I SA/Po 1136/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu na zarządzenie starszego referendarza sądowego WSA w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2018 r. pozostawiające wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...], [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2012 r. wraz z odsetkami za zwlokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń pracownikom za miesiące od września do grudnia 2012 r. i od stycznia do września 2013 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 29 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu, na podstawie art. 257 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2017, poz. 1369 - w skrócie: "P.p.s.a."), pozostawił bez rozpoznania wniosek W. W. w przedmiocie prawa pomocy, w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wskazaną w rubrum niniejszego orzeczenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia starszy referendarz sądowy wskazał, że próbę doręczenia skarżącemu odpisu zarządzenia wzywającego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego złożenia na urzędowym formularzu PPF, na wskazany w skardze adres podjęto dwukrotnie, tj. w dniach 22 grudnia 2017 r. (pierwsze awizo) i 2 stycznia 2018 r. (powtórne awizo). Przesyłka nie została przez skarżącego podjęta w terminie 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce oddawczej adresata pierwszego awiza, w związku z czym w dniu 8 stycznia 2018 r. nastąpił jej zwrot do Sądu, co dokumentuje załączona do akt sprawy koperta adresowana do skarżącego (k. 24 akt sąd.), z adnotację doręczyciela: "Zwrot przesyłki. Adresat nie podjął w terminie". Mając na względzie, że skarżący w wyznaczonym terminie nie uzupełnił wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawiono bez rozpoznania. W ustawowym terminie skarżący złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia, w którym zarzucił, że próbę doręczenia jemu przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do usunięcia braków wniosku o przyznanie prawa pomocy i formularz PPF urząd pocztowy podjął w okresie przedświątecznym i świątecznym (odpowiednio w dniach 22 grudnia 2017 r. i 2 stycznia 2018 r.), a więc w czasie, gdy skarżący przebywał poza swoim miejscem zamieszkania. Okoliczność ta, jego zdaniem, uzasadnia uwzględnienie sprzeciwu. Ponadto skarżący wniósł o ponowne przesłanie jemu urzędowego formularza PPF. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W myśl § 2 powołanej jednostki redakcyjnej, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a., do czynności referendarza sądowego w zakresie przyznania prawa pomocy należy wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania. Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Z kolei w myśl art. 257 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W badanej sprawie skarżący, mocą zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z dnia 18 grudnia 2017 r., został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPF, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie wraz z urzędowym formularzem PPF, została doręczona skarżącemu, w trybie doręczenia zastępczego, w dniu 5 stycznia 2018 r. (koperta, k. 24 akt sąd.), a zatem termin do wykonania tego wezwania upływał z dniem 12 stycznia 2018 r. W zakreślonym przez Przewodniczącego Wydziału I terminie skarżący nie uzupełnił braku wniosku o przyznanie prawa pomocy, wobec czego ziściła się przesłanka do pozostawienia tego wniosku bez rozpoznania. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że słusznie starszy referendarz sądowy zastosował w sprawie przepisy art. 257 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 6 P.p.s.a. i przedmiotowy wniosek o przyznania prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania. W związku z tym należy uznać, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu. Odnosząc się do argumentacji skarżącego podniesionej w sprzeciwie Sąd stwierdza, że nie zasługuje ona na akceptację. Przede wszystkim wskazać należy, że skarżący wszczynając postępowanie sądowe powinien liczyć się z możliwością skierowania do niego przez Sąd w każdym czasie korespondencji. Opuszczając swoje miejsce zamieszkania na dłuższy czas i jednocześnie nie wyznaczając pełnomocnika do doręczeń skarżący nie zadbał należycie o swoje interesy. W tym miejscu należy wyjaśnić, że pełnomocnikiem do doręczeń nie musi być wyłącznie członek rodziny, lecz może nim być każda osoba, która w ocenie mocodawcy daje rękojmię realizacji jej interesu w postaci odbioru i przekazania kierowanej do niego korespondencji. W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że skarżący nie dołożył należytej staranności w dbałości o własne interesy poprzez brak wyznaczenia pełnomocnika do odbioru korespondencji, w wyniku czego uniemożliwił doręczenie jemu przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Abstrahując od poczynionych wyżej rozważań Sąd zaznacza, że nieuzupełnienie przez skarżącego braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie tego wniosku na urzędowym formularzu PPF nie wywoła dla skarżącego ujemnych skutków procesowych, albowiem przepisy P.p.s.a. nie zakreślają żadnych terminów, które zawężałyby okres, w jakim strona może wystąpić do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. W tym kontekście wskazać należy, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zatem strona ma możliwość złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdym momencie postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto, przepisy P.p.s.a. nie zakazują występowania z takim wnioskiem wielokrotnie, przy czym strona w ewentualnych kolejnych wnioskach musi wykazać, że jej aktualna sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w stosunku do wykazanej we wcześniejszych wnioskach. Podsumowując, Sąd stwierdza, że sprzeciw skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone zarządzenie referendarza odpowiada prawu. Niemniej, mając na względzie, że strona nie jest reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, a także przepisy P.p.s.a. regulujące instytucję prawa pomocy, Sąd prześle skarżącemu ponownie druk urzędowy PPF. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.