Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Op 88/26

Wyrok WSA w Opolu z 13 maja 2026 r., I SA/Op 88/26 – podatek dochodowy od osób prawnych

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia
13 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Gocki Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi B. S.A. we W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26 listopada 2025 r., nr 1601-IOV-2.4110.25.2025 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2019 oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi wniesionej przez B. S.A. we W. (dalej jako: Spółka, skarżąca, strona, podatnik) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26.11.2025 r., którym organ ten działając na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111) [dalej: O.p.] – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z 3.09.2025 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2019 w kwocie 9 693 004,00 zł. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W wyniku kontroli z 7.11.2024 r. organ I instancji ustalił, że skarżąca Spółka (poprzednia nazwa: U. S.A.) nieprawidłowo zakwalifikowała wypłacone przez nią w 2019 r. odsetki na rzecz B.1 S.á.r.l. w łącznej kwocie 30 207 965,21 zł, jako zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm.), dalej także: u.p.d.o.p. Stwierdził bowiem, że nie zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 21 ust. 3c tej ustawy. W dniu 26.11.2024 r. Spółka dokonała wpłaty tytułem CIT-10Z za 2019 r. w kwocie 9 693 004,00 zł, co wynika z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z 16.12.2024 r. W dniu 27.11.2024 r. Spółka. złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. korektę informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za 2019 r. (IFT-2R), w której wykazała: - 30 207 966,00 zł jako kwotę dochodu podlegającą opodatkowaniu w stawce 20%; - 6 041 594,00 zł jako kwotę pobranego podatku. Zgodnie z treścią pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z 29.11.2024 r. Spółka złożyła tę korektę o 8:49. W tym samym dniu, tj. 27.11.2024 r. Spółka złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. kolejną korektę informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za 2019 r. (IFT-2R), w której wykazała: - 30 207 966,00 zł jako kwotę dochodu zwolnioną z opodatkowania; - 0,00 zł jako kwotę pobranego podatku. Zgodnie z treścią pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z 29.11.2024 r., Spółka złożyła tę korektę o 20:29. W uzasadnieniu przyczyn korekty deklaracji z 27.11.2024 (ORD-ZU) Spółka wskazała na opublikowaną w tym samym dniu, tj. 27.11.2024 r. interpretację ogólną Ministra Finansów nr DD9.8202.2.2024 z 20.11.2024 r. Postanowieniem z 2.12.2024 r. Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Opolu przekształcił prowadzoną wobec skarżącej Spółki kontrolę celno- skarbową w postępowanie podatkowe. Przedmiotem tego postępowania była prawidłowość i rzetelność wywiązywania się z obowiązków płatnika w zakresie obliczania, pobierania, informowania i przekazywania na rachunek właściwego urzędu skarbowego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu wypłat należności wymienionych w art. 21 ust.: 1 u.p.d.o.p. za okres 01.01.2019 r.-31.12.2019 r. W tym samym dniu, tj. 2.12.2024 r., nastąpiła zmiana nazwy Spółki z: U. S.A. na: B. S.A. Wynika to z informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (nr KRS: [...]). Pismem z 27.12.2024 r. B.1 S.á.r.l. z siedzibą w Luksemburgu wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. w kwocie 9 693 004,00 zł, wpłaconego przez B. S.A. jako płatnika w odniesieniu do należności wypłaconych i skapitalizowanych na jej rzecz w 2019 r. Do wniosku załączyła potwierdzenie przelewu 26.11.2024 r. kwoty 9 693 004,00 zł z rachunku bankowego B. S.A. na konto [...] Urzędu Skarbowego w L. Postanowieniem z 24.04.2025 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. odmówił wnioskodawcy, B.1 S.á.r.l. z siedzibą w Luksemburgu, wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2019 w kwocie 9 693 004,00 zł, działając w oparciu o art. 165a O.p. Stwierdził bowiem, że żądanie, o którym mowa w art. 165 O.p., zostało wniesione przez B.1 S.á.r.l., która nie była uprawniona do tej czynności. Pismem z 30.05.2025 r. Spółka wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. w kwocie 9 693 004,00 zł, wpłaconego przez nią jako płatnika w odniesieniu do należności wypłaconych i skapitalizowanych na rzecz B.1 S.á.r.l. w 2019 r. Pismem z 4.06.2025 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w L. przekazał Naczelnikowi Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu ww. wniosek Spółki z 30.05.2025 r. do załatwienia zgodnie z właściwością. Postanowieniem z 3.09.2025 r. Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Opolu odmówił Spółce wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2019 w kwocie 9 693 004,00 zł, działając w oparciu o art. 165a O.p. Stwierdził bowiem, że jej wniosek został złożony w czasie prowadzonego wobec niej w tym zakresie postępowania podatkowego. W sprawie zastosowanie znalazł zatem art. 79 § 1 O.p., zgodnie z którym postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego -w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy to postępowanie. Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, organ II instancji wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 26.11.2025 r. W uzasadnieniu wskazał, że podziela stanowisko Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu w zakresie odmowy Spółce wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 r. w kwocie 9 693 004,00 zł, wpłaconych przez nią, jako płatnika, w odniesieniu do należności wypłaconych i skapitalizowanych na rzecz B.1 S.a.r.l. w 2019 r. z uwagi na wystąpienie przesłanki z art. 79 § 1 O.p. - tj. zbieżność złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku z trwającym postępowaniem podatkowym, dotyczącym tego samego zobowiązania podatkowego co skutkować musiało odmową wszczęcia Spółce odrębnego postępowania podatkowego o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku (art. 165a § 1 O.p.). Organ zaznaczył, że poza sporem jest to, że: - 30.05.2025 r. Spółka złożyła Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w L. wniosek o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu wypłat należności wymienionych w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p. za 2019 r., - Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu prowadził w tym czasie wobec Spółki, jako płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu wypłat należności wymienionych w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p. za 2019 r., postępowanie podatkowe w tym zakresie (postanowienie z 2.12.2024 r.) W tak ustalonym stanie faktycznym oraz prawnym zastosowanie znalazł art. 79 § 1 O.p. Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu nie mógł wszcząć wobec Spółki odrębnego postępowania podatkowego o stwierdzenie nadpłaty. Prowadził już bowiem wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie tego samego zobowiązania podatkowego. W konsekwencji organ ten obowiązany był do odmowy wszczęcia żądanego postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Podniesione przez Spółkę zarzuty dotyczą zasadniczo braku dokonania przez organ podatkowy dalszych ustaleń co do charakteru wpłaconych przez nią środków, a nadto braku ich zwrotu, jako przetrzymywanych - w ocenie Spółki - bez podstawy prawnej, pomimo tego, że sama je wpłaciła na konto właściwego organu podatkowego. Organ wyjaśnił, że odmowa wszczęcia wobec Spółki odrębnego postępowania podatkowego w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty uniemożliwiła Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowemu w Opolu dokonanie w ramach tej procedury jakichkolwiek dalszych ustaleń co do stanu faktycznego oraz prawnego, w tym dotyczących okoliczności: - prawidłowego składania deklaracji czy informacji podatkowych, oraz ich skutecznego korygowania (dotyczy w szczególności informacji IFT-2R); - charakteru wpłaconych przez nią środków (niezależnie od tego, czy były one należne organowi podatkowemu, stanowiły nadpłatę, czy też stanowiły nienależne organom podatkowym środki z jeszcze innych powodów); - wystąpienia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 