Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Po 1358/26

Postanowienie WSA w Poznaniu z 23 października 2026 r., I SA/Po 1358/26 – podatek dochodowy od osób fizycznych

Wynik

Oddalono wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
23 października 2026

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Ilski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2026 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: I. oddalić wniosek; II. zwrócić skarżącemu kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z 6 października 2026 r. WSA w Poznaniu odrzucił skargę skarżącego na wskazaną w sentencji decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący uzupełnił skargę tylko w zakresie podania numeru PESEL, natomiast nie wywiązał się w wyznaczonym terminie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis postanowienia doręczono skarżącemu 12 października 2026 r. (k. [...] akt sąd.). Pismem z dnia 16 października 2026 r. skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie i jednocześnie wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w odpowiedzi na wezwanie Sądu, które otrzymał we wrześniu 2026 r., uzupełnił w zakreślonym terminie numer PESEL. Przeoczył natomiast drugi obowiązek wynikający z tego samego pisma, tj. uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 400 zł. Wyjaśnił, że w okresie objętym wezwaniem wystąpiło wyjątkowe spiętrzenie obowiązków związanych z prowadzonym przeze niego biurem podróży. Skarżący odpowiadał za przygotowanie pięciu grup turystycznych do wyjazdów w najbliższych dniach, a równocześnie za bieżącą obsługę dwóch grup pozostających już w podróży. Wymagało to koordynacji transportu, zakwaterowania, rezerwacji oraz pilnych kontaktów z uczestnikami i zagranicznymi kontrahentami. Przygotowania wymagały również osobistych wyjazdów na spotkania z pilotami wycieczek, przekazywania im dokumentacji wyjazdowej i omawiania szczegółów realizacji programów. Obowiązki te nakładały się na konieczność stałego nadzoru nad dwiema grupami będącymi już w podróży. Była to sytuacja istotnie wykraczająca poza zwykły rytm pracy. W tym natłoku obowiązków skarżący skupił się na uzupełnieniu danych osobowych wymaganych przez Sąd i nie dopilnował odrębnej czynności płatniczej. Uchybienie było niezamierzone. Skarżący wskazał, że o odrzuceniu skargi dowiedział się po doręczeniu postanowienia w dniu 12 października 2026 r. Wraz w wnioskiem uiszczono wpis (k. [...] akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do sądu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w przedmiotowej sprawie zachowane. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (H. Knysiak - Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021, art. 87). Istotnym jest, że tylko kumulatywne spełnienie przesłanek warunkujących przywrócenie terminu może wywołać zamierzony skutek prawny. Innymi słowy, niespełnienie choćby jednej przesłanki wymaganej do przywrócenia terminu jest jednoznaczne z odmową jego przywrócenia. W badanej sprawie nie budzi wątpliwości, że strona skarżąca dopełniła uchybionej czynności, uzupełniając brak fiskalny skargi wraz ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu strona nie uprawdopodobniła jednak braku winy w uchybieniu terminowi. Odnosząc się do kwestii uprawdopodobnienia okoliczności, wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu należy zauważyć, że zgodnie z poglądami wyrażonymi w orzecznictwie, jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można się domagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Natomiast przywrócenie może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Strona zainteresowana przywróceniem terminu ma uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli powinna uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna. Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2019). Nadto, podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia (zob. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 47/09, Legalis). Wyjaśnić przy tym należy, że konieczność uprawdopodobnienia oznacza, że nie można poprzestać jedynie na niczym niepopartych twierdzeniach samej strony. Zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie przyjmuje się rygorystyczne kryteria ocen postawy osoby, która dokonała czynności procesowej po terminie. Wiążą się one z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, a o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się ponadto, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W niniejszej sprawie uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy sprowadzało się do oceny prawidłowości wykonania wezwania sądowego do uzupełnienia jednego z braków skargi. Skarżący podnosi, że przeoczył drugi z obowiązków wynikający z wezwania Sądu, tj. uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 400 zł. Sąd uznał, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi nie zawiera danych wskazujących na brak zawinienia strony w niedochowaniu terminu. Jak Sąd wyżej podkreślił, przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wówczas, gdy strona wykaże, iż przy zachowaniu wszelkiej staranności nie mogła danej czynności dokonać w terminie. Okoliczności takich w żadnym wypadku nie może stanowić wyjątkowe spiętrzenie obowiązków w miejscu wykonywanej pracy, na które powołuje się skarżący. W ocenie Sądu wykazana przez skarżącego przeszkoda, która uniemożliwiła uiszczenie wpisu w terminie, nie jest przeszkodą od skarżącego niezależną. Skarżący miał bowiem wpływ na jej zaistnienie. Zachowanie należytej staranności w prowadzeniu własnych spraw nakładało na skarżącego obowiązek takiego zorganizowania pracy, aby jego interesy nie doznały uszczerbku oraz możliwe było podejmowanie przez niego stosownych czynności, tym bardziej, że wniósł skargę inicjującą postępowanie sądowe. Bez wątpienia do skarżącego należy zapewnienie ciągłości prawidłowego funkcjonowania pracy w biurze podróży. Argumentacja skarżącego przedstawiona we wniosku, nie świadczy o braku winy w uchybieniu terminu, ale o niedochowaniu należytej staranności przy prowadzeniu własnych spraw, za które ponosi odpowiedzialność. W związku z powyższym Sąd uznał, że niewykonanie jednego z obowiązku wynikającego z wezwania sądowego, tj. uiszczenie wpisu sądowego w terminie spowodowane było brakiem zachowania przez skarżącego szczególnej staranności wymaganej dla dokonania czynności procesowej, jaką powinna wykazać strona należycie dbająca o własne interesy. W konsekwencji powyższych rozważań Sąd stwierdził brak zaistnienia przesłanki uzasadniającej przywrócenie skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w pkt I. sentencji. O zwrocie wpisu uiszczonego od odrzuconej skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
24 sierpnia 2026
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Michał Ilski /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny