I SA/Po 1153/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 06 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku RL o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi RL na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia w całości lub w części zapłaty zaległości podatkowej, odmowy odroczenia zapłaty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości w 2013 r. oraz umorzenia postępowania w części dotyczącej umorzenia opłaty prolongacyjnej postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych.

Skarżący RL, reprezentowany przez pełnomocnika, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Następnie skarżący złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Wskazał, że dochód jego z tytułu wynagrodzenia za pracę wynosi [...] netto i kwota ta ledwie wystarcza jemu na zaspokojenie potrzeb bytowych i nie pozwala na odłożenie jakichkolwiek oszczędności. Wnioskodawca oświadczył, że w [...] uległ wypadkowi, powinien poddać się leczeniu operacyjnemu, koszt zabiegu z roczną rehabilitacją szacuje się na kwotę ok. [...], skarżący nie posiada takiej kwoty, powstała kontuzja znacząco wpłynęła na jego zdolności zarobkowe. Skarżący podał, że w tej chwili nie posiada żadnych oszczędności, gdyż padł ofiarą oszustwa polegającego na spreparowaniu umowy, której wykonania dochodzi się od niego na drodze postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał, że zostały zajęte jego rachunki bankowe. Oświadczył, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżący powtórzył, że jego rachunki bankowe są zajęte z uwagi na postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie spreparowanej umowy – wnioskodawca złożył w tej sprawie zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa na Policję. Wskazał, że sprawa jest w toku, niemniej rachunki bankowe nie zostały zwolnione spod egzekucji. Wnioskodawca oświadczył, że z tytułu umowy o pracę uzyskuje dochód netto w wysokości [...]. Podał, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że posiada samochód osobowy marki R, rok prod. [...] o szacunkowej wartości ok. [...]. Skarżący podał, że nie uzyskuje dochodów z innych źródeł niż wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę. Wnioskodawca oświadczył, że jest osobą rozwiedzioną. Skarżący podał, że nie posiada środków pieniężnych ze sprzedaży nieruchomości w [...]. Do pisma załączył kserokopie: zeznania rocznego podatkowego za [...], wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] sygn. akt [...] w sprawie o rozwód, zaświadczenia z dnia [...] o wynagrodzeniu za pracę, zawiadomienia Komornika Sądowego z dnia [...] o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego (zabezpieczenie) skierowanego do A, wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez B za okres [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca jest osobą rozwiedzioną, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości [...] netto, który przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie. Wnioskodawca posiada mieszkanie o pow. [...] m2 oraz samochód osobowy marki R z [...] o wartości [...], nie posiada innego majątku. Z oświadczeń skarżącego wynika, że w [...] uległ wypadkowi, powinien poddać się leczeniu operacyjnemu, ale nie ma na to środków pieniężnych, natomiast powstała kontuzja ogranicza jego możliwości zarobkowe. Wnioskodawca wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.