I SA/Op 83/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Sędzia del. WSA Tomasz Porczyński Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na czynność Burmistrza Leśnicy z dnia 30 października 2024 r., nr GZO.410.23.2024 w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu ucznia niepełnosprawnego do szkoły uchyla zaskarżoną czynność.

A. B. (dalej zwana również skarżącą) zaskarżyła pismo Kierownika Gminnego Zarządu Oświaty w Leśnicy, nr GZO.410.23.2024, z dnia 30 października 2024 r., którym odmówiono zwrotu kosztów dowozu ucznia niepełnosprawnego do szkoły własnym środkiem transportu w roku szkolnym 2024/2025. Wnioskiem z 10 października 2024 r. skarżącą zwróciła się do Burmistrza Leśnicy (dalej zwanego Burmistrzem lub organem) o zwrot kosztów dowozu ucznia niepełnosprawnego, jej córki B. B., do szkoły, własnym środkiem transportu, w roku szkolnym 2024/2025. Skarżąca podniosła, że u jej córki stwierdzono [...] i wydano orzeczenie z 7 września 2023 r., nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego, którego kopię załączyła. Dalej wyjaśniła, że w szkole w L. córka miała ogromne problemy z adaptacją w związku z tym, że placówka jest duża, z dużą ilością dzieci w klasach. Dzieci z [...] lepiej aklimatyzują się i funkcjonują w mniejszych grupach. To psycholog zasugerował jej zmianę szkoły na mniejszą, z mniejszą ilością dzieci w klasie do 10 osób. Dlatego skarżąca podjęła decyzję o zmianie szkoły. Dowożenie córki samochodem jest konieczne ze względu na brak bezpośredniego połączenia z G. do Z., a zwrot kosztów dowozu córki będzie dla skarżącej znaczną pomocą finansową biorąc pod uwagę samotne wychowywanie [...] dzieci. W odpowiedzi na powyższy wniosek, organ, w piśmie z 30 października 2024 r., odmówił zwrotu kosztów przejazdu córki skarżącej do szkoły w Z. - zapewnianego przez rodzica własnym transportem. Wskazał, że zgodnie z art. 39a ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, obowiązkiem Gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym bezpłatnego transportu i opieki podczas przewozu do najbliższej szkoły podstawowej. Szkoła Podstawowa im. [...] w L. jest najbliższą szkołą podstawową, która ma możliwość spełnienia wymogów wskazanych w orzeczeniu córki załączonym do wniosku. Stwierdził, że Gmina Leśnica nie ma prawnej możliwości zwrotu kosztów dowozu w przypadku ucznia, który nie spełnia powyższych wymogów ustawowych. Skarżąca odebrała pismo z 30 października 2024 r. w dniu jego wydania, co potwierdziła na nim własnoręcznym podpisem. Pismem, przesłanym w dniu 5 grudnia 2025 r. (data stempla pocztowego), skarżąca wniosła do Wojewody Opolskiego odwołanie od pisma z 30 października 2024 r. o odmowie zwrotu kosztów dojazdu, określonego przez nią, jako "decyzja". Wojewoda Opolski, na pismo skarżącej z 5 grudnia 2025 r., odpowiedział pismem z 11 grudnia 2025 r. i przekazał je, według właściwości, do Burmistrza Leśnicy. W piśmie przekazującym z 11 grudnia 2025 r., przesłanym też do wiadomości skarżącej wskazał, że w sprawie nie została wydana decyzja administracyjna, a zatem pismo z 5 grudnia 2025 r. (wpływ do Urzędu w dniu 8 grudnia 2025 r.), nie kwalifikuje się jako odwołanie w rozumieniu art. 127 k.p.a., a jako skarga, która podlega rozpatrzeniu przez sąd administracyjny w oparciu o art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W dniu 14 stycznia 2026 r. Burmistrz (data stempla pocztowego) przekazał pismo z dnia 5 grudnia 2025 r. do tut. Sądu, jako skargę na jego czynność w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu ucznia do szkoły. Skarga ta została zarejestrowana w Dzienniku korespondencji ogólnej tut. Sądu pod sygn. I/Og 22/26 i, na skutek zarządzenia z 19 stycznia 2026 r., wezwano A. B. do jednoznacznego oświadczenia w terminie 7 dni, czy jej intencją było wniesienie skargi i czy jej pismo z 5 grudnia 2025 r. - skierowane do Wojewody Opolskiego - w istocie stanowi skargę w przedmiocie odmowy kosztów dowozu ucznia do szkoły, czy też jej adresatem jest wyłącznie Wojewoda Opolski, pod rygorem przyjęcia w braku odpowiedzi, że pismo to stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. Skarżąca odpowiedziała pismem z 27 stycznia 2026 r. (data stempla pocztowego 30 stycznia 2026 r.), że jej pismo stanowi skargę do Sądu na czynność organu Gminy w przedmiocie odmowy zwrotu kosztów dowozu do szkoły ucznia B. B. