Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Po 159/26

Wyrok WSA w Poznaniu z 9 września 2026 r., I SA/Po 159/26 – sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
9 września 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 9 września 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (sprawozdawca) Sędzia WSA Michał Ilski Protokolant: referent-stażysta Aleksandra Żakowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2026 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 września 2025r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji oświatowej do zwrotu za I –III kwartał 2020 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia 25 lipca 2024 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 16 182 zł (słownie: szesnaście tysięcy sto osiemdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1.1. Decyzją administracyjną częściową z dnia 25 lipca 2024 r., nr [...], Wójta Gminy C. (dalej jako; "Wójt" lub "organ I instancji"), po ponownym przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z urzędu (w wyniku uchylenia decyzji Wójta Gminy C. z dnia 16 maja 2022 r., nr [...], przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ) w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem określił Publicznemu Przedszkolu [...] w C. (dalej jako: "Przedszkole"), którego organem prowadzącym jest A. M. (dalej jako: "strona" lub "skarżąca") łączną wysokość należności przypadającej do zwrotu za dotację oświatową przekazaną w 2020 r. (I-III kwartał) na kwotę 536 476,13 zł, na którą składają się kwota 133 554,10 zł - wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem oraz 402 922,03 zł - niewykorzystana w 2020 r. (I –III kwartał) wraz z odsetkami. Po rozliczeniu wpłat dokonanych przez powyższy podmiot, organ I instancji nakazał zwrot kwoty 517 748,07 zł wraz z odsetkami, na którą składają się 114 826,04 zł - jako kwota dotacji wykorzystana w 2020 r. (I-III kwartał) niezgodnie z przeznaczeniem wraz z odsetkami oraz 402 922,03 zł - jako kwota niewykorzystana w 2020 r. (I –III kwartał) wraz z odsetkami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, w zakresie rozliczenia dotacji za 2000 (I-III kwartał) organ I instancji wyjaśnił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż strona otrzymała w 2020 r. (I-III kwartał) dotację w wysokości 1 534 508,81 zł, którą rozliczyła w tej samej kwocie. Jednakże kwotę 133 554,10 zł wydatkowano niezgodnie z przeznaczeniem, a kwoty 402 922,03 zł nie wykorzystano w roku budżetowym 2020 r. (I-III kwartał). W rozliczeniu za powyższy okres ujęto m.in. wydatki poniesione pod wspólnym tytułem "wynagrodzenie" dla strony, pełniącej funkcję dyrektora; wydatki za usługi na podstawie 8 umów zawartych z firmą F. sp. z o.o., wydatki za cykl 6 szkoleń oraz wydatek z tytułu dopłaty do nadzoru pedagogicznego - opłacone w 2021 r. Ponadto wykazano faktury, które nie zostały ujęte przez organ prowadzący w rozliczeniu dotacji za 2020 r. (I-III kwartał). Po przeprowadzonych dodatkowych czynnościach kontrolnych organ I instancji uznał wynagrodzenie dla strony jako pełniącej funkcję dyrektora do ustawowego limitu to jest do kwoty 139 095,88 zł. Jednocześnie stwierdzono, że nie ma podstaw prawnych do rozliczenia z dotacji oświatowej środków wydatkowanych na podstawie umów z firmą F. sp. z o.o. Wytknięto, że z całości kwoty 467 400 zł wypłaconej powyższej firmie, kwota 349 320 zł zapłacona została w 2021 r., stąd wydatkowanie środków pochodzących z dotacji oświatowej nastąpiło w innym roku budżetowym niż udzielona dotacja i w konsekwencji ta część dotacji stanowi dotacje niewykorzystaną w 2020 r., w myśl art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 754 ze zm. - dalej w skrócie: "u.f.z.o."). Organ I instancji nie uznał także w rozliczeniu dotacji za 2020 r. kwoty 118 080 zł z tytułu zaliczek wpłaconych F. sp. z o.o. i odmówił wiarygodności złożonym przez organ prowadzący przedszkole dokumentom oraz oświadczeniom. Z uwagi na datę poniesienia wydatków przypadających na 2021 r. oraz poczynione ustalenia brak jest podstaw prawnych do rozliczenia z dotacji oświatowej środków wydatkowanych na podstawie umów z firmą F. sp. z o.o., na podstawie art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Zwrócono również uwagę, że wydatek za cykl 6 szkoleń i dopłatę do nadzoru pedagogicznego, które opłacono w 2021 r., co pozostaje w sprzeczności w sprzeczności z regulacją art. 35 ust. 3 u.f.z.o. Zakwestionowano też faktury na kwotę 6.529 zł, które organ prowadzący przedszkole przedstawił jako faktury nieujęte w rozliczeniu za 2020 r. oraz wydatki za zakup artykułów spożywczych, usług telekomunikacyjnych, artykułów chemicznych, składek ZUS właściciela i wydatki dotyczące zakupu powierzchni reklamowej, jako pozostające w sprzeczności z art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Podsumowując Wójt stwierdził, że strona w 2020 r. pobrała i wykorzystała niezgodnie z przeznaczeniem, w rozumieniu art. 35 u.f.z.o. kwotę 133 554,10 zł i na mocy art. 252 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm. - dalej w skrócie: "u.f.p.") powyższa kwota podlega zwrotowi do budżetu gminy wraz z odsetkami ustalonymi jak dla zaległości podatkowych w terminie 15 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji oraz nie wykorzystała w 2020 r. kwoty 402 922,03 zł, na mocy art. 35 ust. 3 u.f.z.o., zatem na podstawie art. 251 § 1 u.f.p. kwota ta podlega zwrotowi wraz z odsetkami. 1.2. W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, albo uzupełnienie postępowania przed organem II instancji lub uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. Zdaniem strony, zaskarżona decyzja narusza art. 35 ust. 1 u.f.z.o, art. 251 i art. 252 u.f.p., art. 7, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 2, art. 80, art. 94 § 1, art. 107 § 1 pkt 5 i § 3, art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej w skrócie: "k.p.a."). Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie rozprawy, dopuszczenie dowodu z przesłuchania strony i świadków oraz dowodów z dokumentów. 1.3. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 września 2025 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając powyższe ustalenia, jak i ocenę prawną. W motywach stwierdzono, że wydatki w łącznej kwocie 402 922,03 zł, faktycznie wydatkowane z konta strony w kolejnym roku budżetowym, tj. 2021 r. zasadnie zostały uznane za dotację niewykorzystaną do końca roku budżetowego, bo zostały poniesione z transzy dotacji udzielonej za styczeń - wrzesień 2020 r. Sam ten fakt, przesądza o braku potrzeby dowodzenia zasadności owych wydatków, a konkretnie część wynagrodzenia dla firmy F. , tj. kwotę 349 320 zł. Ocenie pod kontem zgodności z art. 35 u.f.z.o. podlegały jedynie kwota 118 080 zł wypłacona powyższemu podmiotowi tytułem zaliczek za usługi remontowe, której wydatkowanie budzi poważne wątpliwości. Zwrócono uwagę, że doszło do pokrywania wydatków za czynności, które nie leżą w gestii najemcy (przedszkola), a właściciela obiektu. Za bezzasadne Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zarzuty dotyczące stwierdzenia nieważności, nieprawidłowego naliczenia odsetek, czy wydania decyzji nieprzewidzianej w przepisach prawa. Wyjaśniono, że dotacja oświatowa jest wypłacana w 12 częściach, a rozliczenie jej za określony okres nie obejmujący całego roku budżetowego, a jedynie jakiś wybrany miesiącami zakres nie stoi w sprzeczności z przepisami prawa. Przepisy prawa nie zabraniają wydawania tzw. decyzji cząstkowych, choć jednocześnie nie ma żadnej formalnej procedury regulującej taką formę wydawanego orzeczenia. W praktyce organów kontrolujących udzielone jednostkom oświatowym dotacje bardzo często są bowiem rozliczane w stosunku roku szkolnego, czyli od września jednego roku do czerwca kolejnego roku i nie jest to rok budżetowy. Jeżeli zatem zakresem weryfikacji wydatkowania dotacji przez Wójta był okres od stycznia do września 2020 r., to w tym zakresie możliwe było wydanie decyzji nakazujących ich zwrot. Nadto, jeżeli z uzasadnienia decyzji w sposób jasny wynika, że rozliczone wydatki były