I SA/Po 1519/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...]. sprawy ze skargi H. J. na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne

Pismem z dnia 01 lipca 2016 r. skarżąca zwróciła się do organu z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia nieruchomości. We wniosku o wydanie interpretacji przedstawiono opis stanu faktycznego zgodnie z którym mąż skarżącej dnia 15 marca 1978 r. zakupił z majątku dorobkowego ze skarżącą działkę letniskową. Zakupiony grunt stał się własnością małżonków. Dnia 21 lipca 2012 r., zmarł mąż skarżącej ustanawiając ją w testamencie jedynym spadkobiercą. Skarżąca zmuszona wystąpieniem córki o zapłatę zachowku po zmarłym ojcu sprzedała wskazaną powyżej nieruchomość wcześniej niż 5 lat od przejęcia udziału we współwłasności po zmarłym mężu. W ocenie skarżącej nieruchomość stanowiła współwłasność majątkową małżeńską łączną i data zgonu małżonka nie spowodowała nowego nabycia. W zaskarżonej interpretacji organ uznał jednak stanowisko skarżącej za nieprawidłowe wskazując, że z chwilą śmierci jednego z małżonków posiadane przez niego udziały w majątku wspólnym wchodzą w skład masy spadkowej i podlegają dziedziczeniu. Wówczas spadkobiercy zmarłego małżonka nie nabywają w spadku całego prawa do nieruchomości, a jedynie udział w nim. W ocenie organu zbycie nieruchomości przed upływem 5 lat od daty nabycia spadku, podlega opodatkowaniu w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2012 r., na skutek dziedziczenia. W skardze na interpretację podniesiono m.in. zarzut błędnej wykładni art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. – dalej w skrócie: "ustawa o PDOF") polegający na przyjęciu, że nabycie w drodze spadku po współmałżonku nieruchomości zakupionej do majątku wspólnego w ramach ustawowej wspólności małżeńskiej, stanowi "nabycie" w rozumieniu powołanego przepisu, a co za tym idzie - podlega ono opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Kluczowe w powołanym przepisie jest słowo "zależy", zgodnie z którym, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ. Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. W orzecznictwie podnosi się, że zawieszenie postępowania z przewidzianych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyczyn ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Zawieszenie powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien jednak oceniać wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być także istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania [tak: postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., II FSK 912/10, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że tutejszemu sądowi jest z urzędu wiadomym, że NSA postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017 r., II FSK 3874/14 przedstawił do rozstrzygnięcia poszerzonemu składowi tego sądu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy według art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodu jest również odpłatne zbycie nieruchomości lub prawa nabytych do majątku wspólnego, w przypadku gdy zbycie ma miejsce przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym na podstawie dziedziczenia nastąpiło nabycie przez małżonka pozostałego przy życiu udziału w nieruchomości lub w prawie nabytych do majątku wspólnego, ponad własny udział po ustaniu wspólności majątkowej na skutek śmierci drugiego z małżonków, w sytuacji gdy od nabycia nieruchomości lub prawa przez obojga małżonków do majątku wspólnego minęło pięć lat?". Rozstrzygnięcie wskazanego powyżej zagadnienia prawnego będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, z uwagi na podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, o dokonanie których wykładni zwrócono się do poszerzonego składu NSA. Co więcej wydana na skutek wskazanego powyżej postanowienia uchwała poszerzonego składu NSA będzie miała wiążący charakter, bowiem z postanowień art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych [por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II FSK 1474/14, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Uchwała jest wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, jaka została przyjęta przez skład poszerzony NSA [por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2013 r., I GSK 199/12, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W kontekście powyższych rozważań nie może budzić wątpliwości, że wydana na skutek postanowienia NSA z dnia 30 stycznia 2017 r., II FSK 3874/14 uchwała tego sądu będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Powyższe świadczy o istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy rozpoznawaną sprawą a sprawą zawisłą przed NSA na skutek wydania wskazanego powyżej postanowienia. W świetle powyższego, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania jest w pełni uzasadnione. Zawieszenie postępowania do czasu wydania przez poszerzony skład NSA uchwały wyjaśniającej wskazane powyżej zagadnienie prawne – kluczowe z punktu widzenia zawisłej sprawy – pozwoli tutejszemu sądowi na wydanie poprawnego merytorycznie rozstrzygnięcia respektującego wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., mocą ogólnie wiążącą uchwał poszerzonego składu NSA. Zaznaczenia również wymaga, że w orzecznictwie podnosi się, że użyte w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pojęcie "zależy" należy rozumieć stosując także wykładnię systemową i funkcjonalną. Pojęcie to należy rozumieć nie tylko jako związek formalno-instytucjonalny - tj. polegający na tym, że dane zagadnienie wstępne należy do kognicji innej instytucji i musi być przez nie rozpoznane, aby można było kontynuować dane postępowanie sądowe - ale także jako związek treściowo-instytucjonalny, polegający na tym, że dana instytucja realizując swoje ustawowe zadania, przedstawia we właściwym trybie rozstrzygnięcie, które ma na celu realizację celów wskazanych przez ustawodawcę, którym w przypadku działalności uchwałodawczej NSA jest usunięcie ryzyka wystąpienia w danym typie spraw rozbieżności orzeczniczych [por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2011 r., I GZ 119/11, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.