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zobowiązanie organu do zwrotu ponoszonych kosztów dowozu dziecka do szkoły z uwzględnieniem interesu dziecka niepełnoprawnego i jego prawa do edukacji zgodnej z potrzebami wynikającymi z orzeczenia. W uzasadnieniu skargi podała, że w obecnej Szkole Podstawowej im. [...] w Z., do której uczęszcza jej córka B. B., są małe klasy, gdzie łatwiej o spokój i indywidualne podejście, wyciszenie jej dziecka, lepsze funkcjonowanie w grupie, które przyczyniło się do podjęcia przez córkę ćwiczenia na W-F i integrację z klasą, co nie następowało w poprzedniej szkole. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ argumentował, że córka skarżącej uczęszczała do szkoły podstawowej praktycznie od pierwszej do szóstej klasy. Szkoła od dostarczenia orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, tj. od września 2023 r. dostosowywała metody pracy oraz przydzielała zajęcia i wsparcie zgodnie z zapisami orzeczenia, każdorazowo informując o swoich działaniach rodziców. Córka skarżącej była dowożona do szkoły transportem zorganizowanym przez Gminę Leśnica, uczęszczała do klasy 20-osobowej (kl. [...]), jedynie w krótkich okresach [...] i [...] klasy do grupy dołączyły dzieci - uchodźcy z Ukrainy (w tym czasie B. nie posiadała jeszcze orzeczenia). Szkoła w Z., do której matka B. B. zaczęła ją dowozić od 1 września 2024 r., ma klasy 13 osobowe. Wniosek o zwrot kosztów dowozu córki skarżącej do tej szkoły został - przez Gminę Leśnica - załatwiony odmownie, z uwagi na możliwość kontynuacji nauki w szkole w L., która jest najbliższą szkołą w rozumieniu przepisów ustawy. Wyjaśnił, że wniosek o zwrot nie był rozpatrywany w postępowaniu administracyjnym. Na rozprawie nie stawiła się ani skarżąca, ani organ administracji publicznej - oboje zawiadomieni prawidłowo o jej terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje - stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4-4b, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą, opinię, o której mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, lub odmowę wydania tych opinii, opinię w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinię zabezpieczającą w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowę wydania opinii zabezpieczającej w sprawie opodatkowania wyrównawczego albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. W sprawach skarg na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa (art. 146 § 2 p.p.s.a.). Na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą one przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Oceniając w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi Sąd zajął się dwiema kwestiami procesowymi: czy skarżona odmowa zwrotu kosztów podlega kontroli sądowej i czy skargę wniesiono w terminie. Co pierwszej kwestii Sąd uznał, że pisemna odmowa zwrotu kosztów jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem jest zaskarżalna do sądu administracyjnego (zob. też postanowienia NSA: z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 717/16; z 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1576/13; z 18 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 2871/14; z 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 717/16 oraz wyrok NSA z 4 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 409/18). Co do drugiej kwestii procesowej Sąd dostrzegł, że skarżąca nie dochowała ustawowego terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 2 p.p.s.a. Zaskarżony akt z 30 października 2025 r. doręczono skarżącej tego samego dnia. Zatem termin 30 