poniesione z transz dotacji udzielonych od stycznia do września 2020 r., to nie ma podstaw do podważania takiej decyzji wyłącznie w oparciu o zarzut, że jest to decyzja cząstkowa. Powołano przepis art. 104 k.p.a., który przewiduje możliwość wydania decyzji częściowej przyjmując, że przedmiot postępowania może być podzielony w tym znaczeniu, że możliwe jest rozstrzyganie kolejno co do istoty o kilku elementach składających się na całe uprawnienie lub obowiązek. Kryterium dopuszczalności wydania decyzji częściowej ma, zdaniem organu II instancji, charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji i umorzenie przedmiotowego postępowania, bądź uchylenie decyzji organów obu instancji, połączenie prowadzonego postępowania z postępowaniem, które toczyło się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym , nr [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto w skardze wniesiono o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez organ I Instancji oraz organ II Instancji, w sytuacji gdy postępowanie w sprawie powinno zostać umorzone, bowiem w sprawie wykorzystania dotacji w 2020 r. została wydana decyzja Wójta Gminy C. z dnia 9 maja 2025 r., która również dotyczyła 2020 r., a która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 2025 r. (doręczoną wcześniej stronie), nr [...], które to naruszenie przepisów postępowania należy kwalifikować jako przesłankę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., albowiem decyzja dotyczy sprawy, w której wydano dwie decyzje ostateczne w tym samym przedmiocie; 2) art. 251 ust. 1 oraz 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. poprzez orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji za rok 2020 w odniesieniu do okresu styczeń-wrzesień 2020 r., podczas gdy dotacja oświatowa jest świadczeniem jednorazowym, rozliczanym metodą kasową i wydanie decyzji częściowej obejmującej wyłącznie 9 z 12 miesięcy danego roku budżetowego było prawnie niedopuszczalne; 3) art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 i 6 u.f.p. poprzez określenie obowiązku zwrotu kwoty dotacji wraz z odsetkami liczonymi od dat przekazania poszczególnych (miesięcznych) części dotacji, podczas gdy dotacja jest świadczeniem jednorazowym i data naliczania odsetek w przypadku dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem winna zostać określona każdorazowo jako data wypłaty ostatniej transzy dotacji, tj. odpowiedni dzień grudnia 2020 r., jednocześnie wskazano, że organ nie wykazał daty otrzymania dotacji przez stronę, co czyni ustalenia w tym zakresie całkowicie dowolnymi (brak jest dowodów wskazujących na datę otrzymania przez skarżącą dotacji); 4) art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, podczas gdy okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy nie pozwalają przyjąć, że udzielona dotacja oświatowa za rok 2020 została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, albowiem w całości została przeznaczona na wydatki zgodne z art. 35 u.f.z.o., ponadto nie była możliwa ocena prawidłowości wykorzystania dotacji za rok 2020 poprzez analizę wyłącznie 9 z 12 miesięcy danego roku budżetowego; 5) art. 251 ust. 1 u.f.p. poprzez nałożenie na stronę obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, podczas gdy okoliczności przedmiotowo-podmiotowe sprawy nie pozwalają przyjąć, że udzielona dotacja oświatowa za rok 2020 nie została wykorzystana, w tym zwłaszcza błędną wykładnię tego przepisu, polegającą na uznaniu, że wykorzystanie dotacji oświatowej może nastąpić wyłącznie poprzez zapłatę, podczas gdy w powyżej wskazanym przepisie poprzez sformułowanie "w szczególności" wskazano jedynie przykładowy katalog możliwości wykorzystania dotacji, ponadto nie była możliwa ocena faktu wykorzystania dotacji za rok 2020 poprzez analizę wyłącznie 9 z 12 miesięcy danego roku budżetowego; 6) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 78 § 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia poprzez: a) niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz niepodjęcie wszystkich czynności zmierzających do ustalenia okoliczności sprawy, w tym zakresu przeprowadzonych prac remontowych z udziałem firmy F. mimo składania licznych wniosków dowodowych przez stronę; b) oddalenie wniosków dowodowych o ponowne dopuszczenie dowodu z zeznań świadków, mimo że dowody te miały znaczenie dla rozpoznania sprawy, bowiem w decyzji zakwestionowano zasadność sfinansowania wydatków remontowych, a dowód miał zostać przeprowadzony na okoliczność ustalenia zakresu przeprowadzonych prac remontowych oraz sposobu ich finansowania dotacją oświatową; c) oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie w charakterze strony A. M., w sytuacji, gdy dowód ten miał zostać przeprowadzony na okoliczność ustalenia zakresu przeprowadzonych prac remontowych oraz sposobu ich finansowania dotacją oświatową; d) oddalenie wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka P. H. na okoliczność ustalenia zakresu prac remontowych wykonywanych przez F. sp. z o.o. na rzecz strony w Przedszkolu Publicznym oraz faktu ich wykonania przez powyższą firmę, jak również uprawnienia P. H. do składania oświadczeń woli w imieniu F. sp. z o.o., w sytuacji gdy zeznania świadka miały istotne znaczenie dla rozpoznania sprawy; 7) art. 35 ust. 1 u.f.z.o. poprzez dokonanie błędnej wykładni tego przepisu, skutkującej przyjęciem, że skarżąca nie mogła z dotacji oświatowej sfinansować wydatków remontowych budynku przedszkola, usług z zakresu nadzoru pedagogicznego, szkoleń oraz tablicy informacyjnej, podczas gdy były to wydatki kwalifikowalne do pokrycia dotacją oświatową. W uzasadnieniu skargi strona powieliła z odwołania i rozbudowała argumentację w zakresie podniesionych zarzutów. 2.2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko i motywy wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. 2.3. Podczas rozpraw przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu pełnomocnik strony skarżącej podtrzymała stanowisko i argumenty zawarte w skardze, a organ administracji nie wziął w nich udziału. Na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. - dalej w skrócie: "p.p.s.a.") połączono sprawy o sygn. akt I SA/Po 159/26 i I SA/Po 172/26 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia. Na wezwanie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nadesłało odpisy uprzednich decyzji organu I instancji z dnia 16 maja 2022 r., nr [...] oraz organu II instancji z dnia 29 marca 2023 r., nr [...], dotyczące skarżącej częściowo w tym samym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu rozważył, co następuje: 3. Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu. Stosownie do przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Uznanie skargi za zasadną następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź uchybienia prawu materialnemu (art. 145 § 1 p.p.s.a.). 3.1. Badając zaskarżoną decyzję, według opisanych powyżej kryteriów, Sąd stwierdza, że doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, które rodziło konieczność jej usunięcia z obrotu prawnego. Istota sporu koncentruje się m.in. na możliwości orzeczenia w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej za okres krótszy niż rok, na który została przyznana, czyli jak uczyniono to w niniejszej sprawie za I-III kwartału 2020 r. W pierwszej kolejności należało zatem zbadać zgodność zaskarżonej czynności z przepisami proceduralnymi, albowiem dopiero potem można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany w sprawie przepis prawa materialnego. Dokonując oceny zarzutów kwalifikowanych jako naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że możliwość orzeczenia w przedmiocie zwrotu dotacji oświatowej za okres krótszy niż rok, koliduje z charakterem przedmiotu sporu i w konsekwencji narusza art. 7 i art. 104 k.p.a. 3.2. Stosownie do brzmienia art. 34 ust. 1 u.f.z.o., w którym uregulowano formę przekazania dotacji, dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25 ust. 1-4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28-30 oraz 31 ust. 