2019 r.; - zwrotu wpłaconych środków. W zaistniałej sytuacji Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu nie ocenił stanu faktycznego, dotyczącego zdarzeń mających miejsce w 2019 r. oraz późniejszej wpłaty środków, w oparciu o art. 72 § 1 pkt 1, 2 i 3 O.p. Wydając zaskarżone rozstrzygniecie, organ podatkowy I instancji miał na uwadze wyłącznie brak możliwości rozpatrzenia wniosku Spółki z 30.05.2025 r. w ramach niniejszej procedury. Ta została bowiem zakończona odmową wszczęcia postępowania podatkowego o stwierdzenie nadpłaty, co nastąpiło w formie postanowienia organu podatkowego I instancji z 3.09.2025 r. Rozstrzygnięcie to nie oznacza jednak, że sprawa Spółki nie zostanie rozpatrzona w ogóle, zgodnie z przepisami prawa. W szczególności nie oznacza to, by Spółka, jako płatnik, czy też B.1 S.a.r.l., jako podatnik, miały zostać jakikolwiek sposób pozbawione przysługujących im praw, w tym w zakresie ewentualnego zwrotu środków, o ile zasadność zwrotu zostanie ustalona na podstawie właściwych przepisów. Istotne jest przy tym, że postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego (wymiarowe) ma więc szerszy charakter niż postępowanie o nadpłatę. Jest to oczywiste, ponieważ odnosi się do całości rozliczeń podatnika w badanym okresie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6.08.2021 r., sygn. akt I FSK 690/18). Tym samym organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w zażaleniu. We wniesionej skardze strona podniosła zarzuty: (i) przepisów prawa materialnego, tj.: • art. 72 § 1 pkt 1, 2 i 3 O.p. w zw. z art. 165a § 1 O.p. - poprzez przyjęcie błędnego założenia, że wpłata środków pieniężnych dokonana przez Spółkę stanowi nadpłatę w rozumieniu Ordynacji podatkowej i uznanie, że jej rozstrzygnięcie powinno nastąpić w ramach postępowania podatkowego, zamiast przeprowadzenia prawidłowej analizy charakteru tej wpłaty. W konsekwencji doszło do niezasadnego zastosowania art. 165a § 1 O.p. oraz brak rozstrzygnięcia, czy środki te były nienależnie przetrzymywane przez organ podatkowy bez tytułu prawnego i czy powinny zostać zwrócone w drodze czynności materialno-technicznej, • art. 79 § 1 w zw. z art. 165a § 1 O.p. - poprzez: - nieprawidłową wykładnię art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej i odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty, w sytuacji gdy ogół okoliczności sprawy i wykładnia funkcjonalna oraz celowościowa tego przepisu prowadzi do wniosku, że organ powinien rozpoznać żądanie Spółki, przeanalizować charakter wpłaty dokonanej przez nią w listopadzie 2024 r. i w rezultacie zwrócić środki przetrzymywane przez organ podatkowy bez tytułu prawnego w drodze czynności materialno-technicznej; - wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w oparciu o okoliczność którą organ powinien był ustalić dopiero w toku postępowania, tj. istnienie nadpłaty dotyczącej zobowiązania objętego postępowaniem. Organ przyjął tę okoliczność w sposób domniemany, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co skutkowało tym, że rozstrzygnięcie było co najmniej przedwczesne i pozbawione podstaw faktycznych. W konsekwencji organ, zamiast odmówić wszczęcia postępowania, powinien był wszcząć postępowanie i dopiero po dokonaniu ustaleń wydać decyzję merytoryczną. (ii) przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 121 § 1 O.p. - poprzez podejmowanie przez Dyrektora IAS działań w sposób naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych, w szczególności przez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty oraz brak odniesienia się do faktu dokonania przez Spółkę wpłaty środków pieniężnych na konto organów podatkowych i analizy jej charakteru, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że środki te w dalszym ciągu są przetrzymywane bez podstawy prawnej, a B. jest pozbawiona realnej możliwości ich odzyskania; • art. 217 § 2 w zw. z art. 79 § 1 O.p. - poprzez sporządzenie wadliwego i lakonicznego uzasadnienia postanowienia, które nie wyjaśnia, czy żądanie Spółki podlega rozpoznaniu w toku toczącego się wobec niej postępowania podatkowego za 2019 r., co narusza obowiązek sporządzenia uzasadnienia w sposób pełny, jasny i precyzyjny. W związku z powyższymi naruszeniami prawa, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji w całości i o orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako "p.p.s.a.") decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (niemającym tu zastosowania). Kierując się opisanymi powyżej kryteriami, dokonując badania legalności zaskarżonego postanowienia oraz postępowania poprzedzającego jego wydanie, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania zaskarżonego postanowienia z obiegu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 26.11.2025 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2019 w kwocie 9 693 004,00 zł. Ze stanu sprawy wynika, że w wyniku kontroli z 7.11.2024 r. organ I instancji ustalił, że skarżąca Spółka nieprawidłowo zakwalifikowała wypłacone przez nią w 2019 r. odsetki na rzecz B.1 S.á.r.l. w łącznej kwocie 30 207 965,21 zł, jako zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. W dniu 26.11.2024 r. Spółka dokonała wpłaty tytułem CIT-10Z za 2019 r. w kwocie 9 693 004,00 zł. W dniu 27.11.2024 r. Spółka. złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. korektę informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za 2019 r. (IFT-2R), w której wykazała: - 30 207 966,00 zł jako kwotę dochodu podlegającą opodatkowaniu w stawce 20%; - 6 041 594,00 zł jako kwotę pobranego podatku. Kolejno, w tym samym dniu, tj. 27.11.2024 r. Spółka złożyła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. kolejną korektę informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej za 2019 r. (IFT-2R), w której wykazała: - 30 207 966,00 zł jako kwotę dochodu zwolnioną z opodatkowania; - 0,00 zł jako kwotę pobranego podatku. Postanowieniem z 2.12.2024 r. Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Opolu przekształcił prowadzoną wobec skarżącej Spółki kontrolę celno- skarbową w postępowanie podatkowe. Przedmiotem tego postępowania była prawidłowość i rzetelność wywiązywania się z obowiązków płatnika w zakresie obliczania, pobierania, informowania i przekazywania na rachunek właściwego urzędu skarbowego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych z tytułu wypłat należności wymienionych w art. 21 ust.: 1 u.p.d.o.p. za okres 01.01.2019 r.-31.12.2019 r. Pismem z 30.05.2025 r. Spółka wniosła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. o stwierdzenie i zwrot nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r. w kwocie 9 693 004,00 zł, wpłaconego przez nią jako płatnika w odniesieniu do należności wypłaconych i skapitalizowanych na rzecz B.1 S.á.r.l. w 2019 r. Po przekazaniu ww. wniosku do załatwienia zgodnie z właściwością, postanowieniem z 3.09.2025 r. Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w Opolu odmówił Spółce wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2019 w kwocie 9 693 004,00 zł, działając w oparciu o art. 165a O.p. Stwierdził bowiem, że jej wniosek został złożony w czasie prowadzonego wobec niej w tym zakresie postępowania podatkowego. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał ww. postanowienie w mocy. Na tle opisanych okoliczności faktycznych istotą sporu pozostaje kwestia rozstrzygnięcia wniosku skarżącej z dnia 30.05.2025 r. w związku z którym organ odmówił wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenie nadpłaty jak i brak zwrócenia przez organ podatkowy skarżącej wpłaconej przez nią 26.11.2024 r. kwoty 9 693 004,00 zł. Bezsporne pozostaje, że w toku kontroli stwierdzono niewykonanie przez Spółkę obowiązków płatnika podatku u źródła, w następstwie czego należność została przez nią uregulowana. Następnie Spółka wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i zwrot uiszczonej kwoty, stwierdzając brak podstaw do jej poboru. Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że w ocenie Sądu organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. W dacie złożenia przez Spółkę wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty – tj. w dniu 30.05.2025 r., kwestia istnienia oraz wysokości zobowiązania z tytułu podatku u źródła pozostawała bowiem przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego. W takiej sytuacji prowadzenie odrębnego postępowania nadpłatowego prowadziłoby do równoległego badania tych samych okoliczności faktycznych i prawnych, które podlegają ustaleniu w postępowaniu wymiarowym. Tymczasem postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zastępować postępowania zmierzającego do określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Dopóki zatem nie zostanie ostatecznie rozstrzygnięta kwestia zasadności obowiązku podatkowego oraz wysokości należności ciążącej na stronie, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania mającego na celu ocenę, czy doszło do zapłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Należy przy tym podkreślić, że instytucja nadpłaty ma charakter wtórny względem ustalenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Ocena, czy doszło do zapłaty podatku nienależnego, wymaga uprzedniego przesądzenia istnienia oraz zakresu obowiązku podatkowego. Skoro zaś zagadnienia te były przedmiotem wszczętego i niezakończonego postępowania podatkowego, organ zasadnie uznał, że brak jest podstaw do odrębnego procedowania wniosku o stwierdzenie nadpłaty, co uzasadniało zastosowanie art. 165a § 1 O.p. Zaznaczyć przy tym należy, że okoliczność, iż Spółka po zakończeniu kontroli celno-skarbowej złożyła korektę informacji IFT-2R wskazując ostatecznie na zastosowanie zwolnienia od opodatkowania, nie mogła tu skutkować wszczęciem postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Korekta ta stanowiła jedynie wyraz stanowiska strony co do skutków podatkowych dokonanych wpłat, pozostających jednocześnie przedmiotem ustaleń poczynionych w toku kontroli celno-skarbowej, a następnie postępowania podatkowego. Ocena zasadności zastosowania zwolnienia z podatku u źródła wymagała uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnień objętych postępowaniem podatkowym, w szczególności ustalenia, czy w realiach sprawy zostały spłonione przesłanki warunkujące możliwość skorzystania z tego zwolnienia. Nie zmienia powyższej oceny okoliczność, że jeszcze przed przekształceniem kontroli celno-skarbowej w postępowanie podatkowe skarżąca złożyła korektę informacji IFT-2R, w której wskazała na możliwość zastosowania zwolnienia od podatku u źródła. Wniosek o stwierdzenie nadpłaty został wniesiony już po wszczęciu postępowania podatkowego, którego przedmiotem było ustalenie prawidłowości wywiązania się przez skarżącą z obowiązków płatnika podatku u źródła. W dacie złożenia tego wniosku istniał zatem spór co do istnienia oraz zakresu obowiązku podatkowego, podlegający rozstrzygnięciu w postępowaniu podatkowym. Podkreślić należy, że kwestia czy uiszczona przez skarżącą kwota stanowi podatek nienależny pozostaje do oceny w toczącym się postępowaniu podatkowym. Nie można przy tym pomijać, że kwota objęta żądaniem zwrotu została uprzednio wpłacona przez samą skarżącą jako płatnika podatku u źródła oraz wskazana w CIT-10Z. Korekta deklaracji została dokonana z uwzględnieniem w całości ustaleń poczynionych w wyniku kontroli, przy równoczesnym wpłaceniu zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Okoliczności te nie przesądzają wprawdzie o prawidłowości rozliczenia podatku, jednak potwierdzają, że ewentualna ocena zasadności zwrotu uiszczonych środków wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnień objętych postępowaniem podatkowym. Do czasu dokonania takich ustaleń twierdzenia o wystąpieniu po stronie Skarbu Państwa nienależnego przysporzenia należy uznać za przedwczesne. W tych okolicznościach brak podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania wprawie stwierdzenia nadpłaty. Organ prawidłowo ocenił wskazaną kwestię sporną w zaskarżonym uzasadnieniu. Zgodnie z art. 79 § 1 O.p., postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. W razie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie, w której został złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, żądanie zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podlega rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Jak wynika z treści art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W zaskarżonym postanowieniu organ zasadnie wskazał, że wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty jest niedopuszczalne w czasie trwania postępowania podatkowego, co wynika wprost z art. 79 § 1 O.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty złożony wbrew zakazowi, o którym mowa w art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej, powoduje wydanie przez organ podatkowy postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej (np. wyroki NSA: z 10 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2203/10; z 2 marca 2021 r, sygn. akt III FSK 2344/21). W związku z ustalonym wyżej stanem faktycznym sprawy organ prawidłowo uznał, że sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 79 § 1 Ordynacji podatkowej. Naczelnik Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu nie mógł wszcząć wobec Spółki odrębnego postępowania podatkowego o stwierdzenie nadpłaty. Prowadził już bowiem wobec Spółki postępowanie podatkowe w zakresie tego samego zobowiązania podatkowego. W konsekwencji organ ten obowiązany był do odmowy wszczęcia żądanego postępowania o stwierdzenie nadpłaty, co uczynił w oparciu o art. 165a § 1 O.p. Jednocześnie w takiej sytuacji organy nie miały możliwości badać charakteru dokonanej przez Spółkę wpłaty. Podkreślić raz jeszcze należy, że istotą regulacji art. 79 § 1 O.p. jest zapewnienie, by w tej samej sprawie podatkowej nie były prowadzone przez ten sam organ podatkowy dwa równoległe, niejako konkurencyjne wobec siebie, postępowania podatkowe. Z tego powodu, gdy w toku trwającego postępowania podatkowego podatnik złoży wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku, którego dotyczy to prowadzone już postępowanie, organ podatkowy nie ma możliwości wszczęcia odrębnego postępowania o stwierdzenie nadpłaty. Również w orzecznictwie wskazuje się, że zgodnie z art. 79 § 1 O.p. postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej - w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola. W razie wszczęcia z urzędu postępowania podatkowego w sprawie, w której został złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty, żądanie zawarte we wniosku o stwierdzenie nadpłaty podlega rozpatrzeniu w tym postępowaniu. Z treści przytoczonego unormowania wynika więc wprost zakaz wszczynania i prowadzenia postępowania w sprawie nadpłaty w czasie trwania postępowania podatkowego, kontroli podatkowej i kontroli celno-skarbowej. Wobec tego wszczęcie na wniosek podatnika postępowania w sprawie nadpłaty nie może nastąpić po wszczęciu postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej (zob. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2025 r. , sygn. akt I FSK 809/22). Ponieważ skarżąca wniosła w toku trwającego postępowania podatkowego, pismem z 30.05.2025 r., o stwierdzenie i zwrot nadpłaty w podatku, będącym już przedmiotem tego trwającego postępowania, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu postanowieniem z 3.09.2025 r., wydanym na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, odmówił jej wszczęcia tego odrębnego postępowania podatkowego o stwierdzenie takiej nadpłaty. Końcowo, na marginesie podkreślić należy, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie nie prowadzi do definitywnego pozbawienia skarżącej możliwości dochodzenia uiszczonych środków pieniężnych. Odmowa wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty wynika wyłącznie z niedopuszczalności równoległego badania zagadnień objętych toczącym się postępowaniem podatkowym. Ocena zasadności zwrotu wpłaconej kwoty uzależniona jest bowiem od uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii istnienia i zakresu obowiązku podatkowego będącego przedmiotem tego postępowania. Tym samym zaskarżone postanowienie nie zamyka stronie drogi do dochodzenia środków w przypadku ustalenia, że zostały one uiszczone nienależnie. W tym stanie rzeczy, z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 lutego 2026
Hasła tematyczne
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Aleksandra Sędkowska /przewodniczący sprawozdawca/ Grzegorz Gocki Remigiusz Mazur

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny