I SA/Po 1135/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku doradcy podatkowego MS o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi JC na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres IV raty 2015 r. postanawia: oddalić wniosek.

Skarżący JC pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia [...] starszy referendarz sądowy WSA ustanowił dla skarżącego doradcę podatkowego (pkt 2 sentencji) i jednocześnie zwolnił go od kosztów sądowych (pkt 1 sentencji). Krajowa Rada Doradców Podatkowych pismem z dnia [...] poinformowała, że wyznaczyła dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie doradcy podatkowego MS. Na rozprawie w dniu [...] za skarżącego stawił się pełnomocnik z urzędu doradca podatkowy MS. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że popiera skargę i wnosi o przyznanie kosztów. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z tytułu reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") wyznaczony doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach i opłatach za czynności doradców podatkowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2011 r., Nr 31, poz. 153, dalej jako: "rozporządzenie"). Zgodnie z § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Z brzmienia cytowanego unormowania wynika jednoznacznie, że aby Skarb Państwa mógł wypłacić wynagrodzenie wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi konieczne jest złożenie oświadczenia o wskazanej treści, gdyż pozwala ono określić zakres, w jakim wynagrodzenie musi zostać przez Skarb Państwa pokryte. Zgłoszony na rozprawie w dniu [...] wniosek doradcy podatkowego MS o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zawiera oświadczenia, o którym mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Należy podnieść, że brak było podstaw do wezwania doradcy podatkowego do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy pismo obarczone jest brakami formalnymi. Zgodnie z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 687/98 niezłożenie przez pełnomocnika wskazanego oświadczenia nie stanowi braku formalnego pisma, lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał natomiast, iż brak oświadczenia, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części wywołuje skutki materialnoprawne, polegające na utracie prawa do wynagrodzenia. Brak oświadczenia nie stanowi bowiem uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie Sądu w trybie art. 49 P.p.s.a., gdyż nie jest pismem w rozumieniu art. 45 - 48 P.p.s.a. Oświadczenie, że opłaty z tytułu udzielenia pomocy prawnej nie zostały wypłacone w całości lub w części, jest nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów, stanowiącym przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 90/09). W tych okolicznościach, wobec powyższego, na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 P.p.s.a. oraz § 4 ust. 2 rozporządzenia należało postanowić, jak w sentencji.