I SA/Po 1436/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 08 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku EI o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi EI na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od sierpnia do grudnia 2012 r. postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.

Skarżąca EI, reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Następnie złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie nie prowadzi działalności gospodarczej (została zawieszona), nie pracuje i nie ma jakichkolwiek dochodów. Wnioskodawczyni wskazała, że nie posiada żadnego majątku, który przynosiłby dochód. Podała również, że nie posiada nieruchomości, ani wartościowych ruchomości, natomiast oszczędności jakie posiadała wyczerpały się już [...] temu. Skarżąca wskazała, że korzysta z pomocy osób najbliższych, zamieszkuje na zasadach użyczenia u siostry oraz korzysta z pomocy finansowej syna. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł i nie uzyskuje dochodów. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych, lokat bankowych oraz kart kredytowych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że nie posiada i nie użytkuje żadnych pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Skarżąca powtórzyła, że nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów. Wnioskodawczyni podała, że nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy, wyjaśniła, że nie uczyniła tego, gdyż nie spełnia warunków do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych, a ponadto liczy na to, że w najbliższym czasie uda jej się znaleźć jakąś pracę. Skarżąca oświadczyła, że nie korzysta z pomocy opieki społecznej. Podała, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] w sprawie [...] jest osobą rozwiedzioną. Skarżąca wyjaśniła, że z uwagi na brak jakichkolwiek dochodów nie ponosi obecnie kosztów miesięcznego utrzymania i korzysta z pomocy osób najbliższych, w szczególności syna i siostry. Skarżąca wyjaśniła, że pomoc otrzymuje głównie od siostry, która zapewnia jej "bezpłatny dach nad głową" oraz zapewnia jej wyżywienie. Natomiast od syna otrzymuje w razie potrzeby od czasu do czasu drobne kwoty pieniężne. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada, jak i nie posiadała w okresie ostatnich [...] żadnych nieruchomości, jak też wartościowych przedmiotów. Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie mieszka na zasadach użyczenia w domu należącym do siostry. Skarżąca podała, że posiadała oszczędności rzędu [...] z tytułu dochodów uzyskanych z prowadzonej działalności gospodarczej w [...], ale oszczędności te wyczerpały się w [...]. Do pisma załączyła kserokopie: zeznań rocznych podatkowych za [...], wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...], sygn. akt [...] w sprawie o rozwód. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, nie posiada żadnego majątku i nie uzyskuje żadnych dochodów, działalność gospodarczą zawiesiła. Wnioskodawczyni mieszka w domu użyczonym przez siostrę, nie ponosi kosztów miesięcznego utrzymania, korzysta z pomocy najbliższej rodziny. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.