dni do wniesienia skargi upłynął jej z końcem 30 listopada 2025 r. Skarżąca, w dniu 5 grudnia 2025 r., wniosła "odwołanie" od zaskarżonego aktu do Wojewody Opolskiego, które zostało przekazane do tut. Sądu i uznane zostało ostatecznie, po wyjaśnieniach, jako skarga. Przy czym istotne jest, że skarżąca, w piśmie z 30 października 2024 r., nie została pouczona ani o sposobie, ani też o terminie wniesienia skargi. Uchybiła zatem terminowi bez swojej winy. Uwzględniając powyższą okoliczność zastosowanie w sprawie znajdzie art. 53 § 2 p.p.s.a. Stanowi on, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. W obowiązującym orzecznictwie sądowym trafnie przyjmuje się, że brak pouczenia (podobnie jak pouczenie niepełne, błędne lub niejasne) powoduje, iż uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia NSA: z 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1592/11 i z 9 lutego 2012 r., sygn. akt II OZ 61/12). Analogicznie należało zatem w rozpoznawanej sprawie przyjąć, że uchybienie terminu do wniesienia skargi na akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nastąpiło bez winy skarżącej i przystąpić do rozpoznania skargę - co też Sąd uczynił. Przechodząc z kolei do oceny merytorycznej sprawy Sąd stwierdził, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się oceny, czy Szkoła Podstawowa im. [...] w L. jest "najbliższą szkołą podstawową", tj. umożliwiającą najpełniejszą realizację wszystkich zaleceń zawartych w orzeczeniu z 7 września 2023 r., nr [...] o potrzebie kształcenia specjalnego (jak twierdzi organ), czy też jest nią Szkoła Podstawowa im. [...] w Z. (jak twierdzi skarżąca). Motywy stanowiące o merytorycznym rozpoznaniu skargi poprzedzić należy uwagami prawnymi natury ogólnej. Kwestie zapewnienia dowozu i finansowania dowozu dzieci niepełnosprawnych do najbliższej szkoły podstawowej regulują przepisy cyt. wcześniej ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, nadal zwanej ustawą. Wedle art. 32 ust. 6 ustawy obowiązkiem gminy jest zapewnienie niepełnosprawnym dzieciom pięcioletnim i sześcioletnim oraz dzieciom objętym wychowaniem przedszkolnym na podstawie art. 31 ust. 2 bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego. Zgodnie natomiast z treścią art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy, obowiązkiem gminy jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym, których kształcenie i wychowanie odbywa się na podstawie jej art. 127, bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły podstawowej, a uczniom z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym - także do najbliższej szkoły ponadpodstawowej, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym uczeń kończy 21 rok życia. Z przepisu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy wynika, że gmina może realizować obowiązek zapewnienia uczniom niepełnosprawnym transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższej szkoły w formie zorganizowania bezpośrednio przez gminę - we własnym zakresie - bezpłatnego transportu i opieki, albo w formie zwrotu kosztów przejazdu uczniów oraz opiekujących się nimi rodziców, gdy dowóz dziecka do szkoły zapewniają rodzice. Przy tym wybór sposobu realizacji omawianej powinności publicznoprawnej gminy jest pozostawiony rodzicom dziecka. W przypadku wyboru przez rodziców drugiej z wymienionych form, w sytuacji spełnienia ustawowych przesłanek, organ gminy nie może uchylić się od zawarcia umowy, co do zwrotu kosztów przejazdu ucznia oraz jego opiekuna do najbliższej szkoły. Obowiązek gminy dotyczy wyłącznie zapewnienia takim dzieciom bezpłatnego transportu i opieki w czasie przewozu do najbliższego przedszkola, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, innej formy wychowania przedszkolnego lub ośrodka rewalidacyjno-wychowawczego (zob. wyrok NSA z 20 stycznia 2026 r., sygn. akt III OSK 2662/24). W orzecznictwie sądowym (zob. wyrok NSA z 24 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 1379/23) podkreśla się, że najbliższe przedszkole lub szkoła, to placówka pozwalająca w najwyższym stopniu realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (lub w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka), a zatem najpełniej dostosowana do zdolności i możliwości psychofizycznych dziecka oraz posiadająca warunki umożliwiające prawidłowe kształcenie i rehabilitację dzieci z rozpoznanym rodzajem niepełnosprawności. Ten element powinien być oceniany indywidualnie w odniesieniu do treści orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, którego zaleceń, o charakterze quasi-opinii biegłych, nie może modyfikować organ reprezentujący gminę, ani też orzekający w takiej sprawie sąd administracyjny. Nie musi to być przedszkole (szkoła) najbliższe w rozumieniu faktycznej (geograficznej) odległości od miejsca zamieszkania dziecka. Za najbliższą jednostkę, o której mowa w art. 32 ust. 6 ustawy uznać należy szkołę znajdujące się na terenie innej gminy, a nawet powiatu lub województwa, jeżeli na terenie gminy, w której dziecko niepełnosprawne mieszka, w najbliższej geograficznie odległości nie byłoby placówki zapewniającej dziecku niepełnosprawnemu realizację w pełni zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego dotyczących jego wychowania i kształcenia, wydanych z uwagi na stwierdzone niepełnosprawności dziecka. Warunkiem takiego zastosowania powołanego przepisu jest to, aby w bliższej odległości nie było placówki (przedszkola) zapewniającej dziecku niepełnosprawnemu w sposób najpełniejszy realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego (wyrok NSA z 28 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 831/23). Tym samym przedszkole bliższe geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalające urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie przedszkolem najbliższym w rozumieniu art. 32 ust. 6 ustawy (por. wyrok NSA z 24 marca 2026 r., sygn. akt III OSK 1379/23). Zwrócić też należy uwagę, że odbiorcą uprawnień określonych w art. 32 ust. 6 i art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy są dzieci niepełnosprawne, zatem ocena w zakresie istnienia podstaw do wnioskowanego bezpłatnego zorganizowania transportu i opieki w czasie przewozu dzieci do placówek oświatowych powinna być dokonywana w sposób szczególnie wnikliwy z wykorzystaniem wiedzy fachowej (por. wyrok NSA z 22 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 367/23). Podkreślenia również wymaga, że zaskarżony akt nie jest formą załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej, do której miałyby zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 - dalej jako: k.p.a.). Do tego rodzaju niedecyzyjnych czynności organów administracji publicznej nie stosuje się przepisów k.p.a. Jednakże brak sformalizowanych reguł postępowania wiążącego się z zasadami zwrotu kosztów przejazdu uczennicy niepełnosprawnej do szkoły nie oznacza, że odmowa dokonania tej czynności może nastąpić bez szczegółowego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny wszystkich istotnych jej okoliczności. W ocenie Sądu reguły działania organu w rozpoznawanej sprawie wynikają z przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, z późn. zm. - dalej jako Konstytucja RP), a przede wszystkim z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) oraz ogólnej zasady związania organów administracji prawem (art. 7 Konstytucji RP). Z tego punktu widzenia w postępowaniu, w którym odmówiono zwrotu kosztów dowozu ucznia niepełnosprawnego do szkoły własnym środkiem transportu, skarżącej powinny być zapewnione podstawowe, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego: zasady prawdy obiektywnej, interesu społecznego, słusznego interesu obywateli, a także wysłuchania. Wyrażają one wartości ogólne dla całego systemu prawa, a zatem wartości, na których opiera się cały porządek prawny, a w rezultacie powinny być realizowane we wszystkich postępowaniach prowadzonych przez organy administracji publicznej z udziałem podmiotów zewnętrznych (podobnie, choć w innej rodzajowo sprawie, WSA w Krakowie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 1865/23). Obowiązek działania na podstawie prawa stwarza po stronie organów władzy publicznej obowiązek odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego ich rozstrzygnięć. Działanie organu władzy publicznej, mieszczące się w jego prawem określonych kompetencjach, ale bez jego uzasadnienia noszą znamiona arbitralności i nie poddają się kontroli sądowej. Jako takie nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Ponadto zgodnie z treścią przepisu art. 127 ust. 1 ustawy, kształceniem specjalnym obejmuje się dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Rozporządzenie z 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 2061 - dalej jako rozporządzenie), obecnie zastąpione rozporządzeniem o tym samym tytule z 2 marca 2026 r. - Dz. U. z 2026 r., poz. 428, wydane na podstawie art. 127 ust. 18 ustawy, wymienia jako jeden z aktów indywidualnych wydawanych przez zespoły w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych właśnie orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie, wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. W art. 127 ust. 10 zdanie drugie ustawy, przewiduje się wymaganie określenia w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego zalecanej formy kształcenia specjalnego, z uwzględnieniem rodzaju niepełnosprawności, w tym stopnia niepełnosprawności intelektualnej. Oznacza to znaczne rozbudowanie - w stosunku do ogólnych zasad Kodeksu postępowania administracyjnego - sentencji (części dyspozytywnej) orzeczenia, która nie ogranicza się jedynie do przyznania lub odmowy przyznania świadczenia administracyjnego, ale również kształtuje zakres i charakter tegoż świadczenia. Wskazane w nim zalecenie nie są zatem sugestią ale wiążą organy prowadzące oraz organy szkół i placówek oświatowych i wychowawczych. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić. Przy dokonywaniu zaskarżonej czynności organ dysponował orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego B. B. z 7 września 2023 r. Z treści orzeczenia o niepełnosprawności wynika, że B. B., córka skarżącej, została zaliczona do osób niepełnosprawnych. W orzeczeniu tym szczegółowo określono zalecane warunki i formy wsparcia umożliwiającego realizację indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz zalecane cele rozwojowe i terapeutyczne, w ramach zaleceń objętych ww. orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego z uwzględnieniem specyfiki funkcjonowania osoby z niepełnosprawnością, jak przykładowo zapewnienie nauczyciela wspomagającego uczennicę, zajęcia rewalidacyjne, pomoc psychologiczno-pedagogiczną, a także prowadzenie wybranych zajęć edukacyjnych w grupie do 5 osób lub indywidualnie w określonych w orzeczeniu sytuacjach (zob. str. 9 orzeczenia pkt 4), działania ukierunkowane na poprawę funkcjonowania uczennicy i wzmacnianie jej uczestnictwa w życiu szkoły oraz formy wsparcia poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych, a także zalecane formy oceny efektów działań podjętych przez szkołę. Organ powinien był zwrócić się do obu placówek (w L. i w Z.), celem ustalenia, która z placówek oświatowych jest tzw. szkołą najbliższą, tj. spełniającą najpełniej wszystkie zalecenia zawarte w ww. orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego córki skarżącej. W tym celu winien był ustalić oraz porównać formy i warunki wsparcia realizowane w szkole w Z., do której córka skarżącej uczęszczała w roku szkolnym 2024/2025, z tymi realizowanymi w szkole w L., do której uczęszczała w roku szkolnym w 2023/2024. Winien je zestawić z sobą i skonfrontować, by ocenić, która z placówek najpełniej realizuje to orzeczenie. Tego zaniechał. W tym kontekście winien w szczególności wziąć pod uwagę twierdzenia skarżącej, iż w szkole w Z. są małe klasy (organ przyznał, że w szkole w L. córka skarżącej w klasie [...] uczęszczała do klasy 20-osobowej), gdzie łatwiej o spokój i indywidualne podejście, wyciszenie jej dziecka, lepsze funkcjonowanie w grupie. Organ winien nie tylko porównać możliwości terapeutyczno-edukacyjnych obu placówek (tak z sobą jak i w zestawieniu z orzeczeniem) ale wziąć pod uwagę także to, jak ich realizacja wpłynęła na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne córki skarżącej. W ocenie Sądu, ze względu na specyfikę sprawy, w której dobrem prawnie chronionym jest dobro niepełnosprawnego dziecka, ustaleń i ocen nie można ograniczyć tylko do hipotetycznego stwierdzenia, że placówka w L. jest w stanie realizować zalecenia wynikające z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Ze względu na dobro dziecka niepełnosprawnego musi być uwzględnione także to, która z placówek najpełniej dostosowała się do zdolności i możliwości psychofizycznych córki skarżącej. Innymi słowy, w realiach rozpoznawanej sprawy, muszą być wzięte pod uwagę także wyniki realizacji zaleceń z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego i porównanie osiągniętych efektów w obu placówkach. Organ w ogóle nie pochylił się nad tym, czy i jaki wpływ na rozwój psychofizyczny dziecka, na uzyskanie przez nią pozytywnych efektów terapeutycznych i edukacyjnych, miała zmiana szkoły w roku szkolnym 2024/2025. Zmiana szkoły nie była przy tym wyłącznie samodzielną inicjatywą matki. Twierdzi ona, czego organ nie neguje, że zmianę szkoły zasugerował jej psycholog (czyli osoba dysponująca fachową wiedzą), z uwagi na to, że szkoła w Z. jest mniejsza, z mniejszą ilością dzieci w klasie do 10 osób. Skarżąca wyraźnie wskazała na progres u córki po tym jak rozpoczęła edukację w nowej szkole w Z., na podjęcie przez córkę ćwiczeń na W-F i integrację z klasą, co nie następowało w poprzedniej szkole (tj. w L.). Organ wadliwie zignorował te okoliczności. Jak wynika z akt sprawy organ nie dysponował żadnymi dowodami, które mogłyby posłużyć dokonaniu wymaganych prawem ustaleń i prawidłowej ocenie wniosku skarżącej. W odpowiedzi na skargę stwierdził wprawdzie, że szkoła obwodowa na terenie Gminy Leśnica, dostosowała od września 2023 r. metody pracy oraz przydzielała zajęcia i wsparcie zgodnie z zapisami orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki skarżącej, ale twierdzenia te są, w świetle powyższego, daleko niewystarczające. Uniemożliwiają skarżącej i Sądowi ich weryfikację. Zaskarżony akt jest zatem arbitralny i dowolny. Twierdzi organ, że szkoła w L. jest najbliższą szkołą podstawową, która ma możliwość spełnienia wymogów wskazanych w orzeczeniu córki skarżącej, ale nie przedstawia na to żadnych dowodów i dostatecznej argumentacji. Z tego powodu przedwcześnie odmówiono skarżącej zwrotu kosztów dowozu. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego wyroku. Rolą organu będzie w szczególności: uzyskanie szczegółowej informacji o możliwości realizacji wszystkich zaleceń i wskazań wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego córki skarżącej w obu placówkach: w Szkole Podstawowej im. [...] w L. i w Szkole Podstawowej im. [...] w Z., następnie ich weryfikacja pod kątem, która z nich najpełniej zapewniała realizację wszystkich zaleceń wynikających z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego dziecka, także pod kątem podniesionych przez skarżącą przyczyn zmiany szkoły i wyników (efektów) osiągniętych w nowej szkole. Dopiero tego rodzaju ustalenia i porównania będą mogło stanowić podstawę oceny, która z placówek jest "najbliższą" w rozumieniu art. 39 ust. 4 pkt 1 ustawy. Organ powinien przy tym pamiętać, że w przypadku dziecka niepełnosprawnego istotnym elementem wpływającym na wybór szkoły przez rodzica jest poczucie jego bezpieczeństwa, dostępność form rehabilitacji i terapii (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2025 r., sygn. akt IV SA/Po 852/25). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku. Wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych.