I SA/Po 164/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. D. na zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie stanu zaległości podatkowych postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zarządzić zwrot od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na rzecz B. D. kwotę [...]zł (słownie: [...]) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Skarżący B. D., reprezentowany przez adwokata, pismem z [...] lutego 2020 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazane w rubrum niniejszego orzeczenia zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego. W argumentacji skargi skarżący stwierdził, że jego zaległości podatkowe wygasły wskutek przedawnienia. W tym kontekście powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12, w którym Trybunał orzekł, że przepis art. 70 § 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jen. Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. – w skrócie: "o.p.") jest niezgodny z art. 64 ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 w zw. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. W dniu [...] lutego 2020 r. skarżący uiścił wpis od skargi w kwocie [...]zł. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego wniósł o odrzucenie skargi, jako wniesionej przez stronę, której nie przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a."), ewentualnie o oddalenie skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z [...] marca 2020 r. skarżącemu została zwrócona kwota [...]zł stanowiąca nadpłatę uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Badanie merytoryczne skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności pod względem formalnym. Z tych względów Sąd zobligowany jest do zbadania, czy skarga nie zawiera braków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 1-6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepis art. 3 § 2 p.p.s.a. określa zakres spraw, które obejmuje kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają, stosownie do art. 3 § 3 p.p.s.a., przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zaświadczenie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] stycznia 2020 r., nr [...], stwierdzające stan zaległości podatkowych skarżącego. Podkreślenia wymaga, że zaświadczenie jest czynnością organu administracji publicznej o cechach całkowicie odrębnych od typowych aktów administracyjnych, poddanych kontroli sądów administracyjnych, jak decyzje czy postanowienia. Zgodnie z przepisami o.p., regulującymi wydawanie zaświadczeń (art. 306a – art. 306n o.p.) oraz orzecznictwem - zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Przy jego pomocy organ administracji publicznej stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Możliwe jest ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Kwestia ta nie podlega dyskusji, albowiem wartość zaświadczenia należy oceniać w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa. Zatem można zanegować jego wartość wykazując, że potwierdza ono fałsz. Natomiast nie może ono - w przeciwieństwie do aktu administracyjnego - być oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu. Właściwy organ może odmówić postanowieniem, na które służy zażalenie wydania zaświadczenia o żądanej treści, jeżeli miałoby to prowadzić do poświadczenia stanu prawnego niezgodnego z danymi wynikającymi z prowadzonej przez organ ewidencji (por. wyrok NSA z 24 listopada 2006 r., sygn. akt I OSK 88/06 – wyrok dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Wychodząc z powyższych założeń stwierdzić należy, że treść zaświadczenia wymyka się spod kontroli legalności dokonywanej przez Sąd. Zaświadczenie nie wywołuje bowiem żadnych skutków prawnych, które mogłyby być oceniane z punktu widzenia legalności. Stanowi ono jedynie oświadczenie wiedzy organu na temat pewnych faktów lub stanu prawnego. Chodzi przy tym o wiedzę, którą organ dysponuje z urzędu na podstawie posiadanych przez siebie danych, informacji i dokumentów. Prawidłowość zaświadczenia uchyla się spod kontroli sądowoadministracyjnej także z tego względu, że Sąd nie dysponuje danymi, które pozwoliłyby zweryfikować zgodność z prawdą treści zaświadczenia. Poza tym, wykraczałoby to poza zakres funkcji Sądu, ograniczonych do kontroli zgodności z prawem działań administracji publicznej. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na czynność organu, która nie mieści się w katalogu czynności i aktów wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie stronie skarżącej kwoty [...]zł, uiszczonej tytułem wpisu od skargi wpisu, Sąd orzekł, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji.