I SA/Po 139/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku MW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi MW na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2015 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Skarżąca MW pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia [...], sygn. akt [...] odrzucił skargę MW na w.w decyzję. Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, skarżąca nie zaznaczyła o ustanowienie którego pełnomocnika wnosi. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie ma pracy, choruje i jest pod stała opieką lekarzy specjalistów. Wnioskodawczyni oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi dziećmi - córką i z synem. Skarżąca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca nie ma dochodów, otrzymuje na dzieci świadczenie wychowawcze, alimenty oraz zasiłek rodzinny w łącznej kwocie [...]. Skarżąca podała, że czynsz za mieszkanie wynosi [...], energia elektryczna co drugi miesiąc [...], opał [...], [...] i telefon [...], gaz [...], szkoła [...], lekarstwa [...]. Na wezwania z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] podała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Obecnie utrzymuje siebie i dzieci w wieku [...] z kwoty ok. [...] na co składają się świadczenia na dzieci. Skarżąca podała, że choruje i jest pod opieką lekarzy specjalistów, bierze leki, przechodzi terapię. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że świadczenia na dzieci zostały jej przywrócone dopiero od [...], odebrane zostały jej w [...] z powodu sprzedaży mieszkania, które otrzymała w spadku. Skarżąca podała, że pieniądze ze sprzedaży mieszkania zostały przeznaczone m.in. na utrzymanie. Wskazała, że jej sytuacja jest trudna, nie zna się na przepisach prawa i nie wiedziała, że wpis sądowy od skargi wynosi [...]. Do pisma załączyła fakturę za energię elektryczną, gaz, telefon, potwierdzenie opłat za czynsz, wyciągi z rachunku bankowego, na który wpływają środki z funduszu alimentacyjnego, zasiłek rodzinny, świadczenie wychowawcze, zaświadczenie o stanie zdrowia, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna od dnia [...], bez prawa do zasiłku. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej i z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni nie pracuje, jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, nie posiada żadnego majątku, wychowuje samotnie dzieci w wieku [...] lat, na które otrzymuje zasiłek rodzinny, świadczenie wychowawcze oraz świadczenie alimentacyjne z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca uzyskiwane środki przeznacza w całości na miesięczne utrzymanie, w tym na koszty najmu mieszkania. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.