I SA/Po 1137/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku BK o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi BK na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od spadków i darowizn wraz z odsetkami postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Skarżąca BK pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podała, że nie stać jej na poniesienie kosztów wpisu od skargi oraz kosztów pełnomocnika z wyboru. Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małoletnimi córkami. Wnioskodawczyni posiada ogródek działkowy w dzierżawie, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Skarżąca podała, że otrzymuje świadczenie wychowawcze na córki, alimenty na starszą córkę w wysokości [...], na młodszą córkę w wysokości [...], zasiłek rodzinny. Wnioskodawczyni podała, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: [...]. Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że użytkuje samochód osobowy marki A, rok prod. [...], o wartości ok. [...], który był własnością jej nieżyjącego ojca. Wnioskodawczyni podała, że nie posiada oszczędności ani nieruchomości, gospodarstwo domowe prowadzi z małoletnimi córkami. Wyjaśniła, że nie jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy. Skarżąca podała, że była zarejestrowana w [...], obecnie jest osobą niepracującą, nie jest zarejestrowana w PUP, gdyż młodsza córka podjęła edukację przedszkolną, po okresie adaptacji wnioskodawczyni planuje podjąć pracę. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada udziałów w spółkach, nie pełni funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej. Wnioskodawczyni podała, że nie ma męża, mieszka z córkami w remontowanym domu o pow. [...] m2, który stanowi własność jej matki, jest to przystosowana do celów mieszkalnych część nieruchomości stanowiącej własność matki. Do pisma załączyła kserokopie: wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...] o zasądzeniu renty alimentacyjnej na rzecz małoletniej LK w wysokości po [...] miesięcznie, ugody zawartej przed Sądem Rejonowym o podwyższeniu renty alimentacyjnej na rzecz małoletniej AM, płatnej w wysokości [...] miesięcznie, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu świadczenia wychowawczego na AM i LK w wysokości po [...] miesięcznie, decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o przyznaniu zasiłku rodzinnego na AM w wysokości [...] miesięcznie, na LK w wysokości [...] miesięcznie, jednorazowego dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...], informacji PIT40A za [...], informacji o dochodach oraz o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za [...], wyciąg z rachunku bankowego. Na wezwanie z dnia [...] skarżąca w odpowiedzi z dnia [...] oświadczyła, że z kwoty otrzymanej od matki oraz ze sprzedaży mieszkania nie posiada żadnych środków pieniężnych. Wnioskodawczyni podała, że środki pieniężne wydatkowała na remont oraz na bieżące życie. Skarżąca podała, że mieszka z córkami w remontowanych pomieszczeniach gospodarczych o pow. [...] m2, które stanowią własność jej matki. Skarżąca wskazała, że na paliwo przeznacza [...] miesięcznie, natomiast ewentualne koszty naprawy, wymiany oleju, płynów itp. pokrywał ojciec, obecnie ponosi je matka. Wnioskodawczyni podała, że ponosi koszty Internetu, telefonu i TV w wysokości ok. [...] miesięcznie, natomiast w opłatach za energię, wodę, gaz i śmieci pomaga jej matka. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej radcy prawnego, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...] małoletnimi córkami. Skarżąca i jej córki utrzymują się z alimentów, świadczenia wychowawczego 500+, zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy matki. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma środków pieniężnych na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawczyni nie posiada również żadnego majątku, w tym oszczędności, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.