I SA/Po 106/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku AS o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi AS na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości postanawia: 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Skarżąca AS pismem z dnia [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Następnie skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest osobą samotną, schorowaną, nie zna się na przepisach prawa. Wnioskodawczyni wskazała, że za nieruchomość, którą otrzymała po zmarłych rodzicach kupiła mieszkanie. Skarżąca oświadczyła, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami. Skarżąca posiada mieszkanie o pow. [...] m2 o wartości [...], nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Wnioskodawczyni podała, że otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] netto. Wskazała, że zobowiązania i stałe wydatki wynoszą: opłaty za mieszkanie [...], opłaty za media [...], lekarstwa [...], zajęcie komornicze na rzecz Urzędu Skarbowego [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącej wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej adwokata, gdyż wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, że nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni jest wdową. Skarżąca utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości [...], która podlega zajęciu egzekucyjnemu w wysokości [...]. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, nie posiada również oszczędności, które mogłyby stanowić źródło finansowania tych kosztów. Z oświadczenia skarżącej wynika zatem, że nie ma ona środków pieniężnych na uiszczenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w przedmiotowej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.