I SA/Po 113/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku HC o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi HC na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżący HC pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący po zwolnieniu lekarskim został zwolniony z pracy, nie ma renty, i emerytury. Skarżący podał, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, jego rodzina została rozbita. Wnioskodawca podał, że posiada dom o pow. [...] m2 na działce o pow. [...] oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha, przy czym [...] ha jemu zabrano, wnioskodawca nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, wierzytelności. Skarżący podał, że nie ma środków do życia, na leki, opłaty, na odzież, na opał, na utrzymanie domu oraz zagrody. Wnioskodawca pracuje dorywczo na targowisku za posiłki regeneracyjne oraz kwotę ok. [...] miesięcznie. Skarżący oświadczył, że jego dochód miesięczny wynosi [...]. Wnioskodawca podał, że jest schorowany, jest po wypadku, który miał miejsce w pracy. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jest osobą schorowaną, po wypadku, utrzymuje się z pracy na targowisku, dochody z tego tytułu wynoszą ok. [...] miesięcznie, otrzymuje posiłki regeneracyjne. Z oświadczenia skarżącego wynika, ze nie ma środków pieniężnych na uiszczenie kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.