1, są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Dotacja jest zatem świadczeniem jednorazowym (nie zaś okresowym), choć wypłacanym w ratach miesięcznych. Sąd zauważa, że także w orzecznictwie przyjmuje się, że dotacja oświatowa jest dotacją roczną i z tego powodu nie stanowi świadczenia okresowego, lecz jednorazowe (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 22 maja 2014 r., o sygn. akt IV CSK 531/13 i z dnia 26 marca 2015 r., o sygn. akt V CSK 376/14), choć "zaliczkowo" wypłacane w 12 częściach, w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca. Zaliczki nie mają charakteru samodzielnego świadczenia, lecz są częścią jednego większego świadczenia. Wysokość tego świadczenia określona jest bez odwoływania się do elementu czasu, zaś jego zaliczkowe wypłacanie w dwunastu częściach, jest tylko sposobem spełnienia tego świadczenia, który ma służyć zapewnieniu bieżących środków na funkcjonowanie placówek (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2014 r., o sygn. akt IV CSK 531/13). Z kolei zgodnie z art. 251 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części niewykorzystanej do końca roku budżetowego podlegają zwrotowi do budżetu tej jednostki w terminie do dnia 31 stycznia następnego roku. Zatem to termin 31 stycznia roku następnego w stosunku do roku, na który dotacja została udzielona, jest terminem rozliczenia dotacji, a więc i terminem zwrotu dotacji w całości lub w części, o ile nie została wykorzystana lub wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Wówczas też powstaje obowiązek jej zwrotu. Mając na uwadze powyższe regulacje, a w konsekwencji nie budzący wątpliwości roczny charakter dotacji oświatowej, oczywistą staje się konieczność objęcia w decyzji administracyjnej zakresem okresowym całej rocznej dotacji oświatowej, która podlega pełnemu rozliczeniu budżetowemu. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych i faktycznych do rozdzielenia rozliczenia oraz nakazania zwrotu dotacji oświatowej za arbitralnie wybrane kwartały roku 2020 wobec tej samej strony skarżącej i wydania oddzielnych decyzji przez organy obu instancji w tym przedmiocie. Badając zgodność z prawem kwestionowanych rozstrzygnięć, Sąd dostrzegł związek między sprawami o sygn. akt I SA/Po 159/26 i I SA/Po 172/26, dokonując ich połączenia do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia, na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. Z badanych akt spraw nie wynika żadne merytoryczne uzasadnienie dla wydania decyzji częściowej Wójta z dnia 25 lipca 2024 r., nr [...], w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za I-III kwartału 2020 r., a następnie decyzji z dnia 9 maja 2025 r., nr [...], przez ten sam organ wobec tej samej skarżącej w niemal tożsamym przedmiocie tylko za IV kwartał 2020 r. Co więcej racjonalnego uzasadnienia odrębnego orzekania za poszczególne kwartały 2020 r. w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem nie przedstawiło także Samorządowe Kolegium Odwoławcze , które wydało decyzję z dnia 23 września 2025 r., nr [...] oraz decyzję z dnia 30 września 2025 r., nr [...], wobec tej samej skarżącej, podtrzymując sztuczny podział na kwartały 2020 r. Uwzględniając roczny charakter dotacji oświatowej, Sąd nie podziela stanowiska organów obu instancji, że skoro dotacja oświatowa jest wypłacana w 12 częściach, to dopuszczalne jest rozliczenie jej za określony okres, nie obejmujący całego roku budżetowego, a jedynie ze wybrane według nieznanych kryteriów kwartały. Wadliwość powyższego poglądu tkwi w założeniu, że sposób wypłaty kreuje sposób rozliczenia i orzekania o dotacji oświatowej, pomijając w istocie jej roczny charakter. Wprawdzie rację mają organy obu instancji, że przepisy prawa nie zabraniają wydawania tzw. decyzji cząstkowych, na podstawie art. 104 k.p.a., który w § 2 stanowi, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji. Jednak jak wyżej wskazano dla zachowania podstawowych zasad proceduralnych należy uzasadnić owo rozstrzygnięcie sprawy w części, czego w niniejszej sprawie organy zaniechały. Co istotne, wobec skarżącej organy obu instancji uznały jednak zasadność rozstrzygnięcia sprawy w całości, skoro w rezultacie zostały wydane po dwie decyzje każdego z organów, z czego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odstępie 7 dni, które łącznie obejmują zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem za cały rok 2020 (I-III kwartał oraz IV kwartał 2020 r.). Zdaniem Sądu, w przypadku dotacji oświatowej, której przypisuje się charakter roczny nie można dowolnie wybierać zakresu weryfikacji jej wydatkowania i na tej podstawie wydawać dowolnie za wybrany okres decyzje nakazujące ich zwrot. Przyjęcie poglądu organów obu instancji w powyższej kwestii, prowadziłoby do niedającego się zaakceptować wniosku, że dopuszczalne jest także wydawanie decyzji za każdy miesiąc danego roku – czyli nawet 12 decyzji. W tym zakresie można przeprowadzić analogię do podatku dochodowego od osób fizycznych, na który choć są odprowadzane comiesięczne zaliczki, to jednak jego rozliczenie następuje w cyklu rocznym, co skutkuje wydaniem przez organy podatkowe decyzji obejmującej dany i pełny rok podatkowy. Innymi słowy bez względu na ilość wypłaconych transz dotacji oświatowej i przyjęty przez organ sposób weryfikacji wydatków, rozliczenie dotacji oświatowej winno obejmować cały rok budżetowy, na który została ona udzielona. Zdaniem Sądu, dokonanie podziału okresowego w przedmiotowej sprawie wprowadziło chaos, który powoduje, że decyzje organów obu instancji jako nieprzejrzyste uchylają się spod pełnej kontroli merytorycznej. Wobec powyższego za zasadne uznać należy zarzuty skargi naruszenia art. 7 i art. 104 k.p.a., art. 251 ust. 1 oraz art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. Powyższe uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy, albowiem dopiero zbiorcze i zupełne zbadanie wszystkich wydatków przez pryzmat całego roku 2020 może doprowadzić organy obu instancji do prawidłowych rozstrzygnięć. 3.3. Wobec ujawnionych wad proceduralnych przedwczesnym jest odnoszenie się do poszczególnych kwestii materialnoprawnych, albowiem w toku ponownego rozpoznania spraw organy obu instancji będą obowiązane do wszechstronnego i kompleksowego zweryfikowania wszystkich wydatków dotyczących dotacji oświatowej za cały rok 2020. Dodatkowo należy przy tym uwzględnić ugruntowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte wyroku z dnia 16 grudnia 2025 r., o sygn. akt I GSK 608/22, że użycie w art. 251 ust. 4 u.f.p. zwrotu "w szczególności" oznacza, że zapłata (poniesienie) nie jest jedynym sposobem wykorzystania dotacji i że nie należy utożsamiać wydatkowania środków z jej wykorzystaniem. Dotacja oświatowa może być wykorzystana wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących przedszkola, w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Tym samym, dotacje samorządowe przeznaczone na cele bezpośrednio związane z kształceniem, wychowaniem i opieką nie muszą być wykorzystywane tylko przez zapłatę za zrealizowanie zadania. Nie można bowiem tracić z pola widzenia najistotniejszej kwestii, a mianowicie, czy został osiągnięty cel lub zadanie zostało zrealizowane. 3.4. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania k.p.a. oraz u.f.p. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną i ponownie dokonają - po uprzednim połączeniu postępowań administracyjnych – pełnej weryfikacji rozliczenia dotacji oświatowej za cały rok 2020, zgodnie ze wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku, stosownie do regulacji z art. 153 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji w całości. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono w oparciu o przepisy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2026 r., poz. 215 ze zm.), uwzględniając wpis od skargi (5.365 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (10 800 zł).

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Izabela Kucznerowicz /przewodniczący/ Małgorzata Bejgerowska /sprawozdawca/ Michał Ilski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny