I SA/Po 1165/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.

Pismem z dnia 29 grudnia 2015 r., X. X. – Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w [...] zwrócił się z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania komornika sądowego w związku z wykonywanymi czynnościami za podatnika tego podatku. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie skarżący wskazał, że w jego ocenie uznanie komornika za podatnika podatku od towarów i usług jest niedopuszczalne. Minister Finansów działający przez organ upoważniony – Dyrektora Izby Skarbowej w P. w wymienionej w rubrum niniejszego orzeczenia interpretacji indywidualnej uznał powyższe stanowisko za nieprawidłowe wskazując, że wykonywane przez komorników czynności, w szczególności składające się na postępowanie egzekucyjne, należy uznać za świadczenie usług za wynagrodzeniem, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. Z uwagi na powyższe w ocenie organu komornik sądowy w ramach realizowanych zadań może zostać uznany za podatnika podatku od towarów i usług. W skardze na opisaną powyżej interpretację skarżący podnosi m.in. zarzut rażącego naruszenia art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług – poprzez dowolne uznanie, iż komornik sądowy jest podatnikiem – przedsiębiorcą podatku VAT – w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 tej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Kluczowe w powołanym przepisie jest słowo "zależy", zgodnie z którym, jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ. Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. W orzecznictwie podnosi się, że zawieszenie postępowania z przewidzianych w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyczyn ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu. Zawieszenie powinno być uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej. Rozstrzygając o zawieszeniu postępowania sąd powinien jednak oceniać wszelkie przesłanki w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być także istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania [tak: postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., II FSK 912/10, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że tutejszemu sądowi jest z urzędu wiadomym, że NSA postanowieniem z dnia 01 grudnia 2016 r., I FSK 1801/16 przedstawił do rozstrzygnięcia poszerzonemu składowi tego sądu zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy do komornika sądowego, w świetle jego statusu wynikającego z ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2015 r. poz. 790 ze zm.), ma zastosowanie art. 15 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.), czy art. 15 ust. 6 tej ustawy?". Rozstrzygnięcie wskazanego powyżej zagadnienia prawnego będzie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, z uwagi na podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, o dokonanie których wykładni zwrócono się do poszerzonego składu NSA. Co więcej wydana na skutek wskazanego powyżej postanowienia uchwała poszerzonego składu NSA będzie miała wiążący charakter, bowiem z postanowień art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika moc ogólnie wiążąca uchwał, której istota sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale podjętej przez NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych [por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2014 r., II FSK 1474/14, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. Uchwała jest wiążąca w tym sensie, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, jaka została przyjęta przez skład poszerzony NSA [por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2013 r., I GSK 199/12, dostępny pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W kontekście powyższych rozważań nie może budzić wątpliwości, że wydana na skutek postanowienia NSA z dnia 01 grudnia 2016 r., I FSK 1801/16 uchwała tego sądu będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Powyższe świadczy o istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy rozpoznawaną sprawą a sprawą zawisłą przed NSA na skutek wydania wskazanego powyżej postanowienia. W świetle powyższego, po dokonaniu oceny z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości oraz ekonomiki procesowej należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania jest w pełni uzasadnione. Zawieszenie postępowania do czasu wydania przez poszerzony skład NSA uchwały wyjaśniającej wskazane powyżej zagadnienie prawne – kluczowe z punktu widzenia zawisłej sprawy – pozwoli tutejszemu sądowi na wydanie poprawnego merytorycznie rozstrzygnięcia respektującego wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a., mocą ogólnie wiążącą uchwał poszerzonego składu NSA. Zaznaczenia również wymaga, że w orzecznictwie podnosi się, że użyte w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., pojęcie "zależy" należy rozumieć stosując także wykładnię systemową i funkcjonalną. Pojęcie to należy rozumieć nie tylko jako związek formalno-instytucjonalny - tj. polegający na tym, że dane zagadnienie wstępne należy do kognicji innej instytucji i musi być przez nie rozpoznane, aby można było kontynuować dane postępowanie sądowe - ale także jako związek treściowo-instytucjonalny, polegający na tym, że dana instytucja realizując swoje ustawowe zadania, przedstawia we właściwym trybie rozstrzygnięcie, które ma na celu realizację celów wskazanych przez ustawodawcę, którym w przypadku działalności uchwałodawczej NSA jest usunięcie ryzyka wystąpienia w danym typie spraw rozbieżności orzeczniczych [por. postanowienie NSA z dnia 26 maja 2011 r., I GZ 119/11, dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 i art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji