłatę za zrealizowanie zadania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia najistotniejszej kwestii, a mianowicie, czy został osiągnięty cel lub zadanie zostało zrealizowane. 3.4. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania k.p.a. oraz u.f.p. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną i ponownie dokonają - po uprzednim połączeniu postępowań administracyjnych – pełnej weryfikacji rozliczenia dotacji oświatowej za cały rok 2020, zgodnie ze wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do regulacji z art. 153 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji w całości. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r., poz. 215 ze zm.), uwzględniając wpis od skargi (1.555 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (5.400 zł).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
- Hasła tematyczne
- Oświata
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Michał Ilski
Powołane przepisy
- Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 6 · Dz.U. 2026 poz. 215
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 3 § 1 ,art. 134 § 1,art. 145 § 1,art. 111 § 2 ,art. 153,art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135,art. 200 i art. 205 § 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
art. 7 i art. 104 · Dz.U. 2024 poz. 572
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j.)
art. 251 ust. 1 oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2,ust. 4 · Dz.U. 2023 poz. 1270
- Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych
art. 34 ust. 1 · Dz.U. 2025 poz. 439
Powiązane dokumenty
Sygnatura: III SA/Wr 91/26 · 9 września 2026
Wyrok WSA we Wrocławiu z 9 września 2026 r., III SA/Wr 91/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: I GZ 329/26 · 9 września 2026
Postanowienie NSA z 9 września 2026 r., I GZ 329/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Sygnatura: III SA/Gl 177/26 · 9 września 2026
Wyrok WSA w Gliwicach z 9 września 2026 r., III SA/Gl 177/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny